Inhoudsopgave
    

Design x Tech: Olivier van Herpt
Jody van den Tillaart
door Jody van den Tillaart
leestijd: 5 min

Het geheim van 'Eindhoven' is dat design er hand in hand gaat met technologie. Om dat te illustreren een drieluik met in dit eerste deel Olivier van Herpt die zijn eigen 3D-printer bedacht en bouwde, waarmee hij prachtige objecten print van klei.

Alleen maar negens en cum laude. Olivier van Herpt is nog maar net afgestudeerd aan de Design Academy in Eindhoven, maar de start van zijn ontwerpcarrière kan bijna niet beter. Universiteiten en hogescholen zijn geïnteresseerd in zijn machine, collega-ontwerpers willen dolgraag samenwerken en de Salone del Mobile in Milaan en een expo in New York staan op stapel.

Ralph Roelse

Zo uit het pak

In zijn loft op Strijp-S staat, behalve een grote kastenwand met de prachtigste vazen en objecten, ook een freesmachine en een werkbank, ettelijke plastic tonnen met klei en zijn eigen machine: een 3D-printer die grote en gedetailleerde objecten van klei kan printen. "Het wordt tijd voor een apart atelier", verklaart hij bij binnenkomst. Toch heeft zijn loft wel wat als werkplek: hoge, industriële plafonds, fantastische stalen ramen met prachtig noorderlicht, waardoor de subtiele glooiingen in de geprinte vazen een hele mooie, zachte schaduwwerking krijgen.

Ralph Roelse

Maanden heeft hij geëxperimenteerd met klei en water. "Ik probeerde de ideale consistentie te vinden van het materiaal, zodat het goed te printen was." Vrijwel alle proefjes bewaart hij, ook degene die inzakken, omdat ze toch iets te groot en te zwaar bleken. Of de klei te nat. "Uiteindelijk heb ik het over een andere boeg gegooid. Ik gebruik nu gewone klei, recht uit het pak. Die is natuurlijk best wel vast, waardoor de klei onder hele hoge druk moet staan om uit de printkop te komen." Hij wijst naar de cilinder waar hij de klei in stopt, de cartridge als het ware. "Zie je? Hier is het een klein beetje kromgetrokken, dat komt door de hoge druk."

Ralph Roelse

Moiré-effect

Voor een prototype is zijn machine opvallend mooi en clean vormgegeven. Af is hij echter niet. "Ik blijf hier aan knutselen en finetunen. Op een bepaald moment begin ik gewoon maar aan een nieuwe printer", zegt Van Herpt. "De volgende wordt een slag groter en ik wil het daarin mogelijk maken om meerdere kleuren klei te printen." Dat kan nu ook al, door verschillende soorten klei in de cilinder te stoppen, maar dat gaat niet zo precies als hij zou willen. Ook qua vormgeving van de objecten zoekt hij naar andere mogelijkheden. Zijn eerste printsels lijken op gehaakte of gebreide schalen, die zijn ook wat kleiner omdat hij toen nog tegen beperkingen aanliep, die hij later heeft gefixt. De vazen worden wat groter en in plaats van ze helemaal handmatig te tekenen, maakt Van Herpt in zijn nieuwste "modelletjes" ook gebruik van algoritmes.

Ralph Roelse

"Het is echt een samenwerking van mens en machine", zegt Van Herpt. Het is niet zomaar een kwestie van aanzetten en printen maar. Met veel geduld, gepriegel en geprik maakt hij de printkop schoon van wat oudere klei. Dan begint de klei soepel uit de printer te lopen. Je krijgt er een beetje een Play-Doh Fun Factory gevoel bij, ware het niet dat dit het serieuze werk is. "Telkens als je iets uitprint, komt het er toch weer iets anders uit. Als de machine bijvoorbeeld iets trilt, dan levert dat mooie dingen op." Hij wijst op een vaas van witte klei, waar een trilling voor een mooie cirkelvormig patroon zorgde. "Het Moiré-effect. Ik denk erover om hiermee te experimenteren en de machine doelbewust te laten trillen." Het is wel duidelijk dat Van Herpt met de 3D-printer dingen kan maken die anders niet mogelijk waren geweest, maar tegelijkertijd is zijn invloed op het printproces ook bepalend. 

Ralph Roelse

Mooie binnenkant

Met een USB-aansluiting hangt hij zijn laptop aan het apparaat en de bodem voor een vaas wordt gelegd. Laagje voor laagje komt het pasteuze materiaal langzaam uit de printkop. Het is best een dikke klodder, maar doordat de printkop er bij elke ronde weer rakelings overheen scheert, wordt de klei mooi vlak gesmeerd in laagjes van een halve millimeter dikte. In een half uur tijd staat er al een aardig stuk vaas. Een heel exemplaar printen duurt ongeveer twee uur. "Vaak is de binnenkant nog mooier dan de buitenkant", zegt Van Herpt. "Ik heb ook geprobeerd om daar mee te experimenteren, door het ontwerp bijvoorbeeld binnenstebuiten te keren, maar het effect is dan toch anders." Ook gebruikt hij de geprinte objecten als mallen om bijvoorbeeld aluminium en was in te gieten. "Voor het maken van mallen is deze printer heel geschikt, het kost veel minder tijd om een goede mal te maken. Je giet hem vol met aluminium en hoeft de mal er maar af te slaan." Het levert mooie vormen op en het maakt die mooie binnenkant van de vazen goed zichtbaar.

Ralph Roelse

Van Herpt is content met de leuke samenwerkingen die op zijn pad komen. Zo maakte hij met Sander Wassink ontwerpen waarin de jaarringen en grilligheid van een boomstam terugkomen. Adaptive manufacturing noemen ze dat. "Ik lees op internet ook dat mensen aan de slag gaan met wat ik heb gemaakt. Dat ze zelf ook een printer gaan bouwen", zegt hij. "Het heeft niet zoveel zin om patenten aan te vragen. De ontwikkelingen gaan sneller als je ze met elkaar deelt. Ik ben vooral nieuwsgierig naar wat anderen met deze machine doen."

In die zin is hij echt een designer met liefde voor techniek. Hij heeft veel van de machine zelf gemaakt, met advies van een vriend die werktuigbouwkunde studeerde. "Ik doe het liever zo veel mogelijk zelf. Als je op anderen moet wachten, dan duurt het alleen maar langer. Ik hou er van om machines te bouwen die iets kunnen maken." Zo maakte hij ook de Time Writer: een soort digitale graffiti machine. "In de toekomst ga ik ook heus wel weer een andere machine maken, maar voorlopig ga ik even hier mee verder." De volgende stap: een collectie vazen ontwerpen die hij in een webshop gaat verkopen.

Auteur

Jody van den Tillaart (@jvandentillaart) blogt als freelancer voor Bright over technieuws in het algemeen en startups in het bijzonder. Ze houdt van de verwondering en het enthousiasme die de techindustrie opwekt en interesseert zich voor de sociaal-maatschappelijke consequenties. Woont met vriend, fluffy kater en twee dochters in Eindhoven, de zuidelijke hotspot voor hightech en startups.