Inhoudsopgave
    

Tech op tv: verleden, heden en toekomst
Floris Poort
door Floris Poort
leestijd: 50 min

Vanaf 7 september is elke maandagavond Bright TV op het nieuwe RTL Z te zien. Het eerste echte tech-programma op de Nederlandse tv, al heeft ons land wel een geschiedenis van technologie-tv. We kijken terug, van Chriet Titulaer tot Alexander Klöpping.

Innovatie en nieuwe technologie zijn nauw verbonden met televisie. TV was immers zelf ooit het toppunt van nieuwigheid, en wie zo'n ding in huis haalde wilde vast meer nieuwe dingen zien. Gaan we terug naar 1948, de tijd dat de meeste Nederlanders door gebrek aan een televisie naar bioscoop trokken voor hun nieuws, zien we het Polygoonjournaal. De bekende stem van Philip Bloemendal vertelt daarin over het op dat moment grootste 'mechanische brein' ter wereld. Een Amerikaanse rekenmachine die de maanstanden voor de komende tweehonderd jaar kon uitrekenen.

En twee jaar later zien we in 1950 in datzelfde Polygoonjournaal beelden vanaf de Frankfurter Messe. Met vreemde uitvindingen als een fiets waarmee je makkelijk de trap af rijdt en een opvouwbare picknicktafel, maar ook een lopende robot. De vraag is overigens of die robot niet stiekem een mens in een pak was, maar de interesse was er in elk geval.

Liefst 29 jaar later maar nog steeds in zwartwit en met dezelfde vertrouwde stem van Bloemendal zien we al een heel ander tafereel als het Polygoonjournaal verslag doet van de tentoonstelling Mens en computer. Termen als ‘computerchip’ en ‘magneetgeheugen’ vallen en kinderen leren met microcomputers omgaan.

Weer vier jaar later en nu in kleur wijst het NOS Journaal op het belang van de computer. “De mens van nu kan niet meer om de computer heen”, zegt Bloemendal. We zien mensen met pc’s en Atari-spelcomputers en komen terecht op de finale van de Nationale Atari Videospelkampioenschappen.

Technologie is in de jaren tachtig veranderd van een noviteit waarvoor mensen naar een beurs trokken tot iets wat in steeds meer Nederlandse huishoudens te vinden was. Vanaf 1986 kijkt trendwatcher avant la lettre Chriet Titulaer vooruit. Met zijn kabouterbaard en zachte g nam Chriet de kijker mee in zijn Wondere Wereld. Niet de innovaties van toen maar vooral het technologische leven zoals dat in de toekomst zou zijn werd door Titulaer bekeken.

Zeker negentien afleveringen van Wondere Wereld zijn online terug te kijken. Daarin zien we Chriet onder meer rondrijden op een fiets in de groene PTT-kleur van weleer met op het stuur een enorme videotelefoon. De PTT bracht het ding nooit op de markt, maar bijna dertig jaar later zitten we wel allemaal bellend op de fiets.

In de tijd van Titulaer was de cd-rom nog een zeldzaamheid en was het internet nog vooral een voorspelling. Maar vergis je niet: ondanks het koddige en inmiddels stoffige uiterlijk zat Titulaer achteraf gezien best vaak in de juiste richting. Hij voorspelde van internet vooral de toepassing: vanuit huis video’s kijken, kranten lezen en kleding bestellen. Al die voorspellingen kwamen samen in het huis van de toekomst, een woning die vol zat met domotica. Dat huis werd in 1989 geopend, en pas nu beginnen vergelijkbare smart home-gadgets een beetje op te komen.

Een kleine vijf jaar nadat het programma van Titulaer voor het laatst op tv was, kregen de eerste Nederlandse consumenten via Xs4all toegang tot het internet. Internet was nog nieuw, vrijzinnig en spannend. Internet veroverde de Nederlandse huiskamers en de VPRO zond het programma W.E.B. uit met Bob Fosko. Een paar jaar later begon de mobiele telefoon aan zijn opmars, maar dat zag lang niet iedereen aankomen. In het tijdperk waarin de smartphone onze belangrijkste computer is geworden, is het leuk om het bekende fragment van documentairemaker Frans Bromet weer eens terug te zien. In 1999 ging hij de straat op en vroeg hij mensen of ze een mobiele telefoon hadden. Zestien jaar geleden zag eigenlijk nog niemand de noodzaak in, sterker nog: ze vonden het een belachelijk idee.

Maar de mobiele telefoon werd populair, en steeds meer werden gadgets en technologie iets dat voor iedereen boeiend is, niet alleen voor nerds. Bright voelde dat natuurlijk ook al aan en kwam naast Bright Magazine in 2007 met In de ban van het ding. In het VPRO-programma met Erwin van der Zande, David Lemereis en Linda Hakeboom lag de nadruk op innovative lifestyle. Het liep tussen december 2007 en februari 2008. Bekijk hieronder een aflevering, waarin de drie naar de CES-beurs in Las Vegas gaan, en David al in een zelfrijdende auto klimt.

De afgelopen jaren is het echter een beetje stil geworden op de Nederlandse televisie als het om technologie gaat. Grote uitzondering was De Wereld Draait Door, die met Alexander Klöpping technologie breed toegankelijk maakte. Inmiddels heeft Klöpping zijn handen vol aan zijn startup Blendle en zien we hem stukken minder. Wel heef hij de kijker een toegankelijke maar toch uitgebreide geschiedenis van Silicon Valley laten zien, die het kijken waard blijft.

Maar het hoogtepunt van Klöpping bij DWDD is het moment waarop hij Matthijs van Nieuwkerk een Oculus Rift opzet. Van Nieuwkerk weet werkelijk niet wat hem overkomt, verliest zijn evenwicht, schrikt zich een hoedje en kan bijna niet meer op zijn benen blijven staan.

​Door de jaren heen lag de nadruk van tech op tv toch vooral op welke negatieve gevolgen het kan hebben. Phishing, gameverslaving, aftappende overheden, enge hackers. Zo hield NPODoc vorig jaar nog de themaweek online, maar vrijwel alleen met documentaires die de schaduwkant van technologie behandelen.

Wij zien technologie en innovatie juist van de constructieve kant en willen die blik op de toekomst in Bright TV met iedereen delen. We hebben er allemaal ontzettend veel zin in, de eerste items zijn al opgenomen en we zijn klaar voor de rest. Bright TV vertelt je over de nieuwste gadgets en design, en de verhalen daar achter met reportages, interviews en natuurlijk de Uitpakparty. The future looks bright!

RTL Z is vanaf 7 september op je tv bij KPN te vinden op kanaal 12 en bij Ziggo op kanaal 12. Bright TV is elke maandagavond om 22:30 uur te zien op Z.

Auteur

Floris Poort (@florispoort) begon twee jaar geleden als stagiair bij Bright. Hij bleef hangen en is inmiddels redacteur. Blogt vrijwel dagelijks op Bright.nl en bij Nu.nl. Houdt van alles met een batterij erin of stekker eraan.