Inhoudsopgave
    

VR: van Silicon Valley naar Hollywood
Tonie van Ringelestijn
door Tonie van Ringelestijn
leestijd: 9 min

Breekt virtual reality in 2015 door als nieuwe entertainmentvorm? Nederlander Arthur van Hoff denkt van wel. Zijn startup Jaunt in Palo Alto maakt 360 graden-video’s voor VR. “Half Hollywood komt hier over de vloer.”

Ronddraaiend in een stoel met de Oculus Rift-headset op en twee 5.1 surroundsystemen om ons heen kijken we naar de trailer van een horrorfilm. We zien een ondergronds gangenstelsel. Gegil achter ons, snel kijken we achterom en zien daar hoe een monster een vrouw meesleurt. Dan: horen we dat er iemand aan de andere kant hijgend komt aan gerend. We draaien weer snel terug. De beelden gaan de hele tijd automatisch mee: je film vindt als het ware plaats in 360 graden. Het is meteen duidelijk: dit is het echte 3D, niet te vergelijken met het kijken naar een scherm op een paar meter afstand met een brilletje op.

De horrortrailer is tot nu toe de meest indrukwekkende demo van de virtualreality-startup Jaunt van de Nederlander Arthur van Hoff. Zowel beeld als geluid zijn rondom te beleven en het voelt al best realistisch aan. Al zie je nu bij de Oculus-bril nog pixels, dat wordt binnenkort alweer beter met de nieuwe versie die een scherm met hogere resolutie krijgt.

Beelden die zijn opgenomen met Jaunts bijzondere bolle camerasysteem met 14 lenzen aan alle kanten zijn veelbelovend. Ook bij de eerste registraties van concerten en sportwedstrijden die Jaunt heeft geproduceerd. Het voelt meeslepender dan een Imax-film, echter dan 3D-tv. "Het mooie van ons product: je hoeft er niets voor uit te leggen, je zet de bril op en je ziet het. Bijna iedereen is meteen enthousiast, zelfs mijn oude moeder", vertelt Van Hoff aan een groepje Nederlandse journalisten dat op bezoek is in het Jaunt-kantoor in Palo Alto, boven een beddenzaak in de universiteitsstad, die het centrum is van de Amerikaanse techindustrie.

VR: hardware bijna klaar, nu de content nog

We bezoeken Van Hoff eind augustus een paar dagen nadat bekend werd dat Jaunt ruim 20 miljoen euro aan investeringen heeft opgehaald, onder meer van Google Ventures. Het klinkt als een enorme zak geld voor een startup met twintig medewerkers en een prototype van een camerasysteem. Maar het staat niet op zich. Virtual reality is booming en wordt misschien wel de grote techtrend van 2015. Ga maar na: Facebook nam eerder dit jaar Oculus Rift over voor 2 miljard dollar. De verbeterde Oculus-headset verschijnt naar verwachting komend jaar.

Van Hoff: "Zuckerberg kreeg een paar demo's en was onder de indruk. Hij heeft het bedrijf meteen gekocht. Voor hem is dat bedrag hetzelfde als een sixpack bier kopen." Intussen gaan er ook geruchten dat Samsung voor Facebook VR-brillen gaat produceren. Dat komt niet uit de lucht vallen. Samsung introduceerde onlangs zijn eerste Gear VR-headset, waar een smartphone in gaat. Dat is een goedkope tussenvorm voor VR: het smartphonescherm wordt door lenzen zo geprojecteerd dat beide ogen het juiste beeld zien en dankzij sensoren draait het beeld automatisch mee. Het maakt virtual reality een soort add-on voor mobiele apparaten. En goedkoop. Google heeft zelfs al een kartonnen VR-bril, Google Cardboard. En lensfabrikant Zeiss komt in december met een headset van 99 dollar, geschikt voor de iPhone 6 en Galaxy S5.

De speciale camera van Jaunt.
De speciale camera van Jaunt.

Kortom: de hardware voor het bekijken van virtual reality-beelden is nu betaalbaar genoeg voor consumenten. Maar wat ontbreekt nog? Juist, de content, de beelden die je in 360 graden wil zien. En daar komt Jaunt om de hoek kijken met zijn bijzondere camera met rondom 14 GoPro-actiecamera's. "Virtual reality is het nieuwe mobiele platform. Alleen is er nog bijna geen goede content voor." Daar wordt wel op meerdere plekken aan gewerkt. Ook in Amsterdam, waar WeMakeVR demo's geeft met 360graden-video's die zijn gemaakt met een eigen camerasysteem met 12 camera's. Van Hoff kent de startup bedrijfje niet en ziet het niet als een concurrent. "Wij lopen wereldwijd voorop met de productie van video in 360-graden, vanwege onze eigen camera en softwaretools."

Jaunt produceerde al 360 graden-opnames van onder meer bokswedstrijden, concerten en dj-sets (hé, daar zit een assistent onder de draaitafel met flessen drank). "Doel is dat je echt voelt dat je ergens tussen staat. Een kaartje voor een concert van Rihanna of de LA Lakers is voor de meeste mensen te duur, maar op deze manier krijg je toch het idee dat je op de eerste rij zit", aldus Van Hoff. Aan de andere kant van het glas van de kleine vergaderruimte krijgt een filmregisseur aan een van de bureaus uitleg over Jaunts postproductiesoftware. "Er komen hier veel mensen uit de filmwereld op bezoek. We zijn dan ook vaak in Hollywood te vinden." Even verderop zoemen de 3D-printers, want Jaunts camerasysteem is nog altijd maar een prototype, dat nu nog veel last heeft van uitvallende camera's doordat ze te warm worden. "Uiteindelijk moeten we naar eigen beeldsensoren gaan."

Kijker wordt regisseur?

De grote vraag is wat straks voor de gewone consument gaat scoren op de VR-brillen? Games zijn volgens Van Hoff eerst aan de beurt, maar daarna volgen producties die voor iedereen interessant kunnen zijn. "Er is interesse uit allerlei hoeken van de tv-wereld. We praten bijvoorbeeld met de Britse tv-zender Sky over registreren van politieke debatten. Daar kan de mogelijkheid om in 360 graden rond te kijken echt iets toevoegen. Normaal gesproken is de regisseur de baas over het debat en kan hij met zijn keuzes ook invloed hebben op hoe een politicus op tv overkomt. In virtual reality krijg je een eerlijkere, neutralere weergave."

Toch zal het eerst blijven bij korte producties. Want speelfilms produceren voor VR wordt een hele kluif. "Waar verstop je in hemelsnaam de cameraman als kijkers overal kunnen kijken? In een boom, in het publiek? En bij opnemen vanuit het publiek is de reactie van datzelfde publiek op het camerasysteem ook anders dan bij een normale camera." Maar het biedt ook nieuwe kansen op het gebied van storytelling, denkt hij. "Je moet met scènes komen waarbij er iets gebeurt en iedereen ineens dezelfde kant op kijkt. De belevenis is bij VR nu nog heel individueel, maar het zou ook kunnen dat je straks avatars van je vrienden ziet die naast je zitten terwijl ze naar een film kijken. Entertainment en gaming zullen samenkomen. Het moet nog realistischer, zo hebben we de onderkant nog niet. Als je echt een soort avatar in virtual reality wilt bieden, moet je natuurlijk ook de voeten zien als je naar beneden kijkt."

Voor Hollywood is het interessant om straks extra virtual reality-content bij films te kunnen aanbieden. Zeker nu inkomsten uit bioscoop en dvd sales teruglopen. "We moeten nu van alles gaan proberen en kijken wat goed werkt in VR. Dit is nog maar het begin. VR moet meer zijn dan je afsluiten van de buitenwereld, zoals bij games. Er is van alles te bedenken wat ook de massa kan aanspreken. Van een boot midden in een orkaan tot een bezoek van koning Willem-Alexander en Maxima."

Jaunt-optrichter Arthur Van Hoff (midden), met mede-oprichters Tom Annau en Jens Christensen (rechts).
Jaunt-optrichter Arthur Van Hoff (midden), met mede-oprichters Tom Annau en Jens Christensen (rechts).

Live-uitzendingen in 360 graden blijven nog wel even toekomstmuziek. Het is nu nog niet eens mogelijk om met het Jaunt-camerasysteem direct te zien wat de 14 camera's registreren. Dat kan pas achteraf na de verwerking in de computer. Streams van bestaande 360 graden-content zijn uiteindelijk wel te realiseren. De kijker hoeft immers niet continu het beeld van alle camera's te zien. Met een eigen app gaat Jaunt de 360 graden-content aan bezitters van virtual reality-brillen verkopen. Het maakt Van Hoffs bedrijf niet uit met welke bril je kijkt, hij gaat alleen aan Hollywood de techniek leveren voor de productie. Het camerasysteem kost straks tussen 10 en 20 duizend euro en is bedoeld voor productiestudio's, niet voor consumenten. "Met verkopen van camera's aan consumenten valt te weinig geld te verdienen. GoPro is een uitzondering."

'De IMAX van VR'

Als de nieuwe VR-brillen die de komende tijd verschijnen een hit worden, waar is Jaunt dan over een paar jaar? "We zijn dan misschien de Netflix of de IMAX van virtual reality geworden. Maar het zou ook kunnen dat we worden overgenomen door een grote partij." Dat lijkt realistisch, nu grote techgiganten zich steeds meer beginnen te roeren rond virtual reality. De 20 miljoen euro van Jaunt verbleekt bijvoorbeeld bij de 427 miljoen euro die startup Magic Leap deze maand ophaalde, onder meer van Google en chipmaker Qualcomm. Magic Leap werkt aan een technologie die niet werkt met een schermpje voor je ogen, maar met beelden die op je netvlies worden geprojecteerd, net als bij Google Glass. Wat het realistischer moet maken is dat als je je focus aanpast, de scherptediepte van het geprojecteerde zich meteen aanpast. Je kijkt naar een 3D-lichtsculptuur in de ruimte voor je. Magic Leap heeft er al een andere naam voor bedacht 'cinematic reality'.

Jaunt, Oculus, Magic Leap. Als de nieuwe technieken rond virtual reality zich in dit tempo blijven doorontwikkelen, kan kijken naar een scherm op een afstandje over niet al te lange tijd zomaar 'ouderwets' aanvoelen.

Wat is er nodig om video's voor virtual reality te produceren?

1. De camera

Het Jaunt-model neemt met 14 lenzen stereoscopische 3d-beelden op in 1080p op 60fps, waardoor in feite een 1,2-terapixelcamerasysteem ontstaat. Beelden worden in Jaunts eigen formaat opgeslagen. De camera's worden nu nog te warm en vallen regelmatig uit. Maar voor het doorontwikkelen van het camerasysteem is een medewerker aangetrokken die bij Apple verantwoordelijk was voor de iPhone-camera's.

2. Algoritmes

Beelden moeten naadloos op elkaar aansluiten, zodat je geen overgangen ziet door verschillen in kleuren en belichting, of door lensvervorming. Dat doen Jaunts geavanceerde algoritmes.

3. 3d-audio

De audio-opname gebeurt met surroundtechnologie AmbiSonic en kan zich bij afspelen aanpassen aan de positie van de luisteraar. Ook werkt Jaunt samen met Dolby aan het ondersteunen van Atmos, een standaard voor multi-dimensionaal geluid.

4. Postproductie-tools

Eigen software die het produceren van de 360-gradenvideo's moet versnellen. Je kan nu nog niet live zien wat je filmt. Pas later als de beelden worden bewerkt.

5. Viewer-app

Jaunt maakt de beelden geschikt voor weergave op onder meer de Oculus Rift en Sony's Morpheus. Ook komen er mobiele apps voor onder meer Google's Cardboard, de kartonnen VR-bril waar een telefoon in past, en voor tablets. Ook weergave in de browser met WebGL wordt straks ondersteund. Jaunt wil de video's via een eigen app gaan verkopen.

Van Hoff van Jaunt spreekt op 8 november tijdens Bright Day in Amsterdam. Ook Avinash Changa van WeMakeVR geeft er een presentatie. Kijk voor meer informatie op http://day.bright.nl

Auteur

Tonie van Ringelestijn (@tonie) was in 1999 een van de eerste (en meest fanatieke) bloggers in Nederland. Sinds onze start in 2005 doet hij dat ook voor Bright. Hij schrijft over tech en media voor sites, kranten, bladen en persbureaus. Ook maakte hij landelijke radio en tv. Sinds 1 januari is Tonie de eindredacteur van Bright.nl.