Inhoudsopgave
    

Scale-ups: Catawiki
Laurens Lammers
door Laurens Lammers
leestijd: 9 min

In onze serie over Nederlandse startups die succesvol opschalen dit keer Catawiki, het snelst groeiende online veilinghuis van Europa. In vijf jaar was Catawiki goed voor 85 miljoen euro aan investeringen.

Marvin Reigersberg (34) is sinds november 2015 één van de ruim honderdzestig gespecialiseerde veilingmeesters op de veilingsite Catawiki. Zijn specialisatie? Videogames, computers en alles op het gebied van Nintendo. Volgens de veilingmeester ging daar een pittige sollicitatieprocedure aan vooraf. "Je moet aantoonbaar expert zijn in je vakgebied en dus veel gespecialiseerde kennis in huis hebben", zegt hij. "Een veilingmeester moet daarnaast weten op welke kenmerken hij moet letten en wat de te veilen objecten ongeveer waard zijn. Omdat je het aanspreekpunt bent voor zowel bieders als aanbieders, is het ook belangrijk om over sociale vaardigheden te beschikken. De meeste veilingmeesters op Catawiki verzamelen verder al vanaf hun jeugd en hebben vaak jarenlang in bepaalde objecten gehandeld en daardoor veel kennis en ervaring in hun vakgebied opgedaan."

Voor Reigersberg is zijn werk als veilingmeester nog geen fulltime job, maar een baan van 24 uur per week. "Het hangt af van je expertise", zegt hij. "In sommige categorieën is er zoveel aanbod dat er ook verscheidene fulltime veilingmeesters zijn. Ik doe nu wekelijks drie veilingen binnen al mijn specialisaties. Daarnaast organiseer ik elke maand enkele themaveilingen rond specifieke items, bijvoorbeeld videogames van Sega. Al met al doe ik zo'n vijftien veilingen per maand."

Strak gefilterd aanbod

Eén van zijn belangrijkste taken is het filteren van het aanbod in de wekelijkse veilingen. Kavels mogen in de praktijk uit zoveel items bestaan als een verkoper wil. Het belangrijkste daarbij is dat de kavel voldoende waarde heeft. Zo moet de verwachte opbrengst minimaal 75 euro zijn. Die opbrengst kan volgens Reigersberg zowel met één item als met meerdere items tegelijk worden gerealiseerd. "Soms kan een verkoper worden gevraagd om meer items in een kavel op te nemen. Of hij kan zelfs geadviseerd worden een kavel te splitsen, omdat dit een betere opbrengst geeft. Als veilingmeester moet je verder strak filteren. Het helpt wel als je aanbieders 'opleidt' of helpt kwalitatief goede kavels aan te bieden. De aanbieder heeft er immers niets aan als zijn kavels worden geweigerd. Als veilingmeester kun je dan bovendien sneller je werk doen. Een kavel kan verder minder dan z'n eigenlijke waarde opbrengen, maar soms ook meer. Die variatie is, vind ik, ook de charme van het veilen."

Volgens Reigersberg komt het vrijwel dagelijks voor dat items ongeschikt blijken voor een veiling "Soms schort er dan iets aan de presentatie", zegt hij. "Maar vaak is de kavel dan niet waardevol genoeg of niet interessant voor onze bieders. Ook komt het voor dat er vervalsingen worden aangeboden. Die willen we uiteraard ook niet op onze veiling."

Marvin Reigersberg, veilingmeester gespecialiseerd in oude spelcomputers.
Marvin Reigersberg, veilingmeester gespecialiseerd in oude spelcomputers.

Zeldzame goederen

Tijdens het filteren van het aanbod komt Reigersberg naar eigen zeggen van alles tegen. Bij de veiling van computer collectibles worden bijvoorbeeld veel producten van Apple aangeboden. "Maar ik zie ook computers uit de jaren tachtig of van die typische home computers als MSX, Amiga, Commodore  of Atari. Zo nu en dan krijg ik ook kavels aangeboden uit de echte beginperiode van het digitale tijdperk, zoals onlangs een Friden 132 EC rekenmachine uit 1965. Veelal zijn dit zulke zeldzame en obscure goederen dat onze bieders ze niet eens kennen. Van dit soort kavels wordt daarom vaak de reserveprijs niet eens gehaald. Maar als deze wel wordt gehaald, gaat het vaak om duizenden euro's."

De meest succesvolle kavel die Reigersberg tot nog toe veilde, bestond uit een door Apple-oprichter Steve Wozniak gesigneerde MacBook Pro. "Dat was vier maanden geleden. De handtekening deed het hem. De MacBook Pro op zich was ongeveer 500 euro waard, maar door de handtekening werd de kavel verkocht voor 2210 euro." 

De winst van Catawiki zit volgens Reigersberg in de commissie die per veiling moet worden betaald. De winnende bieder dient zijn winnende bod plus een commissie van negen procent aan Catawiki te betalen. De aanbieder ontvangt op zijn beurt het winnende bod minus 12,5 procent commissie. "Voor deze commissie regelen wij veel dingen. Zo dragen wij bijvoorbeeld zorg voor het hele betalingsproces en maken we veel reclame voor de veilingen", aldus Reigersberg.  

Indrukwekkende cijfers

Jaarlijks worden bij veilinghuis Catawiki meer dan honderdduizend bijzondere kunstwerken geveild, in een prijsrange van 75 tot 100.000 euro. Over Catawiki zijn verder veel indrukwekkende cijfers te vinden. Zo bezoeken maandelijks circa twaalf miljoen mensen de site en worden er wekelijks dertigduizend kavels geveild in tientallen categorieën: van munten, kunst en sieraden tot flessen Whisky en oldtimers. Imponerend zijn daarnaast ook de groeicijfers van het bedrijf. Van 2011, het jaar waarin Catawiki zijn veilingmodel introduceerde, tot 2015 boekte het bedrijf een omzetgroei van maar liefst 45.080 procent. In de Deloitte Technology Fast 500 werd Catawiki op basis van zijn omzetcijfers uitgeroepen tot winnaar in drie klassementen voor continentale gebieden en daarmee in één klap gebombardeerd tot het snelst groeiende technologiebedrijf ter wereld. 

Hoe snel kan het gaan met een bedrijf? In 2008, het jaar waarin Catawiki op een zolderkamertje in Assen werd opgericht, was het starten van veilingsite nog maar een plan van de twee oprichters René Schoenmakers (45) en Marco Jansen (45). Tot eind 2011 was Catawiki hoofdzakelijk nog een platform voor enthousiaste verzamelaars. "Zelf verzamel ik al heel lang stripboeken", zegt mede-oprichter Schoenmakers terugkijkend. "Ik wilde heel graag een productbedrijf beginnen dat iets zou ontwikkelen dat voor een groot publiek interessant was. Toen kwam ik al vrij snel uit bij mijn verzameling strips." 

Rene Schoenmakers en Marco Jansen.
Rene Schoenmakers en Marco Jansen.

Gedateerde papieren catalogi

Volgens Schoenmakers liepen verzamelaars in de praktijk tegen meerdere problemen aan. Vooral het feit dat ze voor het bijhouden van hun verzameling sterk aangewezen waren op papieren lijstjes en catalogi maakte het verzamelen er niet makkelijker op. Veel lijstjes verschenen onregelmatig, waren verre van compleet en vaak zeer gedateerd. Ook up-to-date marktprijzen ontbraken daardoor vaak. "Ik zocht ook altijd naar goede tools om mijn verzameling bij te houden", zegt Schoenmakers. Ik heb veel gedaan met behulp van Excel, maar dat was niet ideaal. Toen dacht ik: het zou mooi zijn als er op internet een catalogus zou bestaan waarin je met zijn allen kunt bijhouden welke strips je al hebt en welke je nog zoekt. Een soort centrale database dus, waarin je simpel kon aanvinken wat je nog zocht, wat dan weer gematcht kon worden met wat anderen kwijt wilden. Dat leek mij meteen ook een interessant businessmodel." 

Om de boel te financieren verkocht Schoenmakers zijn aandeel in twee internetbedrijven waarvan hij oprichter en mede-eigenaar was. Het oorspronkelijke plan om een veilingsite te starten, zou echter niet meteen worden verwezenlijkt. Het veilingmodel bleek nog te lastig om te realiseren. Daarvoor was een grote groep aanbieders en bieders nodig. "Als je die nog niet hebt omdat je nog maar net met je site bent begonnen, is het moeilijk om zoiets 'out of the blue' te starten. Daarom kozen we ervoor om eerst alleen verzamelaars als doelgroep te nemen", aldus de Catawiki-oprichter. 

Geen inkomsten, maar ook geen kosten

Catawiki bleek al snel een succesvol bedrijf. De pilotsite, waarop naast de Wikipedia-achtige catalogus een forum voor verzamelaars werd ingericht, trok na een paar maanden al tweeduizend bezoekers per dag. De gratis stripcatalogus, die gelanceerd werd op de Verzamelaarsjaarbeurs in Utrecht, zou in korte tijd uitgroeien tot circa 115.000 titels. Voor Schoenmakers en Jansen was het reden genoeg om deze uit te breiden met andere producten, waaronder postzegels, munten, Dinky Toys en zelfs theezakjes. 

Schoenmakers: "We hadden nog geen verdienmodel. Dat kwam er pas na de omschakeling van verzamelaarssite naar online veilinghuis. De eerste jaren hadden we ook geen inkomsten. Maar we hadden ook nauwelijks kosten. We waren verder vooral bezig om de boel in goede banen te leiden. In het begin hebben we dat veel zelf gedaan. Later zijn we echter zoveel mogelijk vragen en opmerkingen naar ons forum toe gaan leiden. Daar konden gebruikers elkaar helpen en dat werkte goed."  

Het kantoor van Catawiki in Amsterdam
Het kantoor van Catawiki in Amsterdam

Eerste grote investering

De eerste grote investering ontving Catawiki eind 2010. Volgens Schoenmakers ging het om een bedrag van circa één miljoen euro, afkomstig van een groep investeerders, waaronder Peak Capital en de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij. "De doelgroep werd al aardig groot. We zijn toen ook bezig geweest om gebruikers een soort shopmogelijkheid aan te bieden voor het verkopen van verzamelobjecten. In 2010 wonnen we bovendien de Accenture Innovation Award. Daardoor werden we voor investeerders nog aantrekkelijker. Eind 2011 zijn we gestart met het uitrollen van het veilingconcept. Daarvoor moesten veel veilingmeesters en software-ontwikkelaars worden aangenomen."

In totaal ontving de veilingsite in vijf jaar tijd ruim 85 miljoen euro aan investeringen. Grote investeerders waren onder meer Accel, één van de eerste investeerders in Facebook, en het Amerikaanse Lead Edge Capital. Dankzij alle kapitaalinjecties kon Catawiki niet alleen veel nieuwe mensen aannemen maar ook zijn activiteiten wereldwijd gaan uitbouwen.

Groei is het allerbelangrijkst

Dat Catawiki zo aantrekkelijk kon worden voor grote investeerders, heeft volgens Schoenmakers meerdere redenen. "Voor investeerders is groei het allerbelangrijkst. We zijn volgens Deloitte het snelst groeiende technologiebedrijf ter wereld. Dat is berekend op basis van onze jaarrekeningen en omzet. We hebben verder een interessant verdienmodel met de commissie die we rekenen voor de veilingen. En we zitten in een hele grote markt. Via ons veilinghuis veilen we nu artikelen in zeventig verschillende categorieën. Belangrijk is ook dat we geleidelijk zijn verschoven van een veilinghuis voor gewone collectibles naar een veilinghuis voor bijzondere objecten in het algemeen, zoals horloges, sieraden en oldtimers. Daarmee trek je veel meer kopers en verkopers. Als je heel veel oninteressante dingen te koop zet, zoals je vaak op andere marktplaatsen ziet, zullen mensen toch eerder afhaken. Dat moet je dus zien te voorkomen."

Een kolossaal bedrijf als Catawiki op de rails houden, is volgens Schoenmakers verder alleen mogelijk door goede vakmensen om zich heen te verzamelen. "Dat moeten mensen zijn die op veel gebieden beter zijn dan jijzelf. In het begin doe je alles zelf. Voor de toekomst van een bedrijf is dat niet goed. Je moet daarom leren om dingen los te laten. Catawiki is nu elk jaar een compleet ander bedrijf. Anderhalf jaar geleden hadden we zestig mensen in dienst. Inmiddels zijn dat er ruim vierhonderd. Als bedrijf verander je daardoor doorlopend. Dat betekent ook dat je je niet moet laten afleiden door randzaken en je permanent moet focussen op het product en het bedrijf."

Geen gevaar voor concurrenten

Om wereldwijd op te vallen, is Catawiki tegenwoordig in een groot aantal verschillende talen beschikbaar. Landen waarin de dienst momenteel actief is, zijn onder meer de Benelux, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en Groot-Brittannië. Een deel van de site is bovendien vertaald in twee soorten Chinees: het traditionele Chinees en het standaardmandarijn. Ook de kavels die wekelijks worden geveild zijn in steeds meer talen vertaald. Volgens de Catawiki-oprichter is het verder belangrijk dat een veilinghuis vertrouwen wekt onder kopers en verkopers. 

"Het feit dat je je niet druk hoeft te maken of iets wel of niet wordt verzonden, speelt daarbij een rol. We raken daarnaast steeds bekender als hét platform waar je het beste bijzondere dingen kunt verkopen. Mensen kunnen deze ook op Marktplaats te koop zetten, maar dan krijgen ze lang niet zoveel aandacht als op Catawiki. Bepaalde bijzondere kavels leveren bij ons ook écht veel geld op. Een gesigneerde Fender Stratocaster van Kurt Cobain bracht in een veiling ruim vijftienduizend euro op. En een zeldzaam exemplaar van de strip Erik de Noorman haalde een opbrengst van zesduizend euro. Een echt gevaar voor de concurrentie zijn we overigens nog niet. We zitten nu ergens tussen de Marktplaatsen en de Christie's en Sotheby's in. En daar blijven we graag."

Door Kurt Cobain gesigneerde Fender Stratocaster leverde 15.000 euro op.
Door Kurt Cobain gesigneerde Fender Stratocaster leverde 15.000 euro op.

'Onzekere toekomst' catalogus

Op forum van Catawiki wordt intussen wel gevreesd door verzamelaars. Een aantal van hen maakt zich ernstig zorgen over het voortbestaan van de gratis catalogus, waar het ooit allemaal om begon. Door de volledige focus op het veilen, komt de verdere ontwikkeling van de catalogus niet van de grond, zo schrijft één van de Catawiki-leden op het forum van het verzamelaarsplatform. De verzamelaar schrijft daarbij ook een oplossing te weten: de oprichting van een nieuwe, geheel zelfstandige site waarop de catalogus kan worden doorontwikkeld en niet de kans loopt om 'bevroren' te raken. 

Volgens Schoenmakers hoeven verzamelaars echter niets te vrezen. "We hebben altijd gezegd dat de catalogus heel belangrijk voor ons is", zegt hij. "Er raakt ook niks bevroren, want je kunt nog overal zelf alles aanvullen. De catalogus groeit bovendien nog steeds. Voor veel bezoekers blijft het ook een belangrijke informatiebron. Een deel van hen raadpleegt de catalogus nog dagelijks. Het verzamelaarsplatform als geheel en de catalogus in het bijzonder hebben echter wel minder onze aandacht gekregen. Onze ontwikkelaars houden zich nu hoofdzakelijk bezig met het ontwikkelen van het veilingplatform. Daar verdienen we nu eenmaal ons geld mee."

Honderden nieuwe medewerkers

Intussen is Catawiki vooral op zoek naar nieuwe medewerkers. Komende maanden moeten er letterlijk honderden nieuwe vacatures worden gevuld. De veilingsite is daarbij vooral op zoek naar veilingmeesters voor speciale productgroepen waarin het aantal kavels sterk aan het groeien is. "Maar we zoeken ook mensen voor onze afdeling Custom Support. Dat moeten vooral mensen zijn die hun talen goed spreken of teksten kunnen vertalen. Daarnaast zijn we doorlopend op zoek naar programmeurs." 

Als grootste uitdaging voor de komende tijd ziet de Catawiki-oprichter het op gang krijgen van een aanbod in nieuwe landen. Door de sterke groei van de veilingdienst zal dat volgens hem ook vrij makkelijk zijn om te realiseren. "We zijn nu vooral op zoek naar veilingmeesters in de nieuwe landen. Die kunnen namelijk het beste grote kopers en verkopers aan elkaar koppelen. Het uitbouwen van Catawiki zal verder grotendeels plaatsvinden vanuit ons Nederlandse kantoor. Qua nieuwe features op de site zijn we nu vooral bezig het aantal talen uit te breiden. De laatste talen die we hebben toegevoegd, zijn Deens, Noors, Zweeds, Pools en Portugees."

Eerder in onze serie over scale-ups:

Peerby, platform om spullen (uit) te lenen

3D Hubs, netwerk van 3D-printers in de buurt

Peecho, de 'printknop van internet'

Auteur

Laurens Lammers is freelance journalist en schrijft veel over internettechnologie, internetcultuur en beginnende internetbedrijven.