Inhoudsopgave
    

Startups aan het front
Stefan Huijboom
door Stefan Huijboom
leestijd: 4 min

De Oekraïense economie staat aan de rand van de afgrond. Jonge tech-ondernemers proberen er desondanks het beste van te maken. Kunnen zij het door oorlog verscheurde land van de ondergang redden?

In één van de vele cafés in het oude centrum van Kiev zit de 27-jarige Regina Makhotina driftig op haar MacBook te typen. Ze is algemeen directeur van UAngel, een platform dat bemiddelt tussen startende ondernemers en potentiële investeerders. Regina is een drukbezette dame. Om de zoveel tijd gaat haar iPhone 5S. “Hallo? Nee, dan kan ik niet. Ik ben dan in Warschau. Sorry, bel mijn secretaresse maar op.”

Regina wordt gedreven door idealisme. “Dit gaat voor mij niet alleen om het begeleiden van ondernemers die in contact willen komen met investeerders. Ik geloof dat ik mijn land hiermee kan veranderen”, zegt ze.

Toen de protesten op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev vorig jaar begonnen was ook zij er als één van de eersten bij. Voor haar draaiden de massale betogingen vooral om vrijheid in Oekraïne, vertelt ze. “Ondernemen is vrijheid. Vooral jongeren willen het ondernemen ontdekken. Er is hier namelijk zoveel talent.”

Regina noemt de succesvolle startup-cultuur in Berlijn als voorbeeld. “Dat kan in Kiev ook. Als er maar veel wordt geïnvesteerd in talent.”

Regina Makhotina: “Ondernemen is vrijheid.”
Regina Makhotina: “Ondernemen is vrijheid.”

Tech accelerator

Het aantal startups blijft stijgen in Oekraïne, mede door initiatieven van universiteiten. De Polytechnische Universiteit van Kiev kent bijvoorbeeld een tech accelerator, Polyteco geheten, voor studenten die ambitieuze ideeën willen omzetten in een bedrijf. Deze accelerator, die over een investeringskapitaal van 60 duizend euro beschikt, biedt behalve geld ook een leeromgeving aan ambitieuze jonge ondernemers die met hun idee de technologiemarkt in Oekraïne willen veroveren.

Op deze markt zijn de ogen vooral gericht op het buitenland. “In Oekraïne begint het gebruik van smartphones toe te nemen, maar het ‘rijke’ westen heeft hier toch de leidende rol in”, vertelt Regina. “Om die reden richten startende app-ontwikkelaars zich dus in eerste instantie op het buitenland.”

Buitenlands geld

Regina is ook betrokken bij Eastlabs. Dit platform is bestaat uit diverse gevestigde ondernemers die startups onder hun hoede nemen en ze begeleiden op de markt. De beste startups kunnen een pitch houden voor investeerders. “Zo kunnen we een goed onderscheid maken tussen projecten die écht geld nodig hebben en ondernemingen die zich ook met weinig of geen geld kunnen vestigen.”

Er is lang niet altijd een enorme investering nodig voor een startup. “Als je buitenlands geld hebt, kun je hier makkelijk beginnen met ondernemen. Tweehonderd dollar is nu omgerekend 3.500 hryvna. Dat is een maandinkomen in Oekraïne.”

Desondanks blijft de aanwas van nieuwe bedrijfjes beperkt. Kiev zal zeker niet het nieuwe Berlijn worden, al is het maar vanwege de zeer instabiele politieke en economische situatie.

Een groot probleem voor startende ondernemingen vormt de corruptie. Pavel Rybin en Roman Kornienko, twee studenten van de Polytechnische Universiteit van Kiev, kunnen erover meepraten. Zij willen hun krachten bundelen om apps te ontwikkelen. Niet uniek, maar wel een segment waarvoor ruimte is op de markt.

“De Oekraïense belastingdienst wil zo veel mogelijk geld innen”, legt Roman zuchtend uit. “Voor alles eigenlijk. Daar willen we vanaf. Daarom gaan we formeel een bedrijf oprichten in Amerika. Dan hoeven we in Oekraïne geen tot weinig belasting af te dragen. Dat verdwijnt toch in de zakken van ‘overheidsdienaars’.”

Slogan bij de entree van Persha Studio. Boven het artikel de gevel van de gamestudio. Stefan Huijboom
Slogan bij de entree van Persha Studio. Boven het artikel de gevel van de gamestudio.

Google van Oekraïne

Het grote voorbeeld voor veel beginnende ondernemers is Persha Studio. Deze gamestudio werd in 2000 opgericht en is inmiddels een begrip in de game-industrie. Persha Studio, bekend van titels als World of Tanks en World of Warplanes, bevindt zich midden in het centrum van Kiev. Bij binnenkomst wordt men verwelkomd met de grote tekst "Wargaming, let’s battle". In deze tijden heeft het vooral een dubbele lading.

De gamestudio investeert veel in talentvolle designers en programmeurs. Het heeft een eigen opleiding waar alleen de besten worden toegelaten. Aan het eind van de rit wacht een goedbetaalde baan. Nikita Uginchus is zo iemand. Hij heeft een hipsterbaard en draagt een T-shirt met de tekst Games before hoes. Hij legt maar al te graag uit wat Persha Studia voor hem betekent. “Al sinds ik klein was, speelde ik videogames. Het is een droom die uitkomt voor mij dat ik nu games ontwikkel. Het voelt alsof ik werk bij de Google van Oekraïne. Misschien dat ik later wel een eigen gamestudio begin.”

Nikita is het voorbeeld dat niet de overheid, maar bedrijven als Persha Studia volop in talent investeren. Gebeurt dat niet, dan staat de deur wagenwijd open naar het buitenland. Game over.

Auteur

Stefan Huijboom (@SHuijboom) is correspondent in Rusland en Oekraïne. Hij studeerde politicologie aan de Vrije Universiteit en de University of California.