Inhoudsopgave
    

De toekomst van betalen
Floris Poort
door Floris Poort
leestijd: 5 min

Ideeën en initiatieven te over voor nieuwe vormen van betalen. De eisen zijn echter hoog. Alleen de creditcard en debetcard zijn gangbaar, de chipknip heeft het niet gered. PayPal is vooral handig online. Gaat Apple de brug slaan?

Het is eigenlijk best raar hoe we nu betalingen doen. Om te beginnen betalen we nog vaak met stukjes papier en metaal. Nog gekker zijn de elektrische methoden waarmee we afrekenen. Die zijn namelijk bepaald niet meer modern. De creditcard werd voor het eerst in de jaren ’50 uitgegeven en wordt sinds de jaren ’60 in Europa gebruikt.

De manier waarop je ’m gebruikt is eigenlijk vrijwel onveranderd: je geeft je kaart af of stopt hem in een apparaat, typt eventueel een code in, soms moet je je legitimeren en al met al gaat het niet echt soepel. Met pin-pasjes en de chipknip is het minstens zo’n gedoe. Pas insteken, code intoetsen, wachten, akkoord, wachten en dan heb je eindelijk betaald. De chipknip moet je ook nog eens opladen en dus is het geen wonder dat die eind dit jaar ophoudt te bestaan.

Online is dat een heel ander verhaal. Daar gaat betalen al stukken makkelijker. Althans, als je een creditcard gebruikt. Betaal je met je pinpas dan heb je hetzelfde gedoe als in de winkel: je pas in een kaartlezer of wachten op een sms, codes intikken op twee apparaten, kortom, moeite. Paypal is alweer makkelijker, zeker als je je creditcard eraan koppelt. Naam en wachtwoord invullen, betalen en klaar. Los van creditcards waarbij je ook een kaartlezer nodig hebt is de kaart online vaak stukken makkelijker dan in winkel. Vul je nummer en wat gegevens in, en je hebt betaald.

Geen vast nummer meer

Het vreemde daarvan: de online winkelier heeft dan je creditcardnummer. Een wildvreemde, en die heeft jouw unieke nummer in handen. En hij is niet de enige: je geeft dat nummer aan tal van online verkopers. Dat doe je met je wachtwoord waarschijnlijk niet meer. Voor elke site een ander wachtwoord, maar voor elke site hetzelfde creditcardnummer. Als één van die sites er misbruik van maakt, kan je meteen de boel bij al die anderen blokkeren.

Amerikaanse startup Final heeft daar een verrassend simpele oplossing voor bedacht: creditcards zonder vast nummer. Op de kaarten van Final staat alleen je naam, verder niks. Betalen doe je zoals altijd met een creditcard, maar elke verkoper krijgt zijn eigen nummer. Handig, want zo hoef je je kaart bijvoorbeeld niet meer te blokkeren als het nummer door de lek van één site op straat komt te liggen.

Final: een creditcard zonder vast nummer.

Ook kun je door die verscheidene nummers makkelijker iemand van je kaart afsluiten. Je kan elk nummer dat wordt aangemaakt een limiet geven. Zo kan de sportschool bijvoorbeeld niet meer afschrijven dan vooraf afgesproken. En gebeurt dat wel, dan sluit je een verkoper af door simpelweg zijn nummer weg te gooien.

Simpel en logisch, en een stap in de goeie richting. Maar ook al ben je veiliger, in winkels is het nog steeds grotendeels hetzelfde gedoe. Maar eigenlijk is de oplossing die momenteel het veiligst en makkelijkst is al verkrijgbaar. Tussen de presentatie van de nieuwe iPhones en de Apple Watch werd Apple Pay gepresenteerd. Het betaalsysteem leek in de eerste instantie niet veel meer dan een variant op NFC-betaalsystemen zoals we die al kennen.

Vingervlug betalen

Toch zit het net wat slimmer in elkaar, en dat heeft twee redenen: gemak en veiligheid. Het gemak zit ’m in de TouchID-scanner. Als je moet betalen hou je je iPhone 6 voor een NFC-terminal met je duim op de homeknop, en je hebt betaald. En de veiligheid zit ’m erin dat je de verkoper niks laat zien. In tegenstelling tot bij een plastic kaart ziet de verkoper hier niks: niet je naam en ook je debit- of creditcardnummer niet. Bovendien maakt Apple Pay net als dat slimme Final voor elke winkelier een apart nummer aan. Je kaartgegevens worden bovendien lokaal en versleuteld opgeslagen, en gaan volgens Apple nooit naar de cloud.

Omdat je je plastic kaart met Apple Pay niet meer nodig hebt, kan je ’m ook niet verliezen waardoor je ’m moet blokkeren. En verlies je je iPhone dan koppel je je kaart los en hoef je je over blokkeren geen zorgen te maken. In de VS is Apple Pay sinds begin oktober beschikbaar en is goed ontvangen. Zo goed zelf dat een grote drogisterij-keten in de VS sloot een paar dagen na de introductie van Apple Pay massaal de NFC-ondersteuning van zijn kassa’s uitschakelde.

Apple Pay werkt op iPhones en iPads, ook voor online aankopen. Beeld: Apple
Apple Pay werkt op iPhones en iPads, ook voor online aankopen.

Waarom? De keten vreest voor zijn controle. De drogisterij verzamelt graag gegevens over zijn klanten, maar door Apple Pay krijgen ze geen informatie meer. Apple zelf ook niet, belooft het bedrijf. Apple Pay zou gegevens als winkel, prijs en plaats alleen doorgeven aan klant en creditcardbedrijf.

Vliegende start

Apple-CEO Tim Cook zei een week na de introductie van Apple Pay dat het toen al de leider in contactloos betalen was. Andere bedrijven proberen het al jaren, maar Apple had binnen 72 uur al een miljoen gebruikers. Het is de vliegende start die een nieuw betaalsysteem nodig heeft. Hoeveel slimme ideeën losse winkelketens, banken of betaalbedrijven ook hebben, weinigen hebben het gewicht om er bestaande methoden mee te evenaren. Apple is één van de weinige bedrijven die dat overwicht wel heeft, en heeft met Apple Pay misschien wel goud in handen. Het is op elke manier makkelijker dan huidige methodes, ook online betaal je namelijk met enkel je vingerafdruk. En het is veiliger, door minder gegevensoverdracht naar de verkoper.

Veel makkelijker zou niet kunnen, zonder weer in te leveren op privacy of veiligheid. Betalen met alleen je vingerafdruk, zonder tussenkomst van een telefoon, zou betekenen dat de winkel je gegevens moet hebben. Nu heb jij de gegevens op je telefoon staan, en die kan alleen gebruikt worden als jij erbij bent om je vingerafdruk te tonen. Heel lastig te misbruiken.

Apple doet met Apple Pay eigenlijk in het groot wat het met TouchID vorig jaar al voor de toegangscode deed. Ja, je moet je telefoon beveiligen met een code, maar voor zover jij weet bestaat die amper als je inlogt met je vingerafdruk. Zo maakt Apple de betaalmethode van de toekomst door geen nieuwe betaalmethode te bedenken, maar de oude gewoon te verstoppen.

Auteur

Floris Poort (@florispoort) begon twee jaar geleden als stagiair bij Bright. Hij bleef hangen en is inmiddels redacteur. Blogt vrijwel dagelijks op Bright.nl en bij Nu.nl. Houdt van alles met een batterij erin of stekker eraan.