Inhoudsopgave
    

Apps voor kids: geen kinderspel
Astrid Poot
door Astrid Poot
leestijd: 7 min

Toca Boca en Sago Sago klinken even vrolijk als wat ze maken: apps voor kinderen. De uitgevers werken hard aan de gouden formule voor de leukste kinderapps, die ouders maar blijven kopen.

Tijdens het Cinekid festival heb ik gesproken met Jason Krogh en Davin Risk van Sago Sago en Rebecca Crusoe van Toca Boca. Makers van apps voor jonge kinderen, samen verantwoordelijk voor 75 miljoen downloads wereldwijd. Betaald! Yup.

Iedereen met kinderen weet hoe groot het aanbod van slechte apps is. Lelijke visuals, slechte verhalen, onverdraaglijk sound design, slechte rolmodellen, nare upsell-strategiëen als in-app-aankopen om verder of leuker te kunnen spelen en nog meer fraais. Allemaal niet zo goed en fijn voor onze allerjongste burgers. Ik volg het werk van Sago Sago en Toca Boca al jaren. Op het downloaden en spelen van apps van beide studio's bestaat in mijn huis geen enkele beperking. En met reden.

De indrukwekkende cijfers

Het Zweedse Toca Boca bestaat sinds 2010 en is met meer dan 70 miljoen downloads in 169 landen een grote speler. Twee jaar geleden hebben Toca Boca en Sago Sago hun krachten gebundeld. Sago Sago is een Canadese app-studio met vijftien mensen, die al jaren werken aan apps voor kinderen tot vijf jaar en daarmee wereldwijd al bijna vijf miljoen downloads realiseerden. Samen maken ze aanbod voor kinderen tot vijf (Sago Sago) en van drie tot acht (Toca Boca).

Wat is er zo speciaal aan hun apps? Zowel Sago Sago als Toca Boca maken geen games maar speelgoed. In hun apps kun je vrij spelen, zonder dominant gamedoel, highscores, levels of andere (extrinsieke) beloningssystemen. Zo blijft het kind de baas tijdens het spel en is zijn of haar fantasie de motor tijdens het spelen.

"Wij maken digitaal speelgoed met als doel kinderen een glimlach te bezorgen", zegt Bjorn Jeffrey, oprichter van Toca Boca. "Plezier, creativiteit en speelsheid zijn de kern van Toca Boca. We zijn er van overtuigd dat, mits goed gebruikt, digitale producten als aanjager of versterker van de emotionele ontwikkeling van kinderen kunnen dienen. Veel digitale tools worden gezien als kinderopppas, maar wij maken producten die bepaalde soorten spel stimuleren en er onderdeel van worden. Zowel op het scherm als daarbuiten, waarbij kinderen en ouders samen kunnen spelen."

De apps zijn nooit competitief; in hun apps ervaar je nooit de stress die andere games soms opleveren.

Voor alle kinderen

Uitgangspunt is dat de apps aansluiten bij de natuurlijke ontwikkeling en het natuurlijke spel van kinderen. De apps zijn een digitaal verlengstuk van deze real play; door te spelen, verhalen te verzinnen en dingen te oefenen en uit te proberen die op dat moment belangrijk zijn. Sinds Toca Boo staat er hier voortdurend een jong gezinslid in de gang BOE te roepen.

Deze aanpak verklaart ook het internationaal succes: de ontwikkeling van kinderen verloopt overal in de wereld ongeveer hetzelfde. Iedereen van twee leert steeds beter praten, iedereen van vijf gelooft in monsters onder bedden en in kasten. Doordat Toca Boca en Sago Sago geen cultuurspecifieke verhalen of referenties gebruiken zijn hun apps voor veel kinderen en ouders een bron van plezier.

Een paar voorbeelden:

Sago mini monsters

Tweede plaats App of the Year for Early Learning

In deze app kunnen kinderen hun creativiteit kwijt in het maken van een eigen monster dat ze vervolgens (smerig!) eten kunnen geven. Een grappige app waarin blijkt dat ook monsters hun tanden moeten poetsen. Leuk spelen met oorzaak en gevolg.

Toca Pet dokter

(Winnaar App of the Year for Early Learning

Wie wil er nou geen worm uit de knoop halen? In Toca Pet dokter kunnen kinderen hun natuurlijke behoefte aan verzorgen inzetten om dieren te genezen en te verzorgen. In de app zit veel fijne herhaling die kinderen op die leeftijd fijn vinden. Tegelijk is er net genoeg variatie waardoor kinderen er lang mee kunnen spelen.

Beeld: Sago Sago
Sago Mini Monsters en Toca Pet Doctor

Toca Boo

De meeste kinderen zijn op een gegeven moment bang voor monsters onder hun bed. Elk krakje in de trap en piepje in de deur kan dan spannend zijn. In Toca Boo zijn kinderen zelf schrikkers. Ze spelen met schrikken en laten schrikken en kunnen zo comfortabel op hun eigen angst kauwen.

Toca Boo Beeld: Toca Boca
Toca Boo

Trusted brand

Zowel Toca Boca als Sago Sago zijn trusted brands. Ouders die de apps kennen downloaden vaak ook de volgende: de droom van elke app-ontwikkelaar. Om dit vertrouwen te winnen zijn heldere keuzes gemaakt. In de apps van zowel Toca Boca als Sago Sago vind je geen externe advertising (wel voor eigen producten in het opstartscherm), geen in-app-aankopen en voor alle apps moet je betalen. Deze transparantie, samen met de kwaliteit, zorgt voor een vertrouwensrelatie met ouders en kinderen.

Jason Krogh van Sago Sago realiseerde zich na zijn studie dat 'expertness' niet zo echt is als het lijkt. Je kunt van alles weten, maar in het maken van goed werk je is houding als maker het allerbelangrijkste. "Oprechte aandacht in het creatieve werk is altijd voelbaar", zegt Krogh. "Een goede kinderapp toont de maker, je voelt dat ze zichzelf hebben geïnvesteerd."

En je moet dappere keuzes durven maken. Krogh: "Je hebt echte nieuwgierigheid nodig en oprechte aandacht. Een bescheiden houding om te kunnen meevoelen en –bewegen met de mensen waar je voor werkt. Je moet bereid zijn alles steeds weer ter discussie te stellen; juist ook datgene waar je heel tevreden over bent."

Samenwerken en echt samenwerken

Ideeën ontstaan door te kijken naar en te spelen met kinderen in de echte wereld. Beide bedrijven hebben een zorgvuldig ontwikkelproces, waarin play research en play testing samen met het team en met kinderen de rode draad vormt.

Dat gaat heel zorgvuldig. Bij Toca Boca maakt de play tester nooit zelf aantekeningen, die is in het moment met de kinderen. En bij Sago Sago gaat Davin Risk (playdesigner) altijd op de grond zitten om niet groter of belangrijker te zijn dan de testers. Krogh: "Alleen de beste ontwerpers hebben zo'n bescheiden en onderzoekende houding en geven alle ruimte aan de eindgebruikers. Humility is required."

Met zijn pluche-lijn komt Sago Sago voor het eerst uit het scherm. Beeld: Sago Sago
Met zijn pluche-lijn komt Sago Sago voor het eerst uit het scherm.

Een app maken kost (veel) tijd. Het ontwikkelen van een app kost zowel Toca Boca als Sago Sago minstens 6 maanden. Er is dus alle aandacht en ruimte voor iteraties in de relatief kleine apps die ze maken. Rust en tijd die veel app developers niet nemen.

Beide bedrijven kunnen dat doen omdat ze niet in opdracht werken, maar als uitgevers. Een bewuste keuze. Krogh: "Toen Toca Boca ons benaderde hadden we de keuze om zelfstandig te blijven werken, waarbij we constant balanceerden tussen klanten en eigen werk, of vrijheid te kopen door samen te gaan met Toca Boca." Krogh is nog steeds blij met die beslissing. De financiële vrijheid zorgt ervoor dat compromisloos de beste dingen maken mogelijk is. Inmiddels draait Sago Sago break-even en kunnen ze deze werkwijze voortzetten.

Schermtijd-regels zijn onzin

Voor beide bedrijven is de (goede) relatie met ouders heel belangrijk. Natuurlijk omdat zij beslissen over wel of niet downloaden van de app, maar ook omdat Toca Boca en Sago Sago samen spelen willen stimuleren. Gewoon voor de lol, maar ook omdat de apps kunnen helpen bij het losmaken van gesprekken over belangrijke onderwerpen, of bij het begrijpen van wat een kind bezig houdt.

Over schermtijd zijn ze dan ook stellig: onzinnig om daar regels over te formuleren. Ouders moeten dat zelf uitvinden. Krogh: "Je geeft je kinderen toch ook niet onbeperkt cake te eten?!" PR-manager Crusoe: "We zijn niet geïnteresseerd in het beperken van schermtijd. De interesse van kinderen gaat in golven; soms spelen ze meer, dan weer minder. Ga mee met die flow en speel samen om te begrijpen hoe het is. Mensen geven vaak het scherm de schuld als een kind uit balans raakt, maar het is in feite slechte content die daar (mede) debet aan is."

De toekomst

Hoe ontwikkel je een trusted brand nog verder? Sago Sago heeft zojuist zijn pluche-lijn gelanceerd, waarmee het zich begeeft in de tastbare wereld. Ook Toca Boca gaat zijn universum verder uitbreiden en onderzoekt wat een Toca Boca-product allemaal kan zijn.

Toca Tattoo's
Toca Tattoo's

Goed nieuws alvast voor de volwassen fans: Toca Boca gaat samenwerken met ontwerpers en kunstenaars en met hen Toca Boca geïnspireerde producten uitgeven: the artist play series. De eerste samenwerking is met tattoo artist Virginia Elwood. Zij maakte plaktattoos geïnspireerd op de belangrijkste personages van Toca Boca.

Ik hoop dat de kern van beide bedrijven overeind blijft als ze zich breder gaan oriënteren. Want voor ons is de kern voorlopig nog het samen spelen met de iPad op de bank. Oké, met plaktattoos onder onze trui.

Auteur

Astrid Poot (@astridpoot) is creative director bij Fonk, kids-expert bij Bright, en voorzitter van Stichting Lekkersamenklooien. Maar vooral is ze maker!