Inhoudsopgave
    

Robocup? Robolympics!
Rutger Otto
door Rutger Otto
leestijd: 5 min

Japan organiseert in 2020 de Olympische Zomerspelen in Tokio. Tegelijkertijd moeten daar de meest geavanceerde robots ter wereld bijeenkomen voor een speciale 'Robolympics'.

Minister-president Shinzo Abe liet weten dat het organiseren van de Olympische Spelen perfect uitkomt om te laten zien hoe het ervoor staat met de robotica van Japan. Het plan: een speciale editie van de Olympische Spelen náást de bestaande Spelen, speciaal voor robots. Abe: "De beste robots ter wereld moeten bijeen komen voor Olympische Spelen waarin zij tegen elkaar strijden door hun technische vaardigheden te tonen."

Hoewel Japan niet als enige land bezig is met de ontwikkeling van robotica wil Abe het wel als zodanig op de kaart zetten. "De ontwikkeling van robots wordt belangrijk voor onze economische groei", zei hij, met het doel om de Japanse robotmarkt uit te breiden tot een waarde van omgerekend 17,75 miljard euro. De 'Robolympics' organiseren lijkt een strategische zet van Abe om robotica aan de wereld te tonen, waarna mensen het vanzelf met Japan associëren.

Naar wat we gaan zien tijdens de Robolympics blijft het voorlopig gissen. Het kan twee kanten op. De eerste is dat Japan kiest voor show. Denk aan de killerrobots die in een arena tegen elkaar strijden met pantsers en cirkelzagen voor het betere vonkenspektakel. Of aan robots die over een atletiekbaan rennen om uit te maken wie het snelst is. Misschien worden humanoids (robots met armen en benen die op mensen lijken) ingezet om deel te nemen aan zwemwedstrijden. Dit soort robots en wedstrijden bestaan al vrij lang, dus het is mogelijk.

Arjen Robbo

Maar als Japan de focus echt wil leggen op hun vooruitstrevende robotica, dan moet het kiezen voor iets anders. Een toernooi in de lijn van de Robocup: een platform waarin de ontwikkeling van robotica centraal staat. Door het jaar heen zijn er altijd verschillende wedstrijden waar robots van over de hele wereld aan mee kunnen doen, de bekendste daarvan is het robotvoetbal. Dit jaar werd het Nederlandse robotvoetbalteam van de TU Eindhoven (TechUnited) wereldkampioen in de Middle Size League, wat je kunt zien als de belangrijkste klasse. Met de hulp van sterspelers Robodinho, Arjen Robbo en Robin van Perslucht werd het kampioenschap binnengehaald.

De robots in deze Middle Size League zijn geen humanoids: ze lijken niet op mensen. Ze lijken op pionnen, rijden op wielen en hebben een camera en computer aan boord. En natuurlijk een mechanisme om de bal te passen of te schieten. Het knappe is dat deze robots gaan volledig autonoom te werk gaan. Gerrit Naus is gepromoveerd aan de TU Eindhoven op automotive regelingen, is nu CEO van Medical Robotic Technologies en al jaren betrokken bij het MSL voetbalteam van TechUnited. 

"We staan niet met controllers naast het veld", vertelt Naus. "De robots sporten helemaal zelfstandig. Ze kunnen vijf tot zes meter ver kijken en via onderlinge communicatie weten ze wie waar staat en waar de bal is. Vervolgens wordt de optimale plek voor de pass of het schot bepaald."

Is het dan zo dat het team met de vooraf best geprogrammeerde robots altijd wint? "Nee", luidt het antwoord. "Er komt zeker geluk bij kijken, net als bij mensenvoetbal. De keeper detecteert ballen en kan bijvoorbeeld afgeleid worden als er iemand met gele ballonnen in het publiek staat." Als de beste altijd won, had Nederland de afgelopen jaren volgens Naus vaker moeten winnen. Dit jaar werd de grote concurrent China verslagen, dankzij goed teamspel, iets wat China veel minder doet. "Zij hebben een trucje waarmee ze keihard van afstand kunnen schieten."

Naus noemt een Olympische Spelen voor robots een goed idee, mits de ontwikkeling van robotica er iets mee opschiet, wat altijd de insteek is van de Robocup. In een andere competitie is ook Janno Lunenburg actief. In deze @home-competitie strijden teams van zorgrobots tegen elkaar. "Een competitie voor huisrobots", legt hij uit. "Robots serveren bijvoorbeeld drankjes aan mensen op cocktailparty's of in restaurants, waar ze de plek in kaart moeten brengen en dan moeten gaan serveren. Als een soort ober. Ook worden zorgrobots gebruikt om noodsituaties te herkennen. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat iemand is gevallen en dat de robot het alarmnummer belt."

Spektakel of techniek?

Na een aantal challenges wordt uiteindelijk de beste robot gekozen. In deze wedstrijd lijken de robots al meer op mensen dan bij het voetballen in de Middle Size League, hoewel de machines rondrijden en hun hoofd simpelweg een Kinect-camera is. Deze zorgrobots worden echt ontwikkeld als hulp voor mensen: in het ziekenhuis zou zo'n robot bijvoorbeeld de weg kunnen wijzen of medicijnen kunnen rondbrengen. "Door de vergrijzing is er meer vraag naar zorg dan er aanbod is", zegt Lunenburg.

Dit soort challenges zouden we dus kunnen gaan zien op de Japanse Robolympics. Nog iets anders is ook mogelijk, zoals de DARPA Robotics Challenges. Hierbij wordt gezocht naar de beste robot die in gevaarlijke situaties kan opereren, bijvoorbeeld om mensen te redden. Dit soort rescue-robots werden ook ingezet na de ramp in Fukushima.

Voorzitter van de Nederlandse Robocup Arnoud Visser denkt in elk geval niet dat een Robolympics saai is om naar te kijken. "Het afgelopen jaar waren er ook honderdduizend mensen bij de Robocup. Het gejuich bij de finales is net zo intens als bij FIFA voetbal."

De vraag is dus: spektakel of techniek? Voor kijkers is spektakel misschien leuker, tot je bedenkt dat het superknap is wat robots autonoom al kunnen. In 2050 is het de bedoeling dat robots de mens eruit voetballen. "Dat halen we makkelijk", zegt Gerrit Naus. De machines trainen hard om de mens te verslaan. Zo was het voor Lionel Messi vorig jaar niet gemakkelijk te scoren tegen een robotkeeper in een Japanse spelshow. Tja, en als hij het al moeilijk heeft…

Auteur

Rutger Otto (@RTGR89) houdt van technologische ontwikkelingen, producten en designs die de wereld veranderen. Is daarnaast gek op films, games, muziek en dan met name Radiohead.