Inhoudsopgave
    

We moeten makers maken
Astrid Poot
door Astrid Poot
leestijd: 7 min

Astrid Poot legt uit waarom ouders makers moeten worden. Zodat hun kinderen ook makers worden. "Je hebt als ouder echt veel invloed."

Ik heb het er vaak over: ik maak me ontzettend druk om het steeds toenemend aantal uren scherm en het hard afnemend aantal uren zagen en boren. Niet omdat ik een hippie ben (ik eet nooit superfood), maar omdat ik vaak van kinderen én ouders hoor dat ze niet blij zijn. Dat ze anders willen. Maar niet goed weten hoe.

We zijn gebruikers. We zijn consumenten die netjes doen wat van ons verwacht wordt. We moeten kopen (money spent) en kijken (time spent). De wereld wordt om ons heen zo ingericht en we doen mee, hoe onlogisch het soms ook is. Maar al dat kopen en kijken leidt tot een gevoel van onvrede. Roman Kznraric vertelt dat we de art of living zijn kwijtgeraakt. Omdat we ons leven niet zelf inrichten, maar doen wat er van ons verlangd wordt, zijn we niet meer autonoom. Dat maakt ons ontevreden en ongelukkig. 

Zelfs veel speelgoed dat is gericht op ontdekken is helemaal uit-bedacht. Mijn junioren en ik kochten onlangs een grote scheikunde-set (zo eentje die ik als kind nooit mocht) en verheugden ons. Helaas waarschuwde het uitgebreide, stapsgewijze instructieboekje luid en duidelijk: ‘Voer nooit proeven uit die je zelf hebt verzonnen.’ We bleken weer geen onderzoekers of wetenschappers: we bleken gewoon gebruikers.

Precies van dit soort dingen heb ik helemaal schoon genoeg. Die regels, dat gebrek aan vertrouwen, dat disclaimergezeur, die betutteling. Waar zijn we nou zo bang voor?

Aan ons nu de keuze.

  • We kunnen er in mee gaan: dan gaan we gewoon zo door. (Hier vind je de scheikundedoos.) 
  • Of we kunnen het veranderen. Door makers te worden; door het zelf te doen en het onze kinderen te leren. 

Wat mij betreft dat laatste (natuurlijk). En wel om deze vijf redenen.

Reden 1: Maken is de brug

Veel initiatieven die gericht zijn op maken en techniek zijn modern en sexy. Ze gaan over robotica en programmeren. En het komt allemaal uit een VR bril, via een 3D printer. Te gek! Tenminste... als je al van techniek houdt en er wat ervaring mee hebt. 

Ben je nog niet zo ver, dan wordt dat programmeren misschien nooit wat. Dan is maken een mooie brug.  Als je als kind (of ouder of leerkracht) ervaring op doet met verschillende tools en technieken, heb je daar je hele leven profijt van. Je krijgt als het ware een brug in je hoofd: stap voor stap werk je naar complexere vaardigheden toe. Je krijgt zelfvertrouwen doordat je hebt ervaren dat het leren van nieuwe dingen lukt. Je raakt vertrouwd met techniek

Reden 2: De maker-mindset is een growth mindset

Veel makers spelen met techniek: ze nemen een bestaand product en maken er zelf andere dingen van. Ze zien alles om hen heen als materiaal zijn niet bang al makend uitvindingen te doen. 

Rulof Maker is een goed voorbeeld: hij was geïrriteerd door de korte levensduur van de batterij van zijn smartphone. En dus maakte hij een plugje waarmee hij stroom uit de batterij van  een andere telefoon kan overpompen.  

Reden 3: To understand is to invent

Je kunt opzoeken hoe iets zit, maar dan blijft kennis vaak puur theoretisch. Je leert het beter door er echt mee bezig te gaan. Pas als je het echt snapt wordt kennis je gereedschap. En dan maak je alles wat je wilt. 

Een prachtig voorbeeld van iemand die dat erg goed kan is Simone Giert. Zij maakt shitty robots om haar leven makkelijker te maken. 

Naast dat ze heel grappig is, vind ik haar boodschap ook echt te gek: Je hoeft geen ingenieur te zijn om uitvinder te zijn. Haar werk is onderzoekend, ze werkt van prototype naar prototype en leert al bouwend. 

Ander voorbeeld: we kennen allemaal wel de Little Bits: magneetjes die met elkaar elektronische circuitjes maken. Een groot succes en mooie ingang naar elektronica voor newbees. We vinden ze leuk, maar het bleef bij ons voelen als  speelgoed. Pas toen we ze zelf gingen namaken, gingen we ze pas echt begrijpen.

Reden 4: Doen is de motor van denken

Het besef dat dingen uit je hoofd leren maar één van de manieren is om te leren, is stevig doorgedrongen. Maar dat maken een geweldige motor is voor denken, is misschien nog nieuw.  

Veel basisschool leerkrachten laten de kinderen haken tijdens een moeilijke instructie, omdat ze zich dan beter kunnen concentreren. Daarnaast train je door te maken je hersenen in denken. Met je handen maken leidt tot nieuwe dingen in je hoofd. Het product is dus niet altijd het doel, het doen zelf is ook belangrijk. 

Gever Tully van Tinkeringschool vertelt mooi over het belang van decoratie in tijdens het bouwen van producten: 'Als kinderen aan het versieren gaan, hebben ze eigenlijk een denk-pauze ingelast. Ze maken, en denken tegelijk hard aan de volgende stap in hun ontwerpproces.'

Reden 5: If you can’t see it, you can’t be it

En dan de laatste: als je het niet kent, kun je er niet mee werken. Of in denken.

Meer ervaring zorgt voor een grotere mentale en fysieke toolbox. 

Buckminster Fuller maakte als kind van alles van wat hij vond in het bos. Ook maakte hij zijn eigen tools. Later werd hij architect, uitvinder, schrijver en professor. Hij heeft de geodesic dome groot gemaakt (een manier om grote bolvormige gebouwen te maken van licht materiaal) en bedacht de term Spaceship Earth. Zijn ervaringen als kind zijn bepalend geweest voor zijn verdere succesvolle en lange carrière.

Maken leer je op school?

Niet per se. In bijna alle basisscholen is de vakleerkracht handvaardigheid wegbezuinigd. En leerkrachten hebben het echt heel druk. Bovendien zijn Nederlandse kinderen nog geen 20% van hun wakkere tijd op school!

Maken leer je thuis!

Je hebt als ouder echt veel invloed. Als je kinderen vraagt wat ze willen, geeft 70 procent aan liever met hun ouders te spelen dan schermen te gebruiken. Een reusachtige kans om je man- of woman-cave eens flink in te richten met allerlei fantastische tools en samen aan het werk te gaan. En het beste nieuws: maken verbindt. Door samen aan de slag te gaan deel je mooie ervaringen. Samen maak je herinneringen.

En welke tools pak je dan? 

We hebben een poster gemaakt waar de 50 tools op staan die je wat ons betreft moet kennen voor je twaalfde jaar. Subjectief, overlegd met maar een paar families en met ook rare en gevaarlijke tools ertussen. Maar wel gaaf! 

Regel de poster, koop een stuk gereedschap en geef cadeau met Sinterklaas.

Voor je het weet heb je een maker in huis. En ben je er zelf ook één!

Auteur

Astrid Poot (@astridpoot) is creative director bij Fonk, kids-expert bij Bright, en voorzitter van Stichting Lekkersamenklooien. Maar vooral is ze maker!