Inhoudsopgave
    

Generatie globetrotters
Marianne Eggink
door Marianne Eggink
leestijd: 8 min

Als je voor je werk niet aan Nederland gebonden bent, waarom zou je dan blijven? Zo denkt de groeiende groep digitale nomaden. Ze pakken hun laptop in en reizen de wereld over op zoek naar werkplekken met airco en snelle wifi. Hoewel het paradijslijk klinkt is het lang niet altijd een gemakkelijke levensstijl.

Sinds januari is Pieter Levels al niet meer in Nederland geweest. Hij verbleef in Bangkok, Korea, Hong Kong en Bali en werkte vanaf daar aan zijn websites. Het is weer even wennen in Nijmegen bij zijn ouders - een eigen huis heeft hij niet meer. "Mijn belangrijkste bezit is mijn laptop en hier op zolder staan nog twee dozen met spullen."

Een paar jaar terug begon hij zich onrustig te voelen als thuiswerkende freelancer. Zijn oud-studiegenoten van de business school werkten allemaal bij banken, maar dat zag hij niet zitten. "Ik verdiende op dat moment mijn geld met mijn elektronische muziekkanaal op YouTube en een vriend van mij zei: dat kan je toch overal doen?"

Hij zegde de huur op, verkocht zijn spullen en vertrok naar Thailand want dat is volgens velen een gemakkelijk startpunt. In het noordelijke Chang Mai ontdekte hij een grote gemeenschap van digitale nomaden. Dat zijn veelal jonge mensen die een groot deel van het jaar in het buitenland doorbrengen en vanaf daar hun digitale werk doen als vertalers, webdesigners en programmeurs. "Er zijn daar coworkingspaces, dat zijn kantoorruimtes die je kunt delen met andere nomaden. Ik had geen idee dat zoiets bestond maar ik merkte al snel dat het heel prettig werken was. Het is er rustig, je ontmoet andere nomaden en er is airco."

Sinds zijn eerste nomadenreis ziet Levels steeds meer mensen de levensstijl oppakken, maar cijfers zijn er nog niet. Roos Pijpers, universitair docente sociale geografie aan de Radboud Universiteit, denkt dat het best eens een groeiend fenomeen zou kunnen zijn. Ze houdt zich onder meer bezig met arbeidsmigratie en ziet al langer dat het door internationalisering binnen Europa gemakkelijker is geworden in een ander land te werken of studeren. Daarnaast zijn er steeds meer digitale mogelijkheden om te kunnen werken op afstand. Nu verre reizen goedkoper worden, wordt die afstand soms groter en zijn plekken als Azië steeds toegankelijker.

Pieter Levels (ook te zien op de foto boven het artikel): “In de media zie je soms het beeld dat we zitten te relaxen in exotische oorden met onze laptop op het strand, maar dat klopt niet.”
Pieter Levels (ook te zien op de foto boven het artikel): “In de media zie je soms het beeld dat we zitten te relaxen in exotische oorden met onze laptop op het strand, maar dat klopt niet.”

Geen vakantiegeld

Maar ook de onzekere arbeidsmarkt in Nederland draagt bij aan de trend: "Afgestudeerde jongeren hebben maar weinig kans op werk en de banen die er zijn, zijn vaak tijdelijk en parttime", zegt Pijpers. Ze ziet dat haar eigen studenten al ingesteld zijn op een flexibel werkend leven, waarbij een vaste baan veel minder haalbaar is en daardoor volgens haar ook minder ideaal wordt. "Een digitale nomade worden is dan een mooi alternatief," zegt Pijpers.

Daarbij komt dat reizen er voor freelancers vaak niet in zit: "Het is onbetaald verlof, je hebt geen vakantiegeld en je kan meestal geen werk doen tijdens de vakantie", zegt Elmar Haker. "Het digitale nomadenbestaan is daarvoor de oplossing." Haker is webdesigner en besloot na een wereldreis dat hij digitale nomade wilde worden. Volgens hem is het de vrijheid die velen aantrekt. Hij combineert zijn werk met kitesurfen en vindt het heerlijk dat hij in Tarifa in Spanje veel met gelijkgestemden kan optrekken. Daar organiseert hij evenementen voor digitale nomaden en biedt hij flexwerkvakanties aan voor Nederlandse ondernemers die er graag even tussenuit gaan maar ook willen werken tijdens de vakantie.

Digitale nomaden doen flexibel digitaal werk zoals webdesign en programmeren. Zoals hier in de coworkingspace Hubud op Bali. Carol da Riva
Digitale nomaden doen flexibel digitaal werk zoals webdesign en programmeren. Zoals hier in de coworkingspace Hubud op Bali.

Gekko's en kakkerlakken

Het klinkt als een paradijslijk leven, maar volgens Levels en Haker is het keihard werken. "In de media zie je soms het beeld dat we zitten te relaxen in exotische oorden met onze laptop op het strand, maar dat klopt niet", zegt Levels. "We zitten net zo goed in Boston en Praag." Hij heeft een hekel aan werken in de bloedhete zon in een drukke badplaats. Daarnaast is het nomadenleven volgens beiden intens en zijn dagen vaak volgepland met werk. Je geld op afstand verdienen is een extra uitdaging.

Rosina Majid begon haar nomadenavontuur in een café in Hanoi waar ze teksten schreef voor een reiswebsite. Ze is van oorsprong Engels en woont ongeveer de helft van het jaar in Amsterdam en de andere helft is ze op reis. Tegenwoordig ondersteunt ze mensen als coach om ook een vrijer leven te bereiken. Dat doet ze zowel face-to-face als met Skype-sessies – dat gaat prima op afstand.

Toch blijft ze nu even in Nederland terwijl ze haar nieuwe online groepscoaching opstart. "In Noord-Thailand viel de stroom een keer drie dagen uit. Dat betekende dat er geen wifi was en de geldautomaten het ook niet deden." Volgens haar kiezen mensen dan ook niet voor de levensstijl vanwege de luxe. "Ondanks de gekko's en kakkerlakken heb ik het er graag voor over."

“Je hebt meer vrijheden en minder spullen. Daar word je creatiever van.” Franz Navarette
“Je hebt meer vrijheden en minder spullen. Daar word je creatiever van.”

Rwanda en Colombia

Volgens Levels zijn er genoeg plekken die wel betrouwbare wifi hebben, maar je moet ze wel weten te vinden en dat is voor velen nou juist het probleem. Om daar op in te springen begon hij vorig jaar een aantal websites die de levensstijl moeten faciliteren. Zoals RemoteOk.io waar freelancewerk op afstand aangeboden wordt. En ook Nomadlist.com waar iedereen reviews kan achterlaten over de geschiktheid van een plaats voor nomaden om te wonen en werken.

Bovenaan de lijst staat Chang Mai in Thailand: je kan er voor 500 dollar per maand leven, de gemiddelde download snelheid is 5 megabit per seconde en de temperatuur ligt rond de 32 graden. Wie een onderneming begint kan er volgens hem een groot financieel voordeel uit halen door tijdens de startfase in het buitenland te zitten: de kosten voor levensonderhoud zijn veel lager.

Doordat de lijst constant bewerkt wordt staan er soms verrassingen tussen: "Rwanda is stijgend op de lijst. Daar was ik wel verbaasd over, maar het schijnt er tegenwoordig heel veilig te zijn, net als Colombia." Een toekomstige stijger is volgens Levels coworkingspace Hubud op Bali.

Hubud: een coworkingspace met uitzicht over de rijstvelden.

De zomer volgen

Hoewel het een solitair bestaan lijkt, is geen van de nomaden echt eenzaam geweest. Ze kunnen goed op zichzelf werken en ontmoeten vaak andere nomaden of backpackers. Met vrienden en familie thuis wordt contact gehouden via WhatsApp. "Het contact met andere nomaden is vaak blijvend. Ik kom soms dezelfde mensen op andere plekken weer tegen", zegt Haker. Zo is er volgens hem een nomadenmigratie tussen Zuid Spanje en Kaapstad: "We volgen de zomer."

Volgens Pijpers kampen digitale nomaden wel met meer onzekerheden dan de gemiddelde freelancer: "Als je in verschillende landen hebt gewoond en gewerkt wordt het alleen maar ingewikkelder wat je bijvoorbeeld aan pensioen opbouwt en waar je recht op hebt."

Daarnaast vraagt ze zich af wat de nomaden precies van plan zijn op het moment dat ze eventueel kinderen willen. Levels ziet voor zich dat hij met zijn Koreaanse vriendin wel wat langer op een bepaalde plek wil blijven, maar echt permanent settelen zonder te reizen dat lijkt hem niks. Haker ziet om zich heen dat veel nomaden na een aantal jaar toch vastigheid zoeken en dat is niet altijd terug naar de Nederlandse roots.

Toch zijn er ook nomaden die claimen de levensstijl nooit meer te willen opgeven. Levels begrijpt het goed: "Je hebt meer vrijheden en minder spullen, daar word je creatiever van. Daarnaast hoef je je niet meer te houden aan wat de maatschappij precies van je wil en zit je niet vast aan een specifieke culturele of nationale identiteit. Je wordt een echte wereldburger."

Auteur

Marianne Eggink (@MarianneEggink) is freelance journalist en schrijft voornamelijk over digitale ontwikkelingen met een maatschappelijk tintje. Ze is computernerd van het eerste uur en heeft een sociaal perspectief door haar studies pedagogiek en interculturele communicatie. Naast Bright schrijft ze voor onder meer Het Parool, Kennisnet.nl en Computer!Totaal.