Inhoudsopgave
    

Tech-ethiek
Bram van Dijk
door Bram van Dijk
leestijd: 5 min

Hoe verhouden we ons in 2025 tot technologie? Wat wordt de tech-ethiek van de toekomst? Onze voorspellingen: de verveling maakt een comeback. En bellen wordt het nieuwe roken.

De technologie verandert altijd sneller dan het hoofd. De mobiele telefoon had er 30 jaar voor nodig om het dominante apparaat te worden. Dat zijn dus dertig jaar voordat men de mobiele telefoon ontdekte, gewend raakte en vervolgens niet meer zonder kon. De slimme horloges, brillen en vr-toepassingen van nu hebben nog een flinke weg te gaan.

Angst voor vooruitgang

Door het intensieve gebruik van technologie groeit de angst waarmee we vooruitgang tegemoet zien. Gevoed door privacykwesties waar een scannende overheid en verscheidene 'rupsjes nooitgenoeg' in Silicon Valley onze levens in kaart brengen en verkopen.

Maar een andere angst is wellicht nog groter: op welke manier bedreigt technologie ons dagelijkse leven? Wat verandert er in onze omgangsvormen door de invloed van overal online zijn? Café-eigenaren zien hun tafels gekaapt worden door MacBook’jes, waarbij de enige dorst de lust naar stroom is. Muzikanten kijken tegen meer camera-ogen aan dan op de beat schuddende gezichten. En beroemde ondernemers en wetenschappers als Elon Musk en Stephen Hawking waarschuwen voor de digitale revolutie en de intelligentie die daarmee gepaard gaat. Onderliggende gedachte: waar blijft het ‘echte’ contact?

Tech-ethiek

Met het persoonlijk worden van technologie - de smartphone of laptop is een verlengstuk van de hersenen en het geheugen - wordt het juist meer onderdeel van het ‘echte’ leven. Tien tegen één dat jouw koffiedrinkkameraad zijn mobiel in zijn hand heeft op het moment dat jij terugkomt van de wc.

Deze vervlechting der schermen in het dagelijkse leven is iets van de laatste jaren. Het is dus nog broos, we zijn aan het ontdekken hoe we er mee moeten omgaan. We zoeken de grenzen op, zowel in de ontkenning als in de volledige omarming van onze nieuwe speeltjes, maar de tech-editie van etiquetteboek ‘Hoe Hoort Het Eigenlijk?’ is nog niet geschreven. Vind jij het asociaal om in een gesprek je laatste app’jes te lezen, bijvoorbeeld? Of hoort het erbij en is online even belangrijk als wat er tegenover je gebeurt?

Het is een mooi proces om te volgen. De excessen worden steeds groter: men klaagt harder dan ooit tevoren over de dominantie van het online leven - maar dat doet men op Facebook. Ook krijgen we de eerste oplossingen en omgangsregels, zoals de Phone Stack en schermvrij concerten kijken. Het wordt een boeiende worsteling de komende tien jaar.

Een ruimtevaarttuig vliegt boven de geisers van Enceladus, een van de vulkanische ijsmanen die rondom Saturnus cirkelen. De geisers spuwen waterdamp en ijsdeeltjes in de lucht. Soms wel honderden kilometers hoog. (Beeld afkomstig uit de korte film <a href= Erik Wernquist
Een ruimtevaarttuig vliegt boven de geisers van Enceladus, een van de vulkanische ijsmanen die rondom Saturnus cirkelen. De geisers spuwen waterdamp en ijsdeeltjes in de lucht. Soms wel honderden kilometers hoog. (Beeld afkomstig uit de korte film Wanderers)

Ook in 2025 word je nog gewoon wakker. Er zijn nog steeds mensen die met je willen praten, zelfs in ‘de fysieke wereld’. Maar er gaan ook dingen veranderen. Ik verwacht deze drie ontwikkelingen tot en met 2025.

1. Elk half uur nemen we een ‘app-break’

Afspreken zonder telefoonpauze is zóóó 2024. Het totaal negeren van de digitale wereld is niet te doen, vooral niet omdat hij overal om ons heen in. Dus bij elke afspraak die we hebben, of het nu vergaderingen zijn of klessebessen, hebben we om het half uur een ‘app-break’. Een soort plaspauze, maar dan om met je telefoon (of een afvaardiging daarvan) te spelen om de rest van de wereld tevreden te houden. Dus koppen naar beneden, even die focus verleggen, en daarna fris weer door.

2. Bellen is het nieuwe roken

Als in Japan iemand gebeld wordt op straat, pakt hij zijn telefoon en gaat hij aan de zijkant staan. Daar rondt hij zijn gesprek af en loopt hij weer verder. De grens van asociaal gedrag zal in 2025 helderder zijn. Bellen doe je maar buiten of de speciaal ingerichte belcel, berichten versturen en mail lezen mag in de winkel, maar je VR-bril moet even af bij de caissière. Het gebruik van technologie krijgt een duidelijke plek in de samenleving.

3. De verveling beleeft een revival

Verveling wordt een luxeproduct. Op de huidige Fairphone zit al een ‘Geniet van de rust’-knop, waarmee je je onbereikbaar maakt. Laat de verveling beginnen en de creativiteit vloeien. Want zoals John Cleese het zei tijdens College Tour (51:20): “Niemand heeft ooit een helder idee gekregen toen hij een machinegeweerkamp aanviel.”

Dat in- en uitschakelen wordt makkelijker: één knop om al je devices te snoozen. Misschien nog kenbaar gemaakt met een soort van rood lampje in je kraag zodat iedereen ziet: laat mij maar even, ik ben aan het snoozen. Een boekje lezen mag, maar liever gewoon voor je uitkijken en de gedachten laten rondzoemen.

Daarna tune je weer in, pak je direct je ‘app-break’, bel je in het belvak even je moeder terug en ben je weer helemaal bij om de wereld in te shinen. Zowel de ‘echte’ als de ‘neppe’.

Auteur

Bram van Dijk (@ikbenbrampuntnl) blogt sinds 2011 voor Bright, voornamelijk over de overlap van kunst, cultuur en media met technologie. Ook houdt hij zich bezig met vinden en beschrijven van mooie spullen voor in de Bright Store. Daarnaast is hij uitbater van het kleinste theater van Amsterdam: het Torpedo Theater.