Inhoudsopgave
    

Immersive Learning
Anke van Ravensteijn
door Anke van Ravensteijn
leestijd: 4 min

Frontrunner Joost Uitdewilligen onderzoekt of empathie is aan te leren met een Oculus Rift. Hij gaf er gisteren een presentatie over tijdens TEDxAmsterdamED.

Virtual reality, voorheen afgedaan als een uit de hand gelopen gamershobby, nu omarmd door de wetenschap. Als Matthijs van Nieuwkerk op primetime een Oculus Rift op zijn hoofd zet, dan weet je dat het grote publiek er aan geroken heeft. Joost Uitdewilligen is gegrepen door de technische ontwikkelingen van virtual reality en met name door het leeraspect ervan. Hij onderzoekt wat hij noemt immersive learning: leren door een ander te zijn.

In de virtuele wereld waan je je op een andere plaats, een andere omgeving, een andere tijd. Kun je je dan ook in een ander persoon verplaatsen? En wat zou je daarvan leren? Bijvoorbeeld, zou je nog goedkope kleding kopen als je hebt ervaren hoe het is om veertien uur lang in een smerige kledingfabriek te werken? Of pest je nog als je voelt hoe het is als je gepest wordt? Wat doet het met je als je weet hoe het leven is als je bejaard bent? Ga je dan anders naar de wereld kijken?

Beeld: Merlijn Hoek

Leren door ervaring

"Om een beroemde quote van Einstein aan te halen: 'Leren is ervaren, al het andere is informatie.' Ik ben er van overtuigd dat je als mens het meeste leert door het te beleven", begint Joost Uitdewilligen. "Waar ik vervolgens in geïnteresseerd ben is hoe je deze ervaringen zodanig kunt maken dat je precies het goede ervan opsteekt. Daar ben ik nu naar op zoek: hoe leer je van de ervaring van anderen?"

Joost heeft een laboratorium ingericht, het TinQlab, waar hij, samen met studenten van de Technische Universiteit Delft, experimenteert met software voor de Oculus Rift. Je struikelt bijna over de snoeren als je binnenkomt maar tussen het dartpijltjes gooien door wordt hier serieus nagedacht hoe je in iemands anders schoenen kan staan. Project Sweatshop is het project waar de studenten momenteel mee bezig zijn, samen met conceptdenkers en programmeurs. Middels de Oculus Rift je verplaatsen in dat meisje of die jongen die al veertien uur aan het werk is in een bloedhete fabriek in Bangladesh. Hoe werkt dit?

Joost Uitdewilligen gisteren bij TEDxAmsterdamED. Beeld: Merlijn Hoek
Joost Uitdewilligen gisteren bij TEDxAmsterdamED.

Inleven

"Je verplaatsen in iemand anders is niet zo eenvoudig. Dat lukt ons al niet altijd bij de mensen in onze naaste omgeving, laat staan in iemand aan de andere kant van de wereld. Ik heb zelf moeite genoeg om me in mijn eigen vriendin te verplaatsen", lacht Uitdewilligen. "Dat komt omdat het andere mensen zijn. De meeste problemen worden wereldwijd veroorzaakt en ondergaan door mensen die je nooit ontmoet. Daartegenover staat dat we  allemaal de menselijke eigenschap bezitten die deze wereldwijde problemen kan overwinnen, namelijk empathie."

Hoe veel empathie hebben we voor andere mensen? "Empathie is begrensd, door ons persoonlijk leven. Zo kunnen we moeilijk een meisje in India helpen om de simpele reden dat we rijk zijn en in Nederland wonen. Maar iedereen heeft het in zich. We gebruiken het alleen in zeer beperkte mate. Terwijl we een betere en gelukkiger samenleving zouden kunnen inrichten als we deze basis voor het begrijpen van anderen meer zouden gebruiken."

"Immersive learning helpt ons te realiseren dat we allemaal mensen zijn. Het brengt ons terug naar onze eigen verantwoordelijkheid en dat is precies wat we nodig hebben als we problemen willen oplossen als hoe om te gaan met andere mensen, met kindere, dieren of met het milieu. Ik noem het de 3D printer voor empathie."

TEDxAmsterdamED-bezoekers proberen Project Sweatshop. Beeld: Merlijn Hoek
TEDxAmsterdamED-bezoekers proberen Project Sweatshop.

TEDx

Donderdag stond Joost met zijn verhaal op het podium van TEDxAmsterdamED in het Theater Amsterdam. Hij wil zoveel mogelijk mensen meenemen in de potentie die er ligt in deze combinatie van techniek, menselijke emoties, leren en wereldproblemen. "We zijn nog vol in ontwikkeling dus ik heb vaak nog geen sluitende antwoorden. We willen zo veel mogelijk mensen meenemen in de gedachtes en kijken hoe ver we kunnen komen. Veel onderzoekers zijn al jarenlang op zoek naar methoden om aantoonbaar EQ te trainen voor talloze doeleinden. Dit zou wel eens het antwoord kunnen zijn op die zoektocht. Hoe zou de wereld eruit zien als we elkaar begrijpen? Probeer je dat maar eens voor te stellen."

Dus Uitdewilligen is eigenlijk een techjunkie met nobele inslag? "Nou dat weet ik niet hoor", lacht hij. "Voor mij is het normaal om over dit soort dingen na te denken. Brillen als de Oculus worden gezien als de grote technologische stap na internet. Waarom zou je daar niet de grote wereldwijde problemen aan koppelen?"

Uitdewilligen won in zijn loopbaan al verscheidene prijzen en awards voor zijn technische concepten die mensen laten leren. Bijvoorbeeld met Trash!, een interactief e-learningprogramma voor vuilnismannen. Hiermee won hij het New York Festival en het International Film Festival in Los Angeles, beide in 2008. Zijn doel is om de nieuwe generatie leertechnieken te ontwikkelen.

Voorbeelden

Sinds de komst van de Oculus Rift, Samsung Gear VR en Google Cardboard is het aantal initiatieven dat applicaties voor deze systemen maken door het dak gegaan. Veel van deze applicaties zijn puur voor het gamen, maar educatieve doeleinden lijken het volgende streven te worden. Zo staat Kickstarter vol met projecten die kinderen (en volwassenen) meenemen door het heelal, onze bloedbaan en het dierenrijk. Check Vessels VR, Labster, World of Comenius, Dreamporte en Moveo.

Auteur

Anke van Ravensteijn (@AnkyRavensteyn) is na een jaar als journalist door Zuid-Amerika te zijn getrokken weer terug op Amsterdamse bodem. Komt oorspronkelijk uit de duurzaamheidsector, houdt zich bezig met maatschappelijke vraagstukken en is momenteel werkzaam bij TinqWise het bureau gespecialiseerd in leeroplossingen en e-learnings.