Inhoudsopgave
    

Bright 25 van 2014
Erwin van der Zande
door Erwin van der Zande
leestijd: 19 min

Voor de negende keer Brights jaaroverzicht met de meest vernieuwende gadgets, apps, content, techies en trends van 2014. "Do not go gentle into that good night."

25. Bright Ideas

Traditiegetrouw beginnen we de Bright 25 met een selfie. Dat mag best. Te meer omdat 2014 zo’n bewogen jaar is geweest voor Bright. Precies een jaar geleden sloot ik met Brights vorige uitgever een deal voor een verzelfstandiging die begin januari effectief werd. Aan de buitenkant heb je er allemaal weinig van gemerkt als het goed is, maar we hebben begin dit jaar een hele nieuwe fundering onder ons platform moeten leggen. Daarna was het tijd voor iets nieuws: Bright Ideas. Gelanceerd op 1 april als digitale opvolger van Bright Magazine met om de week verdieping over vernieuwing. Een nieuwe titel die deels ook zijn eigen publiek moest vinden. Het is tof om te zien dat dat gestalte begint te krijgen. Bright Ideas heeft zich ontwikkeld tot een weekendbijlage van de reguliere nieuwssite op Bright.nl. Iets waar we in 2015 op willen voortborduren. Er is nog veel te winnen maar we zijn trots op wat er al staat. Het grootste succes in ons jaar was trouwens de vierde Bright Day begin november met dik 1800 bezoekers. De vijfde editie zal op 16 mei 2015 plaatsvinden.

24. Blackphone

Edward Snowden heeft de wereld laten zien waar veiligheidsdiensten toe in staat zijn. In de uitstekende docu Citizenfour van Laura Poitras wordt Snowdens verhaal nog eens glashelder van A tot Z verteld. Wie niet afgeluisterd wil worden, heeft aan een simpel wachtwoord niet meer genoeg. Dat weten regeringsleiders, die speciale telefoons aanschaffen. Zulke toestellen zijn voor consumenten niet beschikbaar. Toch zit er ook nog wat tussen onze normale smartphones en de zwaarbeveiligde telefoons van regeringsleiders. Dat is de Blackphone, een toestel met een hevig aangepaste versie van Android: PrivatOS. Daarbij zijn alle overbodige en potentieel lekgevaarlijke apps, diensten en instellingen geschrapt. Bellen en berichten sturen doe je met de versleutelde apps van Blackphone-maker Silent Circle. Werk, privé en andere gebieden houd je strikt gescheiden met de speciale Secret Spaces. De Blackphone moet voor Nederlanders begin 2015 via KPN beschikbaar komen.

23. Enzoknol

Vorig jaar kende niemand hem, nu is hij beroemd, alleen door YouTube. De 21-jarige Assenaar Enzo Knol is de koning van de vloggers. Zijn YouTube-kanaal heeft 500 duizend abonnees. Reden voor het succes? Knol filmt gewoon zijn eigen leven. Ongeregisseerd, soms erg irritant en luidruchtig, maar boven alles is hij zichzelf. Dat is het tegenovergestelde van televisie. Je ziet ongein, practical jokes, privé-momenten en verveling. Alles waar een hele generatie zich (kennelijk) mee kan identificeren. Onder jongeren en kinderen is hij zelfs zo populair dat een meet & greet met hem onlangs helemaal uit de hand liep. Er kwamen een paar duizend jonge fans naar Utrecht. Het werd Enzo even te veel. Agenten moesten ingrijpen.

22. Airwheel

Move over, Segway, want de Airwheel ziet er een stuk toffer uit. Je bestuurt de elektrische eenwieler door alleen je gewicht te verplaatsen. Tijdens Bright Day was 'ie al hot. Rijden gaat door twee voeten tegelijk op de Airwheel te stappen en vooral je lichaam te ontspannen. Het vergt wat oefening, maar na een uurtje heb je 't onder de knie. De Airwheel haalt 18 km/u en heeft een bereik van 20 km. Het is een fris nieuw vervoermiddel, een elektrisch alternatief voor in de stad. En nog best betaalbaar ook. NB: De Airwheel is verkrijgbaar in de Bright Store.

David test de Airwheel in de Uitpakparty.

21. Selfie stick

Selfies, let’s face it, is toch waar het allemaal om draait. Zelfs president Obama kon zich tijdens de herdenkingsdienst voor Nelson Mandela niet inhouden. Selfie was vorig jaar woord van het jaar, één van de kandidaten voor dit jaar was de ‘stemfie’. Selfies zijn overal en iedereen doet mee. Er zijn zelfs selfie-smartphones, zoals recent de HTC Desire Eye, waarop de front-facing camera net zo goed is als de camera achterop. Zelfs dan blijft een fijne selfie maken echter een uitdaging. Je look is dikwijls weinig natuurlijk, de foto is negen van de tien keer scheef en de meeste mensen houden hun toestel te laag. Onderkin alert! De selfie stick brengt redding. Hij is bedacht in de actioncam-scene. Snowboarders, surfers en skaters die natuurlijkere actieshots wilden schieten van zichzelf met hun GoPro. Het resultaat is zoveel beter dat de stick de sprong heeft gemaakt naar het grote publiek dit jaar. Toegegeven, het blijft wat weird om de stick uit je tas te halen en quasi-spontane snapshots te schieten. Totdat je de foto’s ziet.

20. Borre Akkersdijk

In de Bright 25 belichten we graag talenten die hun doorbraak beleven. 2014 was het jaar van Borre Akkersdijk, de kledingontwerper geschoold aan de Design Academy Eindhoven die vernieuwt door zich te verdiepen in de machines die zijn kleding maken. Hij gebruikt een revolutionaire breitechniek die geïnspireerd is op de matrassenindustrie. Op een rondbreimachine breidt hij de vulling van de kleding direct mee, in plaats van die achteraf toe te voegen. 3D-breien noemt Borre dat. In maart maakte hij naam op South by South West met zijn BB.suit, een pak waarmee de drager een lopende hotspot is voorzien van wifi, gps en bluetooth. Borre was spreker op Bright Day #3, werkt al samen met grote namen als Piet Hein Eek en Nike, en we zullen in 2015 vast weer van hem horen.

De animatie van stop-animation-koning Niels Hoebers voor byBorre.

19. Vice News

Ooit begonnen als jongerenblad met de populaire moderubriek Do’s & Don’ts is Vice volwassen geworden zonder zijn streken te verleren. Serieuze onderwerpen op een komische manier brengen en grappige zaken op serieuze wijze was lang het motto. Dat gaat niet helemaal meer op voor de indringende wijze waarop Vice News over de crisis in Oekraine, de gevangenis op Guantanamo Bay en de Islamitische Staat berichtte. Desalniettemin slaagt Vice er in om jongeren te interesseren voor wereldnieuws waar de gevestigde orde dat lijkt te hebben opgegeven. Hulde.

18. OnePlus One

Eerst maakten Chinezen de smartphones voor andere merken, maar doen dat steeds succesvoller voor eigen merken, met Huawei voorop. Dat is na Samsung en Apple momenteel de derde meest succesvolle smartphoneverkoper. In eigen land gooit Xiaomi hoge ogen met gehypete online verkopen. Eveneens Chinese nieuwkomer OnePlus paste dezelfde hype-strategie internationaal toe, met zijn eerste toestel OnePlus One. De telefoon was de eerste maanden alleen op uitnodiging beschikbaar. Die moesten liefhebbers via schimmige fora zien te bemachtigen, en de interesse was immens. Logisch: voor de verrassend lage prijs van 269 euro krijg je verbazingwekkend veel smartphone. Een toestel van 8,9 millimeter dun met een 5,5 inch full hd-scherm en achterkant met prettig profiel. De snelle 2,5 GHz quadcore Snapdragon 801 die je ook in dubbel zo dure high-end Android-toestellen vindt. Een 13 megapixelcamera, 3 gb RAM en voor een meerprijs van 30 euro heb je zelfs een versie met 64 gb opslag te pakken. En dan is de Android-versie ook nog eens de meest geprezen op de kale stock-versie na: Cyanogenmod. Wat wil je nog meer?

17. Parrot Mini-Drone

2014 was het jaar waarin de drone iets van ons allemaal is geworden. We leerden ze kennen als de onbemande vliegtuigen die de VS inzetten in de strijd in het Midden-Oosten. De technologie democratiseerde echter en is door merken als Parrot en DJI bereikbaar gemaakt voor een groot publiek. DJI scoort met prosumer-cameradrones die veel worden ingezet om spectaculaire videobeelden te kunnen schieten vanuit de lucht. Parrot, dat al naam had gemaakt met de AR.Drone die je met een smartphone kunt besturen, bracht dit jaar de Mini-Drones uit. Drones als betaalbaar speelgoed. (We hebben er nog een paar in de Store.) Wetgeving, ook in Nederland, is nog niet echt ingericht op consumentendrones, maar dat zal als deze trend zich doorzet onherroepelijk gaan gebeuren.

David maakt kennis met de Mini-Drones.

16. NFC

We zijn dit jaar contactloos gaan betalen. ING en ABN-Amro gaven bankpassen NFC-chips, de meeste smartphones hebben inmiddels ook zo'n chip aan boord. Betalen gaat door je pasje of toestel tegen de kassa te houden en klaar ben je. Voor bedragen tot 25 euro heb je geen pincode meer nodig. Makkelijk en snel. Apple doet met de iPhone 6 ook mee, maar gebruikt NFC alleen voor het eigen Apple Pay, dat in de VS al een redelijk succes lijkt. Apple's mobiele betaaldienst zal uiteindelijk ook naar ons land komen en zorgt weer voor een extra stimulans. Over een paar jaar is er bijna geen winkel meer te vinden waar je niet met NFC kan afrekenen. Hoe anders is dat trouwens met virtuele munt Bitcoin, waar de doorbraak voor de massa nog ver weg lijkt. Na een achtbaan van koersschommelingen, schandalen rond gehackte Bitcoin-beurzen, en het blijvende mysterie over wie nou toch de bedenker van de crypto-valuta is, is de koers nu redelijk stabiel. Maar het blijft een niche betaalmiddel.

15. True Detective

Televisie beleeft gouden jaren en we zagen in 2014 een paar nieuwe juweeltjes op de streams verschijnen. Onze favoriet was True Detective met mooi gedoseerd schrijfwerk van bedenker Nic Pizzolatto en magnifiek spel van Woody Harrelson en vooral Matthew McConaughey. 2014 is sowieso McConaugheys jaar (zie ook #13). Runner-up was Fargo, misschien wel de beste tv-bewerking van een film ooit. Sterke hoofdrol voor Martin Freeman (ook al zo lekker op dreef dit jaar). Te zien op Netflix.

14. Autonome auto’s

De ontwikkelingen rond zelfrijdende auto's gaan snel. Zo snel dat het niet lang meer duurt voordat we de robotauto's, ook in Nederland, op de openbare weg zien. Google toonde dit jaar zijn eigen prototype zelfrijdende auto, een klein schattig wagentje zonder stuur ter grootte van een Fiat 500. Intussen mogen de zelfrijdende auto's in onder meer Californië al rondrijden. In Nederland komt het kabinet begin 2015 met een wetsvoorstel die dit moet toestaan. Niet alleen Google werkt aan zelfrijdende auto's, onder meer ook Tesla en Volkswagen (de laatste met TomTom-data). En Merdeces ontwikkelt technologie om zelfs vrachtwagens autonoom over de snelweg te laten gaan.

13. Interstellar

Na het zien van Gravity vorig jaar had ik het gevoel in de ruimte te zijn geweest. Christopher Nolans Interstellar gaat echter nog een paar lichtjaar verder. De beelden van de ruimtereis zijn spectaculair mooi. (Bekijk de film in IMAX als je kan!) De score van Hans Zimmer is spot on. Het acteerwerk van onder andere Matthew McConaughey krijgt weinig ruimte maar is toereikend. De grote ster van de film is de wetenschap. Theoretische natuurkunde om precies te zijn. Blijkt dat het zwarte gat en het wormgat voortkomen uit werkelijke berekeningen die hiervoor nog nooit zijn gevisualiseerd.

Neil deGrasse Tyson legt naar aanleiding van Interstellar de vierde dimensie uit.

12. Popcorn Time

Netflix kreeg er een gratis (en illegale) concurrent bij: het programma Popcorn Time laat je films en series streamen via BitTorrent. Razendpopulair ook al mag het niet. (Want tijdens het streamen upload je ook naar andere kijkers.) De user-interface is simpel en fraai, en een film begint vaak na minder dan 10 seconden al af te spelen. Met de Android-app kan je zelfs offline kijken, iets wat Netflix niet heeft. Dankzij Chromecast-support bereikt peer-to-peer-streamen ook de huiskamer. Popcorn Time is een veel gebruiksvriendelijkere vorm van BitTorrent, dan de lelijke trackersites vol banners, zoals The Pirate Bay. Treffend genoeg ging die site in december offline na een inval door de Zweedse politie. Popcorn Time lijkt voorlopig niet te stoppen. Na een actie van Stichting Brein verplaatsten de servers zich van Nederland weer naar het buitenland.

11. Monument Valley

Onze favoriete game van het jaar en daarom ook de enige game in dit overzicht. Monument Valley heeft een bijzondere vormgeving, die is geïnspireerd op het perspectivische werk van M.C. Escher. Dat vreemde perspectief bepaalt direct ook hoe je de game speelt: wat vanaf het ene punt een niet te overbruggen kloof lijkt, is vanuit een andere hoek gewoon voorzien van een looppad. Monument Valley is bovendien prachtig vormgegeven, met oog voor detail, fraaie muziek en een subtiel verhaal. Het origineel kwam in de lente uit, dit najaar werd dat met acht levels uitgebreid. Volgens ontwikkelaar Ustwo is daarmee de koek op. Jammer, maar ze laten wel één van de mooiste, interessantste en leukste mobiele puzzelgames ooit na. Monument Valley is te downloaden voor Android en iOS.

10. Ocean Cleanup

Er komt afgrijselijk veel plastic in onze zeeën en oceanen terecht. Door zeestromen meegevoerd wordt dat afval één grote plastic soep. De milieuwereld zit al jaren met de handen in het haar, want de soep wordt alleen maar groter en zicht op een oplossing is er niet. Totdat de 19-jarige Nederlander Boyan Slat een ingeving kreeg: laat de oceaan het werk doen. De plastic soep wordt veroorzaakt door de stromingen: laat die dan ook de oplossing zijn, dacht Slat met zijn initiatief Ocean Cleanup. Het enige wat je nodig hebt is een dam van 100 kilometer lang, met een verzamelapparaat in het midden. Het afval stroomt vanzelf tegen de dam aan, en vervolgens dat apparaat in. Kat in het bakkie. Maar boks dat dan ook nog maar eens voor elkaar. Slat deed het, en zamelde dit jaar 2 miljoen euro in voor zijn project. Genoeg om een eerste dam te bouwen, om te zien of het plan daadwerkelijk haalbaar is. Zo ja, verwacht Slat met voldoende geld de plastic soep in vijf jaar tijd te kunnen halveren. Wat een held.

Korte impressie van het project Ocean Cleanup.

9. Lollipop

Android heeft iOS wat betreft interface-ontwerp dit jaar bijgehaald. Volgens sommigen zelfs ingehaald. Het Material Design dat Google invoerde vanaf Android 5.0 Lollipop ziet er fris en mooi uit en werkt prettig. Google heeft ook zijn eigen apps voorzien met het nieuwe ontwerp. Zo langzamerhand hopen we dat steeds meer fabrikanten hun minder mooie (of soms zelfs lelijke) eigen Android-schillen opgeven en gewoon kiezen voor 'stock-Android'. Zover is het nog niet, maar het maakt de keuze voor een Nexus-apparaat wel steeds aantrekkelijker.

8. Ice Bucket Challenge

In 2014 werd er veel geld opgehaald voor het goede doel. Vers in het geheugen staan acties ten bate van de bestrijding van AIDS en Ebola. Maar in de zomer zamelde de wereld massaal geld in voor de relatief onbekende ziekte ALS. Dat is dankzij de Ice Bucket Challenge. ALS is namelijk een spierziekte waarbij het lichaam steeds verder verlamt, totdat ook de hartspier ermee ophoudt. Hoe dat voelt kun je testen door een bak ijswater over je hoofd te gooien. Dat is precies wat de halve wereld tijdens de zomer deed. Ze filmden zichzelf, noemden het gironummer en daagden vrienden uit hetzelfde te doen. Niemand ontsprong de dans: iedereen van Mark Zuckerberg, Bill Gates en zelfs president Obama deden mee aan de actie. In Nederland zorgde de actie voor ruim een miljoen euro meer in donaties aan de ALS Stichting.

7. UberPOP

Uber haalde aan de lopende band het nieuws dit jaar, maar vaak niet zo positief. De taxibranche is woedend over meerijdienst UberPOP, waarbij je wordt gereden door particulieren. De vraag is of dat wel legaal is. In verscheidene landen, waaronder Nederland, oordeelden de rechters van niet. UberPOP-chauffeurs hebben geen taxivergunning en mogen dus niet tegen betaling mensen vervoeren. In Amsterdam en Rotterdam werden al boetes uitgedeeld aan UberPOP-chauffeurs. Uber laat het er niet bij zitten. Het bedrijf vindt de wetten niet meer van deze tijd. Daar valt wat voor te zeggen, al is de houding van Uber wel erg arrogant. Voorlopig blijft UberPop in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam gewoon beschikbaar, want Uber belooft de boetes te zullen betalen. Door de vele investeringen in het bedrijf is Ubers oorlogskas goed gespekt.

6. Whizzkids

Als het Neelie Kroes ligt wordt programmeren een verplicht vak op de basisschool. Daar sluiten wij ons bij aan. Technologie is een instrument om de wereld naar je hand te zetten en hoe eerder kinderen dat doorhebben en ervaring mee opdoen, des te beter. Het was een genot om op Bright Day #4 te zien hoe kinderen van verschillende leeftijden in de weer waren met pakketten als LittleBits, Osmo, Makey Makey en de Bendoo box. De iets oudere kinderen speelden met Arduino sets en konden oude printers uit elkaar halen om iets nieuws te bouwen. Wie weet zat er een nieuwe Steve Jobs of Elon Musk tussen. Ook op de Bright Days in 2015 zal de Whizzkids Workshop weer onderdeel zijn van het programma.

5. Rosetta

Wiskunde mag de naam hebben saai te zijn. Onterecht als je je bedenkt welke ongelooflijke dingen je ermee kunt bereiken. Neem de Europese ruimtewetenschappers van de European Space Agency. Die rekenden tien jaar geleden uit welk pad de Rosetta-ruimtesonde moest afleggen om mid november 2014 op komeet 67P te landen. Dat gaat toch bijna je pet te boven? Hoe gooi je een ruimtesonde het heelal in, om die vervolgens met een reeks manoeuvres langs Mars en de Aarde genoeg snelheid mee te geven om tien jaar later op een komeet van slechts 4 bij 4,5 km te landen? Waanzinnig. De landing was een mijpaal in onze geschiedenis. En bovendien een prestatie van de ESA. Normaal steelt NASA de show, maar met Rosetta was dit toch echt het jaar van de ESA. De ruimtevaartorganisatie krijgt de smaak te pakken, getuige ook de aspiratieve korte film Ambition die ze lieten maken voor Rosetta.

De korte film Ambition met onder meer Aiden Gillen, die we kennen van Game of Thrones.

4. Nest

Slimme thermostaten zijn trekking inmiddels, maar het begon toch echt met Nest. Dat bedrijf werd dit jaar overgenomen door Google en daardoor is de slimme thermostaat nog slimmer geworden. Nest hield je gedrag al in de gaten, en weet zo steeds beter wanneer het hoe warm moet zijn in je huis. Op de valreep van 2014 heeft de thermostaat ook een koppeling met Google Now gekregen. Nu weet Nest via GPS wanneer je eraan komt, en kan je de temperatuur met spraakopdrachten regelen. Zo is Nest niet alleen een slimme thermostaat, maar ook het eerste Internet of Things-apparaat dat veel mensen in huis zullen hebben. Andere fabrikanten sprongen er ook op in, zoals Honeywell. Die maakte zowel een slimme versie van zijn oude vertrouwde ronde thermostaat, als ééntje met een groot scherm waarbij je per kamer een temperatuur kunt instellen. Heel fijn. Energiebedrijven als Eneco, Essent en de Nederlandse Energie Maatschappij kwamen met eigen slimme thermostaten. En Philips kwam met de slimme lichtknop: met de Hue Tap bedien je stroom- en draadloos en zonder app je slimme Hue-lampen.

3. Hollandse startups

In een waar gloriejaar voor Nederlandse startups wist de ene na de andere groep jonge techondernemers investeringen te scoren, of zelfs overnames. Voorbeelden zijn het 3d-printernetwerk 3D Hubs, online krantenkiosk Blendle (waar je ook Bright Ideas aantreft), sociaal leenplatfom Peerby, die allemaal ook internationaal aan de weg timmeren. De publicatie-app PRSS werd overgenomen door Apple, chat-app Nimbuzz werd gekocht voor omgerekend 137 miljoen euro, en betaaldienst Adyen is zelfs al meer dan 1 miljard dollar waard. Een belangrijke rol vervullen de Amsterdamse accelerators Rockstart en Startup Bootcamp. Die broedplaatsen voor beginnende ondernemers wisten dit jaar samen zo'n 30 miljoen euro aan investeringen op te halen. Amsterdam en Eindhoven groeien uit tot belangrijke hotspots voor startups in Europa. Om dat verder te promoten kondigde de overheid ook het initiatief Startup Delta aan, met ex-eurocommissaris Neelie Kroes aan het roer. Go get 'em, Neelie!

2. Apple Watch

Apple nam definitief afscheid van Steve Jobs met de komst van de grotere iPhones. Het grootste nieuws uit Cupertino dit jaar was echter de Apple Watch. De smartwatch is als een nieuw diersoort met zijn eigen specifieke kenmerken. De belangrijkste is de omgang met het apparaat. Op desktops en laptops doen we vooral aan browsing. Op smartphones en tablets aan swiping. De smartwatch is gemaakt voor glancing. Voor de snelle blik of de korte actie. Notificaties, navigatie, inchecken, betalen, virtuele assistentie (denk Siri en Google Now), monitoring (stappen, hartslag), dat zijn de toepassingen waarin smartwatches zullen uitblinken. Je ontvangt een headline op je horloge en als je meer wil weten pak je je smartphone erbij en lees je het nieuwsartikel. De smartwatch-maker die die omgang het beste begrijpt en vormgeeft maakt mijn inziens de meeste kans op succes. Android Wear begint erop te lijken maar ik zet m’n geld in op Apple. Het flirt met de modewereld om de Apple Watch fashionable te maken en lijkt zelfs fans van mechanische uurwerken te willen bekoren met de digitale kroon op het horloge. Maar de belangrijkste groep waar Apple op mikt zijn de circa 500 miljoen mensen wereldwijd die met een iPhone rondlopen. Daar ben ik er een van en ik kan niet wachten totdat ie verschijnt, naar verluidt in april.

1. Virtual Reality

De belangrijkste vernieuwing in 2014 is met afstand virtual reality. Sinds het Kickstarter-succes van Oculus en vooral de overname door Facebook staat VR weer helemaal op de kaart. Weer? Ja, we hebben eerder een golf gezien, mid jaren negentig, maar de technologie was toen nog te duur en raakte momentum kwijt toen internet opkwam en de show stal. VR is terug en lijkt meer slagingskans te hebben dan ooit. Toepassingen zullen veel verder gaan dan het ritje in de achtbaan waar Matthijs van Nieuwskerk bijna van out ging tijdens een DWDD-aflevering. Startups als Jaunt, waarvan de CTO Arthur van Hoff te gast was op Bright Day #4, en het Nederlandse WeMakeVR, ook van de partij, zetten in op cinematic VR en de unieke ervaring die dat zal opleveren. Bekijk Paul McCartney’s concert maar eens in VR, dan krijg je een aardig idee. Mark our words: wij gaan nog meemaken dat je zo’n concert live via VR kunt bijwonen.

Arthur van Hoff van Jaunt tijdens Bright Day #4 over "cinematic VR".

Dat was 2014. Op naar een nieuw jaar vol van vernieuwing. Wij hebben er zin in. Voor nu fijne feestdagen gewenst en voor in 2015 veel geluk, gezondheid en betere batterijen!

Zie ook de Bright 25 van 2013, 2012, 2011, 2010, 2009, 2008, 2007, 2006 en 2005.

Auteur

Erwin van der Zande (@evdz) is de bedenker en hoofdredacteur van Bright. Hij heeft een zwak voor tech en een neus voor trends. Erwin woont in Amsterdam samen met vijf vrouwen: zijn vriendin, hun dochters en twee poezen.