Inhoudsopgave
    

Bezorgelijk
Tonie van Ringelestijn
door Tonie van Ringelestijn
leestijd: 7 min

Opnieuw zijn de online bestellingen gestegen met dubbele cijfers. Maar groeien de bezorgdiensten wel voldoende mee? We willen betere service, snellere bezorging en minder 'we hebben u niet thuis aangetroffen'.

De cijfers van de Nederlandse webwinkels rond Sinterklaas zijn al duizelingwekkend, en dan moet de kerst nog komen. De teller staat op 811 miljoen euro sinds 1 november, zo meldt Thuiswinkel.org. Directeur Wijnand Jongen: "Consumenten besteden meer online en doen dat bij meer webwinkels." Gevolg: een topdrukte bij de post- en koerierdiensten. Ruim één miljoen pakjes bezorgde PostNL op sommige dagen, vervoerd met het maximale aantal van 3600 bestelbusjes. Half Nederland zat zenuwachtig te wachten op de bezorging. Arriveert het pakketje op tijd voor Pakjesavond? Frustrerend. Je moet nog altijd hele dagen thuis blijven in de hoop dat de bezorger je huisje aandoet. Soms ontvang je een sms met een iets betere indicatie: "We bezorgen uw pakket tussen 18:00 en 21:30 uur." Tja, wie durft er dan nog boodschappen te doen en het risico te lopen dat ene cadeau te missen?

Postsorteerders en -bezorgers konden de stroom producten afgelopen week nauwelijks aan. HEMA gaf bijvoorbeeld aan dat het niet lukte alles op tijd af te leveren. Wie iets bestelde na 27 november, kon er niet zeker van zijn dat het 5 december binnen was. Dat terwijl andere grote online warenhuizen harde claims maken over de bezorging. Bol.com belooft dat alles voor tien uur 's avonds besteld de volgende dag nog wordt geleverd. Coolblue hanteert zelfs 23.59 uur. Waarom lukte het HEMA dan niet eens binnen enkele dagen te leveren? De reden: het aantal bestellingen bij HEMA groeide onverwacht snel, met tweederde vergeleken met vorig jaar. Daar viel niet meer tegenop te werken. Het distributiecentrum van HEMA heeft nu eenmaal nog geen kekke robots rondrijden, zoals bij Amazon.

Magazijnrobots in Amazons nieuwste fulfillment centrum.

Hoe makkelijk online bestellen ook is geworden, het gaat nog vaak mis in het laatste stukje: de bezorging. Je weet als consument nog altijd niet goed hoe laat de bezorger voor de deur staat. Ook worden pakketjes maar al te vaak door de buren in ontvangst genomen, terwijl je dat misschien niet wilt. En kan je overdag niet je afleveradres wijzigingen in bijvoorbeeld je werkadres, als blijkt dat het pakjes niet 's avonds maar 's middags worden bezorgd. Gevolg: weer een briefje met de strekking 'we troffen u niet thuis aan, we komen morgen terug'.

Pakketautomaten, of je achterbak

Kortom: dat bezorgen moet efficiënter kunnen. Daar wordt volop aan gewerkt. Eén van de nieuwe opties is het laten bezorgen van postpakketten bij pakketkluizen op stations. In samenwerking met het Poolse InPost plaatst PostNL grote kasten op stations van tien grote steden, als het goed is nog in december operationeel. De automaten zijn beveiligd met camera's en kluisjes gaan alleen open als je de juiste QR-code laat zien aan een terminal in het midden. Handig: pakketten versturen via de kluizen kan ook. Frankeer je pakket online, print een label en laat je pakket vervolgens in een toegewezen kluisje achter.

Niet alleen PostNL ziet wat in pakketautomaten, ook DHL is er sinds kort mee gestart. De eerste staat in Utrecht, waar Wehkamp-klanten hun bestellingen kunnen afhalen met een persoonlijke ophaalcode per sms of e-mail. De DHL Parcelstations moeten de komende tijd verschijnen bij bedrijven in de grote steden. Voorwaarde is dat je er 7 dagen per week, 24 uur per dag terecht moet kunnen. Daarnaast is er ook de startup De Buren, die ook werkt aan een netwerk van afhaalpunten met kluisjes.

Maar DHL gaat een stapje verder: het komt in 2015 in Nederland ook met pakketbussen voor bij je huis, waarmee je pakketten kan ontvangen of kan aanbieden voor verzenden ook als je zelf niet thuis bent. Het basismodel pakketbus kost 99 euro of 1,99 per maand om te huren. In Duitsland is het concept al een succes. Maar DHL heeft nog iets bedacht: bezorging van pakjes in de achterbak van geparkeerde auto's. Daar zou het bedrijf voor samenwerken met Volvo, schreef Bloomberg onlangs. Veel details over dat project zijn er nog niet, maar je kan je voorstellen dat je op afstand de bezorger de mogelijkheid geeft om je achterbak te openen.

Same-day, per taxi

Een ander punt waarop bezorgen beter kan: snelheid. 'Same day delivery' wordt de volgende stap. Ook daar heeft PostNL in Nederland, samen met winkels in de Amsterdamse Negen Straatjes, al mee proefgedraaid. Bestellingen werden door fietskoeriers rondgebracht. Maar of dit een permanent vervolg krijgt, is nog niet duidelijk. De bezorging op zondag, waar PostNL ook mee experimenteerde, is wel een blijvertje. Prettig: op zondag ben je vaker wél thuis.

Amazon heeft in de VS een nieuwe manier om te bezorgen op dezelfde dag. Het bedrijf werkt ervoor onder meer met taxi's, door deals te sluiten met taxistartups die op rustige tijden goedkoper kunnen rijden. Geen gekke gedachte. Taxi-app Uber lijkt zich ook te gaan storten op bezorging, maar dan van boodschappen. UberEssentials heet de dienst die al sinds de zomer in Washington DC wordt getest. Bezorging binnen 10 minuten en zonder extra kosten, is de belofte. In het weekend kan je met UberEssentials zelfs tot middernacht boodschappen laten bezorgen, gewoon te bestellen via de app. Uber heeft nog een klein aanbod van 80 producten, van frisdrank tot condooms, die iets duurder zijn dan normaal, maar het is een begin. Uber ziet er overduidelijk brood in. En dat geldt waarschijnlijk ook voor het bezorgen van pakketten.

Amazon Prime Air

Bezorgdrones

In sommige steden begint de groei van het aantal bestellingen voor verkeersproblemen te zorgen: te veel vrachtwagens en bestelbusjes. De Londense burgemeester Boris Johnson maakt zich er grote zorgen over. Over zeven jaar zouden er 45 procent meer bestelbusjes rondrijden in de Britse hoofdstad. En het verkeer is daar nu al een drama. De oplossing, volgens Johnson: bezorging per drones.

Dat lijkt toekomstmuziek, maar misschien vliegen de bezorgdrones al eerder rond dan we denken. Amazon, DHL, Google; ze experimenteren al druk met drones. De regelgeving is hierbij nog een probleem. Drones mogen niet zomaar over bebouwde gebieden vliegen. Daarom test Google zijn drones in het tot voor kort geheime project Google Wing op het platteland in Australië. Daar zouden belangrijke zaken als medicijnen vanuit de lucht zijn te dropen bij boeren. Ook DHL doet iets soortgelijks bij het Duitse waddeneiland Juist, waar medicijnen van de apotheek op de wal (12 km verderop) worden geleverd per drone met de zogeheten Paketkopter. Die moet in veel weersomstandigheden kunnen blijven vliegen.

Google heeft grote ambities om bezorging met zelfvliegende drones een snelheidsboost te geven. Het lobbyt bij overheden om toestemming te krijgen voor het gebruik van het luchtruim voor deze doeleinden. Volgens directeur Astro Teller van onderzoeksafdeling Google X is de drone uiteindelijk de ultieme ondemand-bezorger. "Door de geschiedenis heen is er een reeks innovaties op transportgebied geweest. Bezorging op de volgende dag en daarna bezorging op dezelfde dag heeft de wereld veranderd. Waarom zouden we dan denken dat de volgende factor 10x - de mogelijkheid om iets binnen een minuut of twee te ontvangen - de wereld niet zou veranderen?"

Wie zijn smartphone op de badkamervloer kapot laat vallen, hoeft maar het raam te openen en even later verschijnt de drone met een nieuwe? Dat lijkt in stedelijke gebieden nog niet erg realistisch. Vooral vanwege het gevaar van crashende drones. En omdat kwajongens je bestelling zouden kunnen stelen door ze uit de lucht te schieten.

Een goed beveiligde, zelfrijdende bezorgauto lijkt wat dat betreft voorlopig meer kans van slagen. Maar daar geldt wel voor dat er nog altijd mensen nodig zijn. Voorwaarde voor zelfrijdende auto's om de weg op te mogen volgens de nieuwe regelgeving is namelijk dat er een mens moet kunnen ingrijpen als dat nodig is. Bezorging blijft sowieso voorlopig mensenwerk. Ondanks die mooie oranje Amazon-robots werken er ook in de magazijnen van de webwinkelreus vele duizenden medewerkers. Dit najaar huurde Amazon zelfs ruim 10.000 meer tijdelijke werknemers in dan vorig jaar, voor een totaal van 80.000.

Auteur

Tonie van Ringelestijn (@tonie) was in 1999 een van de eerste (en meest fanatieke) bloggers in Nederland. Sinds onze start in 2005 doet hij dat ook voor Bright. Hij schrijft over tech en media voor sites, kranten, bladen en persbureaus. Ook maakte hij landelijke radio en tv. Sinds 1 januari is Tonie de eindredacteur van Bright.nl.