Inhoudsopgave
    

Bright 25 van 2015
Erwin van der Zande
door Erwin van der Zande
leestijd: 11 min

Voor de tiende keer Brights jaaroverzicht. De meest vernieuwende gadgets, apps, content, techies en trends van 2015.

25. Bright TV

2015 is een goed jaar voor ons geweest. De gang naar RTL Nederland in april, de terugkeer van Bright Night in juni, de start van Bright TV op het nieuwe RTL Z in september, een uitverkochte vijfde Bright Day in november met vierduizend bezoekers en in december de lancering van de nieuwe Bright site en mobiele apps. Aan de site en apps wordt nog volop gesleuteld, maar we zijn erg blij met de eerste reacties en de feedback. Bright TV verdient als nieuw kanaal wat extra aandacht. Wekelijks presenteren Merijn, Erwin, David, Miriam, Tonie, Bram en anderen op RTL Z een programma vol vernieuwing over alles wat telt in tech. Hoogtepunten uit de eerste reeks waren de anti-3D-petitie, de lancering van The Things Network, de Wees Wijs met Wifi-actie, Cyberseks in VR, de Robotstofzuigerrace, het testen van Tesla’s Autopilot, synthetische biologie, je eigen robot op de werkvloer en het bouwen van lightsabers. We zitten vol met ideeën voor 2016, dus stay tuned!

Highlights van het eerste seizoen Bright TV

24. In Memoriam Felipe Rodriquez

In oktober verloor Nederland een van de meest bevlogen internetpioniers: Felipe Rodriquez. Hij leed aan ziekte multiple sclerose en overleed op 46-jarige leeftijd. Rodriquez speelde in de eerste helft van de jaren 90 een belangrijke rol in de ontwikkeling van internet in Nederland als mede-oprichter van de eerste provider, XS4All. Ook zette hij zich in voor de online burgerrechten met Bits of Freedom, een organisatie die hij meermaals financieel op de been hield. Uit ons In Memoriam: "Hij werd gedreven door idealisme en vond het belangrijk om internet voor zoveel mogelijk mensen in Nederland toegankelijk te maken."

23. Bunq

De nieuwe bankier is een nerd. Als eerste internetondernemer in Nederland kreeg Ali Niknam een bankvergunning. Hij stak 16,7 miljoen euro van zijn eigen geld in Bunq, een bank die alleen bestaat als app. Je kunt er makkelijker en sneller geld mee overmaken aan vrienden. Bunq toont pijnlijk aan hoe weinig innovatie er vanuit de banken zelf komt. "Banken hebben oude IT-systemen en hebben daarop voortgebouwd. Al die IT-systemen zijn aan elkaar vastgeplakt en van die legacy shit komen ze niet zomaar af", aldus Niknam. Net als Bunq zijn er nog meer fintech-startups die aan de deur van de financiële wereld kloppen. Gaan we nog veel van horen.

22. Smogtoren Daan Roosegaarde

Designer Daan Roosegaarde haalde dit jaar weer meermaals het nieuws. Zijn Smog Free Tower was de opvallendste creatie. Met de toren maakt hij steden gezonder, door smog weg te filteren. De smogstofzuiger zuivert dertigduizend kubieke meter lucht per uur en wordt aangedreven door groene windenergie, waarmee hij alsnog niet meer dan een waterkoker verbruikt. Niet alleen wordt smog uit de lucht gehaald, van het vuil maakt Roosegaarde kubusjes met ozon en fijnstof die te koop zijn in een ring of manchetknopen. De toren gaat na Rotterdam op toernee naar Beijing, Parijs, Los Angeles en Mexico-Stad. Kunst die de wereld beter maakt, dat zien we graag.

21. Telegram / Signal

We hebben het al eerder gezegd: Telegram is in zo veel opzichten veel beter dan WhatsApp. Denk alleen al aan de uitstekende desktop-app of de mogelijkheid om stickers te verzenden. Telegram heeft dit jaar duizenden berichten van Bright-bloggers verwerkt, en wat ons betreft gaat dat volgend jaar gewoon door. Ook Signal, de beveiligde chat-app met goedkeuring van Edward Snowden, hoort hierbij: Signal is dit jaar officieel doorgebroken als dé app om veilig mee te communiceren. Nu nog hopen dat er meer mensen de gratis app gaan gebruiken…

20. Stack

Geen magere 5 of 15 GB gratis ruimte, zoals bij de 'grote jongens', de Nederlandse clouddienst Stack geeft je duizend GB (1 TB). En zonder limiet aan de grootte per bestand. Klinkt als een goede deal. Ander pluspunt: de servers van het bedrijf achter Stack, de hoster TransIP, staan in Nederland. Fijn voor wie liever niet bij een Amerikaanse dienst zit. Ook zegt het bedrijf de inhoud van je bestanden niet te analyseren, wat Google en Apple wel doen. Minpunt: je moet veel geduld hebben nadat je je hebt aangemeld voor de wachtlijst voor een invite. Er zijn nog duizenden anderen voor je. In ons interview met Transip werd beloofd dat er uiteindelijk 100.000 mensen toegang krijgen. Wil je meer dan 1 TB, dan moet je overigens wel betalen.

19. The Witcher 3

Het is je vergeven als je nog nooit van The Witcher hebt gehoord. De gamereeks, die nu drie titels telt, is gemaakt door een relatief onbekende Poolse ontwikkelaar en gebaseerd op de Poolse Witcher-boeken. Een soort van de Game of Thrones van Polen, zeg maar. The Witcher 3 verrast met zijn open wereld, duistere verhaal en de mogelijkheid om honderden monsters af te slachten. Je hoeft gelukkig niet de eerste twee delen te spelen om aan deel drie te beginnen. Koop de game en je bent de komende weken zoet. (Lees ook onze overzicht van beste games van 2015.)

18. Oxboard

In 'het jaar van Back To The Future Part II' keken we reikhalzend uit naar de komst van hoverboards. Die verschenen niet echt, de peperdure hoverboard-installatie van Lexus uitgezonderd. Voor gewone consumenten kwamen apparaten als de Nederlandse Oxboard wel in de richting. Door een bepaalde kant op de leunen, konden gebruikers erop rijden. De gemotoriseerde boards op twee wielen waren volop in het nieuws en op Bright Day was er zelfs een NK Oxboard Tricks, waar waaghalzen de gaafste trucs uithaalden. Maar apparaten als de Oxboard zijn inmiddels in Nederland, en enkele anderen landen, verbannen van de openbare weg. Ook vlogen er exemplaren, vooral van Chinese merken, her en der spontaan in brand.

Pauline van Dongen tijdens Bright Night in Eindhoven

17. Pauline van Dongen

Prachtige designs verweven met technologie, daarvoor moet je bij de Nederlandse ontwerpster Pauline van Dongen zijn. Zo zijn wij gek op haar Solar Shirt, die er sinds dit jaar ook voor mannen is. In de kleding zitten flexibele zonnecellen en wasbare elektronische circuits, waarmee je bijvoorbeeld je smartphone oplaadt. Binnen nu en twee jaar zou het shirt op grote schaal gemaakt kunnen worden. Van Dongen was één van de sprekers op Bright Night, waar ze ook lichtgevend shirt liet zien genaamd Phototrope. Daarmee kun je ’s avonds veilig hardlopen, dankzij de led-strips in het kledingstuk.

16. Mr Robot

We namen afscheid van Mad Men, genoten weer van Game of Thrones, The Walking Dead en Fargo, en waren blij verrast door enkele nieuwe series. De beste nieuwkomers dit jaar zijn wat ons betreft Better Call Saul, Master of None, Narcos, Marvel’s Daredevil, Ash vs Evil Dead en Mr Robot. De laatste baarde vooral opzien door hoe realistisch hacken in beeld is gebracht. Niet langer zie je data zogenaamd door allerlei processoren en verbindingen scheren. Dat is wat Hollywood meestal doet als ze iets digitaals moeten verbeelden. In Mr Robot zie je gewoon een prompt in een terminal-venster, worden echte exploits gebruikt en doet de centrale figuur Elliot (Rami Malek) slim aan social engineering. Elliot is niet mister Robot trouwens, dat is de leider van een Anonymous-achtige hackersgroep gespeeld door Christian Slater, het enige andere bekende gezicht in de cast. Elliot is een morfine-snuivende nerd die duidelijk niet heel compatibel is met de wereld om hem heen. Hij werkt zo goed en zo kwaad als het gaat bij een soort Fox IT, maar houdt er een schaduwbestaan op na als hacker-vergelder. Hij wordt geronseld door Mr Robot om zich aan te sluiten bij een hackersgroep fsociety. #3l1t3

Erwin over 4d-printing in Bright TV

15. 4D-printen

Als je dacht dat 3D-printen al gaaf was, check dan 4D-printing. Deze relatief nieuwe ontwikkeling werkt ook met een 3D-printer, maar er wordt een dimensie aan toegevoegd. Het materiaal dat gebruikt wordt is namelijk 'programmeerbaar'. Niet dat er processoren of motortjes aan te pas komen, maar het materiaal reageert op zijn omgeving, bijvoorbeeld water. Komt het daarmee in contact, dan verandert het in een bepaalde vorm. De mogelijkheden van 4D-printing zijn eindeloos. Een satelliet in de ruimte zou zichzelf kunnen 'installeren' of een rioleringssysteem kan zichzelf repareren. Niet alleen apparaten, maar ook materialen worden in de toekomst dus slim.


14. The Martian

De beste sciencefictionfilm van het jaar was The Martian van Ridley Scott, naar een e-boek van Andy Weir uit 2012. Het verhaal over een astronaut die tijdens een Mars-missie onbedoeld alleen achterblijft op de planeet (fenomenaal gespeeld door Matt Damon) is zowel technologisch als wetenschappelijk zeer realistisch. Schrijver Weir heeft zich uitgebreid verdiept in interplanair reizen, zonne-energie, de samenstelling van raketbrandstof, ion-motoren en zelfs tuinieren. Regisseur Scott op zijn beurt heeft nauw samengewerkt met NASA. The Martian is niet alleen een sterke film, hij doet ons ook weer dromen van ruimtereizen.

13. Adblockers

Als Apple een functie introduceert, wordt 'ie pas echt populair. Dat blijkt uit de adblocker-discussie, want iPhones met iOS 9 of hoger kunnen een heuse adblocker installeren. Je surft dan zonder dat je advertenties ziet. En het misschien vervelend om als website met advertenties te zeggen, maar adblockers worden alsmaar populairder. Daarom aan de media en adverteerders om een nieuw model te vinden. Hopelijk wordt dat één van de belangrijkste dingen in 2016.

12. Apple Watch 

In april kwam de Apple Watch op de markt, in Nederland overigens pas in de zomer. Net als de rest van de smartwatches geen revolutionair apparaat, maar toch één van de betere. Met de ronde Gear S2 bracht Samsung misschien wel een mooiere smartwatch op de markt, en Pebble met zijn Time een meer betaalbare. Maar dankzij veel apps en strakke integratie met de iPhone is de Apple Watch momenteel wel een van de meest veelbelovende. Dat maakt vooral benieuwd naar het volgende model, dat de smartwatch voor een breder publiek boeiend moet maken dan de gadget-liefhebbers die er je er nu vooral mee ziet.

11. Chromecast

De beste gadget van de afgelopen jaren kreeg in 2015 een update. De nieuwe Chromecast haalt allerlei ergernissen weg en is opnieuw een goedkoop apparaatje waarmee je jouw domme tv slim maakt. De belangrijkste verandering is ondersteuning van 5GHz-netwerken, waarmee full-hd-beelden stabieler naar de tv worden gestreamd. Inmiddels ondersteunen allerlei streamingdiensten de Chromecast, waaronder Netflix, Plex en RTL XL, en weten we niet meer hoe we ooit zonder de Chromecast naar films en series keken. Google kwam ook met een audio-variant, die je kan aansluiten op speakers, waarna je er muziek naar toe kan streamen. Handig: Spotify ondersteunt sinds kort ook Chromecast.

Demo van een game met Microsofts HoloLens-bril

10. Microsofts comeback: HoloLens

Microsoft is op de goede weg. Windows 10 werd beter ontvangen dan voorganger Windows 8. Microsoft kijkt op het gebied van tablets en smartphones nog tegen een enorme achterstand aan, maar met de visie voor de toekomst zit het wel snor: apps voor elk OS. Zo zijn Microsofts Office-apps voor iOS en Android erg sterk. En dan was er ook nog de futuristische augmented-reality-bril HoloLens, die de virtuele wereld en de echte wereld samenbrengt. HoloLens is voorlopig nog niet te koop, maar de demo's van het prototype waren veelbelovend.

Bright Tv test Tesla's auto-pilot

9. Tesla: Autopilot en Powerwall

Tesla en Elon Musk bleven dit jaar de aandacht trekken. Meest opvallende move was de lancering van de nieuwe auto-pilot-functie voor de Model S. Via een software-update kreeg de auto ineens zelfrijdende mogelijkheden. Daar gingen sommige bestuurders nogal onverantwoordelijk mee om. Tesla haastte zich te zeggen dat Model S-bezitters de autopilot alleen mochten gebruiken met de handen aan het stuur, maar toen was het al te laat: Youtube werd overspoeld met video's in de trant van 'kijk mam, zonder handjes'. De functie is desondanks erg indrukwekkend en werpt de blik vooruit op de volgende stap: echte autonome auto's. Zo lang hoeven we daar niet meer op te wachten. Tesla presenteerde ook de Powerwall, een thuisbatterij om de stroom van zonnepanelen op te slaan voor later gebruik. Een nog vrij prijzige oplossing, maar wel een duurzame. In februari in Nederland verkrijgbaar.

8. LoRa 

Internet of Things hoorde je tot nu toe vooral als het om koffiezetapparaten of wasmachines met wifi ging, die je vanaf een afstand kon bedienen. Een open netwerk speciaal voor slimme apparaten die met elkaar kunnen praten bestond nog niet. Maar dit jaar werden daar wel de eerste stappen voor gezet. Het Nederlandse The Things Network bouwde samen met allerlei vrijwilligers een open netwerk voor Internet of Things-gadgets. Het netwerk is gestoeld op LoRa, een protocol dat een netwerk met groot bereik mogelijk maakt voor apparaten die maar een beetje data verbruiken. Ook KPN is met de technologie aan de slag gegaan en wil eind 2016 een landelijk dekkend LoRa-netwerk.

Davids uitpakparty van de nieuwe Macbook

7. Nieuwe Macbook

Dit jaar kwam Microsoft met zijn nieuwe Surface Pro 4 en Surface Book, Apple met zijn iPad Pro, Google met zijn Pixel C en waagden meer fabrikanten zich aan het hybride model. Toch laat Apple met zijn 12 inch Macbook de toekomst van de laptop wat ons betreft beter zien. Een flinterdunne, ontzettend lichte laptop, zonder ventilator en toch genoeg vermogen om alle dagelijkse dingen mee te kunnen doen. Vooralsnog is geen apparaat veelzijdiger dan een fijne laptop, en met de nieuwe Macbook maakt Apple die veelzijdigheid ultiem draagbaar in een prachtig jasje.

6. Whizkids

Mooie trend: steeds meer initiatieven en gadgets om kinderen enthousiast te maken voor techniek. Om ze bijvoorbeeld spelenderwijs te leren programmeren. Dat is een vaardigheid waar een enorme behoefte aan is in de huidige maatschappij. Bouwkits als Brickr en Littlebits, en programmeertoys als BendooBox, Blue Bot en Primo waren al in erg trek in de kidshoek op Bright Day. Niet alleen jongens, ook meisjes zouden meer liefde voor techniek bijgebracht moeten worden. Behalve ouders en scholen is er ook een rol weggelegd voor meidenbladen.

5. Samsung Galaxy S6 Edge(+)

De smartphone lijkt de laatste paar jaar bijna uitontwikkeld. Maar Samsung deed dit jaar met de Galaxy S6 Edge een dappere poging om toch tot vernieuwingen te komen. Grootste noviteit was natuurlijk het gebogen scherm aan de twee lange zijdes van het toestel. Hierdoor houd je het toestel niet alleen fijn vast, maar heeft geeft ook nog eens extra opties. Als de telefoon op zijn kop ligt, zie je bijvoorbeeld aan de kleur wie er belt. Daarnaast is het handig als plek voor favoriete contacten of om informatie te tonen, zoals weerbericht of je notificaties. Samsung onderschatte wel de populariteit van de Edge ten opzichte van het reguliere S6-model.

4. Slack

IRC, maar dan helemaal van deze tijd: dat is Slack, de startup die zakelijke communicatie weer echt leuk maakt. Dit jaar braken ze echt door: van kleine bedrijfjes tot multinationals - allemaal gebruiken ze Slack. De dienst laat je in kanalen of via privéberichten met elkaar communiceren, maar biedt allerlei opties aan om je gemakkelijker samen te laten werken. Van intern documenten bewerken en afspraken en plannen tot de geweldige gifjes-integratie: wij bij Bright kunnen inmiddels al niet meer zonder Slack. 

3. Star Wars 

Twee weken voor het einde van het jaar kwam Star Wars: The Force Awakens in de bioscoop, dé film van het jaar voor ons. Regisseur J.J. Abrams heeft er een prachtig verhaal van gemaakt, een ode aan de originele films die tegelijkertijd hedendaags aanvoelt en ruimte biedt voor wat er nog komen gaat. Ook is Star Wars het nieuwste wapenfeit van Disney, dat met animatie-films, zijn Marvel-serie en nu ook Star Wars in een tijd van on-demand steeds weer recordaantallen bezoekers naar de bioscoop weet te lokken. De nieuwste Star Wars bewijst dat die ambitie zeker niet ten koste hoeft te gaan van de inhoud, want oh wat is The Force Awakens een parel van een film.

De Samsung Gear VR in actie tijdens Bright Day 2015 Milan Vermeulen
De Samsung Gear VR in actie tijdens Bright Day 2015

2. Samsung Gear VR

Virtual reality stond vorig jaar op nummer één in de Bright 25 en eindigt ook dit jaar weer hoog. Met smartphones en tablets nagenoeg uitontwikkeld is VR momenteel de cutting edge van consumer tech. Het grote geweld barst begin 2016 los met de komst van de Oculus Rift, HTC Vive en Sony Playstation VR, maar wij geloven meer in de mobiele oplossingen. De genoemde VR-brillen zullen prijzig zijn en hebben een flinke computer of gameconsole nodig om te kunnen werken. Terwijl mobiele oplossingen als Google’s Cardboard VR en Samsung Gear VR alleen een smartphone vereisen om je VR te laten ervaren. Wij zijn nogal gecharmeerd van de Gear VR. De bouw is beter dan de kartonnen modellen van Google en zijn copycats, je hebt meer bedieningsopties en hij is ontwikkeld samen met Oculus. Het slechte nieuws: er passen alleen Samsung smartphones in (S6, S6 Edge, S6 Edge+). Het goede nieuws: dat zijn hele fijne smartphones (zie #5) en de Gear VR is afgelopen jaar in prijs verlaagd tot honderd euro. De gadget van het jaar.

1. Spotify Discover Weekly

Games geven je skills, films en series prikkelen je fantasie, maar muziek is zout voor je ziel. Hoe ontdek je echter dat nieuwe nummer dat je raakt? Achter die simpele wens gaat een schoolstrijd schuil in de techwereld. Die tussen partijen die inzetten op kenners en partijen die kiezen voor algoritmes. Kenners zijn we gewend, we kennen allemaal wel een paar mensen wiens mening, gesterkt door smaak en kennis, we vertrouwen. Algoritmes zijn een betrekkelijk nieuw fenomeen en horen bij het huidige tijdperk waarin elke dag meer content verschijnt dan je in een heel leven kunt consumeren. Om uit dat enorme aanbod de parels te halen heb je aan kenners niet meer genoeg. De schaal is te groot geworden. Voorbeelden van succesvolle algoritmes zijn Google’s Pagerank, wijlen nieuwsapp Zite en het Music Genome Project van Pandora. Dit jaar is er eentje bijgekomen: Discover Weekly van Spotify.

Terwijl Apple eerder dit jaar voor zijn nieuwe dienst Apple Music nog hoog inzette op dj’s en kenners die voor jou afspeellijsten met tips samenstellen, steelt Spotify de show met zijn nieuwe Discover Weekly service. Het is momenteel veruit de beste manier om nieuwe muziek te ontdekken.

Spotify presenteert je wekelijks een speciale playlist met een paar uur muziek. Voor jou op maat gemaakt. De playlist is gebaseerd op je eigen luistergedrag in Spotify aangevuld met wat andere mensen die ook naar die tracks luisterden nog meer in hun playlists hebben staan. Spotify heeft daarmee de gulden middenweg gevonden. Algoritmes doen weliswaar het vuile werk, het matchen, maar ze luisteren vervolgens heel goed naar jouw luistergedrag en dat van anderen. Briljant.

Dat was 2015. Komend jaar belooft ook een knaller te worden. Veel geluk, gezondheid en likes in 2016!

Zie ook de Bright 25 van 2014, 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006 en 2005.

Met medewerking van Floris Poort, Daniël Verlaan, Rutger Otto en Tonie van Ringelestijn.

Auteur

Erwin van der Zande (@evdz) is de bedenker en hoofdredacteur van Bright. Hij heeft een zwak voor tech en een neus voor trends. Hij woont in Amsterdam samen met vijf vrouwen: zijn vriendin, hun dochters en twee poezen.