Inhoudsopgave
    

‘Internet terugwinnen door het zo snel mogelijk te verliezen’
Floris Poort
door Floris Poort
leestijd: 7 min.

Peter Sunde is mede-oprichter van The Pirate Bay, draaide daardoor de gevangenis in en maakt zich nu hard voor een eerlijker internet en een betere wereld.

Wie de documentaire TPB AFK: The Pirate Bay Away From Keyboard heeft gezien, herkent Peter Sunde onmiddellijk. Als toenmalig woordvoerder van de torrentsite was hij de meest spraakzame van de drie oprichters. Inmiddels, na het uitzitten van een celstraf, wil hij niks meer met The Pirate Bay te maken hebben, maar strijdt hij voor een eerlijker internet en een betere wereld. Sunde spreekt volgende week tijdens Border Sessions in Den Haag, wij stelden hem alvast wat vragen.

Waar ga je tijdens het festival over praten?

"Ik dacht dat ik dat wist, maar ik heb wat anders besloten en voor ik ga spreken bedenk ik me opnieuw", zeg Sunde. "Ik ga over dingen praten. Ik ga het ofwel over racisme hebben, of over internetdingen, of over hoe we het gevecht tegen surveillance hebben verloren, of over hoe de EU alles verpest heeft, of globalisatie, of de walvisvangst; ik weet het nog niet. Misschien over drones."

Waar houd je je tegenwoordig mee bezig?

"Ik doe eigenlijk dezelfde dingen die ik al tijden doe: dingen met internet, zoals met Flattr, het microbetaalsysteem dat ik heb gemaakt. En met VPN-dienst IPredator. Daarnaast doe ik dingen met technologie en kunst, waarmee ik mensen de ogen wil doen openen over bepaalde onderwerpen. Ik wil daarmee discussie oproepen over bijvoorbeeld terrorisme. Over bezit van land en grenzen, want grenzen zijn erg arbitrair. Dat zit ergens tussen trollen en kunst in, en technologie en activisme. Het is moeilijk uit te leggen en het spijt me; zo krijg je een slecht interview van me."

Oké, een algemenere vraag dan. Wat denk je van het nieuwe Europese besluit over netneutraliteit?

"Het probleem met de EU is dat het nooit een goede beslissing zal opleveren. We krijgen altijd de keuze die het minst slecht voor alle landen is. Netneutraliteit is daar een typisch voorbeeld van: het is even stom als de Europese regelgeving voor komkommers. Wist je dat komkommers van de EU eerst verplicht recht moesten zijn? De regelgeving voor netneutraliteit is net zo dom. Niet dat ik iets anders verwacht had. Ik had misschien nog wel minder dan dit verwacht, omdat ik echt denk dat we dat gevecht al verloren hebben. We gaan geen netneutraliteit krijgen, het volk krijgt geen controle over internet."

"Het grootste probleem is dat maar weinig mensen begrijpen waarom dit belangrijk is. Weinig mensen hebben iets gedaan om dit te veranderen, en dat maakt me eerlijk gezegd een beetje bang. Zoals het er nu voor staat gaat het internet uiteindelijk elk ander communicatieplatform vervangen, en dat interesseert ons gewoon niet. We behandelen het alsof het er altijd al geweest is, alsof het er altijd zal zijn en dat zonder problemen. Het is zoals die scène in The Matrix waarin Neo de keuze krijgt de wereld te zien zoals die echt is, of om in de droom te blijven. Maar wij weten hoe de wereld er echt uit ziet, en toch besluiten we om in de droom te blijven."

En nu?

"Ik heb besloten dat ik mijn best ga doen om te zorgen dat we sneller verliezen. In plaats van proberen dingen tegen te houden, wil ik ze laten escaleren zodat er meer surveillance komt en minder netneutraliteit. Want uiteindelijk is dat het enige dat mensen zal laten zeggen: what the fuck?! Dan zullen ze een patroon zien, en er misschien ook zelf iets aan willen veranderen. Want als je hier tien jaar mee wacht, zal de situatie erger zijn in Europa. We krijgen overheden die vol zitten met rechtsextremisten die alle beschikbare data zullen misbruiken. Als je de toekomst wil zien, kijk dan naar de geschiedenis want de mensheid is gedoemd die te herhalen."

"Daarom wacht ik liever niet tien tot vijftien jaar, en verkloot ik het liever nu. Overheden zijn op dit moment slecht, maar in de meeste landen wordt het volgens mij alleen nog maar erger. Nu kunnen we de wetten nog aanpassen, voordat er straks misbruik van wordt gemaakt."

Heeft de manier waarop we internet zien en gebruiken daar iets mee te maken?

"Ik denk het wel. De perceptie die we van dingen hebben is heel vreemd. Ik ontmoette bijvoorbeeld een meisje uit Egypte die deel uitmaakte van de revolutie tijdens de Arabische Lente. Ze was op een conferentie in Stockholm om te vertellen hoe sociale media de Arabische landen hadden veranderd. Wat belachelijk was, ze lachte alleen maar en zei: 'Denk je nou echt dat we Twitter en Facebook hebben gebruikt? Dat deden we alleen zodat jullie zouden zien wat er gebeurde. Wat echt belangrijk voor ons is, zijn geweren.' Ondertussen is het verhaal in West-Europa nog steeds dat het de Facebook-revolutie was. Mark Zuckerberg stond op de voorpagina van Time Magazine als Man of the Year voor zijn hulp bij de Arabische Lente. Ik kan niet eens inzien hoe die twee dingen op welke manier dan ook met elkaar in verband staan. Maar financieel gezien is het een beter verhaal. En dat vind ik verschrikkelijk walgelijk."

In het verlengde van nieuwe internetwetten: in Nederland gaan filmmaatschappijen voor het eerst achter individuele gebruikers van Popcorn Time aan. Wat vindt je daarvan?

"Het verbaast me nog steeds dat de Hollywood-lobby zoveel invloed heeft over landen en overheden en dat niemand zegt: go fuck yourself, dit gaat zo niet door, we gaan onze mensen beschermen. Bovendien gaat [mensen beboeten] niks veranderen. De mensen die beboet worden hebben een rotleven, de maatschappijen gaan mensen echt naaien. Maar het gaat enkele invloed op iemand anders hebben. De enige manier om van illegaal downloaden af te komen is door het legaal te maken. Als je echt nagaat wat het beste is voor de maker dan is downloaden beter. Het meeste geld wordt verdiend door series aan tv te verkopen, of door concerten te geven. Er wordt heel weinig verdiend met de daadwerkelijke verkoop van films, series en muziek. De enige mensen die [van die rechtszaken] wijzer worden, zijn de mensen waar we makkelijk zonder kunnen."

Notwist

Is het gebruik van VPN om jezelf tijdens illegaal downloaden onzichtbaar te maken wat jou betreft een oplossing?

"Ik vind eigenlijk dat mensen geen VPN zouden hoeven gebruiken. Ik zie het als een condoom: het beschermt je tegen de ziekte, maar het lost de ziekte niet op. Bovendien zorgt het voor een klassenscheiding: je moet het VPN niet alleen kunnen betalen, maar vooral kunnen begrijpen dat je het nodig hebt om jezelf te beschermen. Maar mensen die meer geneigd zijn financiële problemen te hebben, weten er waarschijnlijk niet vanaf en krijgen uiteindelijk de klappen. Daarom zet ik mijn VPN bewust uit als ik dingen download." 

Over jezelf verbergen gesproken: jouw veilige Whatsapp-alternatief Hemlis is er uiteindelijk niet gekomen. Ondertussen zijn grote diensten als Whatsapp, iMessage en Telegram begonnen met het versleutelen van chats. Ben je daar tevreden mee?

"Nee. Zelf gebruik ik Signal omdat dat de enige chat-app is die niet in bezit is van een grote multinational. De bedrijven en overheden kunnen gewoon nog bij onze berichten, dus die versleuteling heeft niet zoveel zin. Facebook weet bijvoorbeeld alles wat je doet. Dan kan het wel versleuteld zijn tussen twee gebruikers, maar als de overheid dingen wil weten kan Facebook zonder dat je dat weet de encryptie verwijderen, en kunnen ze in ieder geval zien wie met wie praat. Overheden kunnen bedrijven bovendien niet alleen dwingen zulke dingen over te dragen, ze kunnen hen ook dwingen er over te zwijgen en dus komen we er niet achter."

"Ik geloof over het algemeen echt wel dat die bedrijven de gegevens van hun klanten willen beschermen. Maar dat doet er niet toe, want uiteindelijk beslissen zij niet wat er met die informatie gebeurt. Als de overheid iets eist en je tot zwijgen dwingt, moet je het geven en er over zwijgen. Bedenk je bovendien: hoe meer mensen via één dienst chatten, hoe boeiender die dienst voor de overheid is. Als ik de overheid was, zou ik júist de mensen proberen af te luisteren die hun gesprekken versleutelen."

Welk advies zou je mensen willen geven?

"Censureer jezelf niet. Mensen passen zelfs in hun kritiek op de ergste dingen zelfcensuur toe, om maar te zorgen dat die mening binnen de perken blijft. Dus schroom niet. Wees niet bang dat mensen denken dat je een aluminium hoedje draait. Zeg wat je ergens van denkt."

Auteur

Floris Poort (@florispoort) begon twee jaar geleden als stagiair bij Bright. Hij bleef hangen, is vaste blogger bij Bright en is nu eindredacteur van Bright Ideas. Daarnaast is hij werkzaam voor NUtech. Houdt van alles met een batterij er in of stekker er aan.