Inhoudsopgave
    

Vertraging voor ruimtetoerisme
Rutger Otto
door Rutger Otto
leestijd: 7 min

In 2025 moeten de eerste mensen op Mars staan, over een paar jaar recyclen we raketten, maar een ritje naar de ruimte zit er voor het grote publiek voorlopig nog niet in.

Aan enkele mensen met een overstromende bankrekening was het al besteed: een retourtje naar de sterren. De eerste ruimtetoerist was Dennis Tito, de Amerikaanse oprichter en ceo van investeringsbedrijf Wilshire. In de jaren zestig begon hij zijn carrière als raketgeleerde bij NASA, maar toen hij in 1972 Wilshire Associates hielp opzetten, begonnen de dollars pas echt binnen te rollen. Tito bleef echter altijd ruimte-gek en droomde tientallen jaren lang over het maken van een ruimtereis.

In 2001 betaalde de hij maar liefst 20 miljoen dollar om met een Russisch team aan boord van het Russische Soyuz-ruimteschip naar het International Space Station (ISS) te vliegen. Daar bleef de toen 60-jarige Tito acht dagen. Op de maand af veertig jaar nadat de Rus Yuri Gagarin de allereerste ruimtevlucht ooit maakte, was Dennis Tito het voorbeeld van dat er geld valt te verdienen met commerciële ruimtevluchten. En niet zo’n beetje ook.

Alleen voor de rijken

We zijn inmiddels veertien jaar verder en sindsdien zijn er negen toeristen, inclusief Tito, naar de ruimte gevlogen. Allemaal voor astronomische bedragen. De laatste was de Canadese pokeraar en Cirque du Soleil-ceo Guy Laliberté, die naar verluidt 40 miljoen dollar dokte voor elf dagen ISS.

Niet iedereen kan het zich veroorloven om even miljoenen dollars weg te leggen, daarom proberen commerciële ruimtebedrijven al jaren om vluchten ’goedkoper’ te maken. Sinds 2005 zijn er bij het Amerikaanse Virgin Galactic zevenhonderd reizen geboekt ter waarde van zo’n 200.000 dollar (180.000 euro) per ticket. Vooralsnog heeft niemand daarvan de reis kunnen maken. In al die jaren mochten de potentiële toeristen op elk moment hun geld terugvragen, maar niemand maakte gebruik van die mogelijkheid. Mensen als Stephen Hawking, Leonardo DiCaprio, Katy Perry en Justin Bieber staan op de wachtlijst. Inmiddels is de prijs overigens verhoogd naar een kwart miljoen dollar.

Een paar minuten zweven

Wat krijg je voor die prijs? Een vlucht van totaal tweeënhalf uur waarin je naar een hoogte van 105 kilometer gaat. Een ruimteschip wordt op een vliegtuig gemonteerd die naar de juiste hoogte vliegt, dan laat het vliegtuig het ruimteschip los om het laatste stukje alleen af te leggen. Op de maximale hoogte van 105 kilometer zijn de passagiers zes minuten bijna gewichtloos. Op dat moment mogen ze rondzweven en is de ronding van de aarde mooi te zien. Daarna keert het toestel terug naar de aarde.

Virgin Group-baas Richard Branson hoopte aanvankelijk dat de eerste vluchten al in 2007 konden plaatsvinden. Dat is duidelijk niet gelukt. De technologie geeft problemen.

Problemen met de apparatuur

Het begon allemaal met de SpaceShipOne, het eerste private ruimtevliegtuig dat een vlucht door het heelal maakte. Dit voertuig werd gemaakt door Mojave Aerospace Ventures van Burt Rutan en Paul Allen. Dat was in de zomer van 2004. Nog geen half jaar later won het bedrijf de Ansari X Prize ter waarde van 10 miljoen. Daarmee werden de ontwikkelkosten van 25 miljoen niet gedekt. Inmiddels zijn Rutan en Allen onderdeel van Virgin Galactic, maar ruim tien jaar later is opvolger SpaceShipTwo nog steeds niet klaar voor tripjes naar de sterren.

Vorig jaar crashte SpaceShipTwo (ook wel VSS Enterprise genoemd naar het ruimteschip uit Star Trek) tijdens een testvlucht, waarbij één piloot om het leven kwam en een ander zwaargewond raakte. Een tegenslag die erin hakte bij Virgin, maar het geeft niet op. “We zijn geschokt en bedroefd”, zei Branson. “Ruimtevaart is moeilijk, maar het is het waard. We houden vol en gaan samen verder.” Later dit jaar zal SpaceShipTwo wederom getest worden.

XCOR: Nederlands tintje

Naast Virgin Galactic zijn ook andere partijen bezig met het opzetten van commerciële ruimtevaartvluchten. De belangrijkste daarvan zijn XCOR, Blue Origin en SpaceX. Daarvan is het Amerikaanse XCOR momenteel misschien wel het verst gevorderd. En dit is best cool: XCOR Aerospace nam vorig jaar het Nederlandse Space Expedition Corporation (SXC) over. Deze startup hoopte mensen vanuit Curaçao naar de ruimte te vliegen.

XCOR, dat 16 jaar geleden werd opgericht door ex-topmannen van NASA, werkt aan een ruimtevliegtuig genaamd Lynx. Dit jaar moet het toestel getest worden. Wellicht vinden volgend jaar de eerste vluchten plaats. De Lynx is fors kleiner dan de SpaceShipTwo, aangezien er alleen ruimte is voor een piloot en een passagier. Met Virgin kunnen er zes mensen mee plus twee piloten. Daar staat tegenover dat een reis met XCOR momenteel 100.000 dollar kost. Dat scheelt de helft met een ticket van Virgin.

De eerste testvlucht van Blue Origins New Shepard eerder dit jaar.

Blue Origin: van de Amazon-baas

Wat de tickets bij Blue Origin gaan kosten, is nog onbekend. Toch is dit ruimtebedrijf, opgericht door Amazon-ceo Jeff Bezos, op de goede weg om binnen een paar jaar de eerste mensen op een korte reis door de ruimte te sturen. Passagiers verblijven dan zo’n 10 tot 15 minuten op grote hoogte, waarvan ze er vier minuten gewichtloos doorbrengen.

Blue Origin stuurde in april van dit jaar een capsule naar het randje van de aardse atmosfeer. Dit toestel heet New Shepard en kan zes mensen meenemen naar 100 kilometer hoogte. De test met de capsule was een succes, hoewel de raket (die apart neerkwam) zijn landing niet overleefde. “Als er astronauten aan boord van de capsule zaten, zouden ze een goede vaart gehad hebben en veilig zijn geland”, zei Bezos.

SpaceX: enkeltje naar de ruimte

Misschien een beetje verdwaald in dit rijtje van ruimtebedrijven is SpaceX, dat onder leiding staat van tech-wonderboy Elon Musk. Zijn SpaceX lijkt niet zo geïnteresseerd in korte ritjes, maar wel in reizen van langere duur. Zeg maar gerust permanent. SpaceX wil niet alleen op en neer naar de sterren, maar ook daar voorbij. Zo hoopt het over tien jaar de eerste mensen op Mars te zetten. Dat wordt dus wel een enkeltje, want de terugreis bestaat niet. Wel zou de Dragon-capsule van SpaceX mensen naar het ISS kunnen brengen, zoals de negen rijkaards die eerder gingen. Door te testen met herbruikbare raketten (nog niet gelukt) hoopt SpaceX de ruimtevaart en dit soort vluchten uiteindelijk goedkoper te maken. Dat ga je wellicht terugzien in prijzen voor ruimtereisjes.

De korte film The Overview Effect door Planetary uit 2012.

Beide benen op de grond

Het is maar de vraag of deze reizen ooit écht betaalbaar worden voor mensen zoals jij en ik. Ruimtebedrijven weten dat er genoeg mensen zijn die grof willen betalen, dus de commercie lijkt voorlopig te winnen van de toegankelijkheid. Een paar minuten tussen de sterren wordt al volop gepromoot als een ervaring die je leven verandert. “Als je onze kwetsbare aarde vanuit het zwarte niets van het heelal ziet, behandel je de planeet daarna misschien met wat meer respect”, zei John Grunsfeld van NASA al eens.

Ruimtetoerisme maakt momenteel grote stappen en dankzij de recycle-pogingen van onder meer SpaceX is de ontwikkeling van raketten nog spannend ook. Toch zal het nog wel een even duren voordat deze reizen van de grond komen. Het moet namelijk zo veilig zijn als vliegen met een vliegtuig en daarvoor moeten de bedrijven nog veel testen uitvoeren. Zover zijn we nog niet. Op zich wel fijn, kun je nu nog alvast beginnen met sparen.

Auteur

Rutger Otto (@RTGR89) houdt van technologische ontwikkelingen, producten en designs die de wereld veranderen. Is daarnaast gek op films, games, muziek en dan met name Radiohead.