Inhoudsopgave
    

Virtual reality is de scepsis voorbij
Floris Poort
door Floris Poort
leestijd: 7 min

Virtual reality is in korte tijd uitgegroeid van een gimmick voor virtuele achtbaanritjes tot een technologie die stevig op eigen benen staat en zich op allerlei manieren ontwikkelt.

Virtual reality en 3D delen een vergelijkbare jeugd. Beide technieken kwamen jaren te vroeg al een keer om de hoek kijken, toen de technologie eigenlijk nog helemaal niet klaar was om iets in drie dimensies of helder en vlak voor je ogen weer te geven. Inmiddels zijn de rood-blauwe 3D-brillen vervangen voor betere exemplaren. En de 160 x 144 pixelresolutie van Nintendo's Virtual Boy uit de jaren 90 is uitgegroeid tot 2560 × 1440 pixels voor gebruikers van een bril als de Samsung Gear VR.

Maar daar houdt de vergelijking tussen 3D en virtual reality ook wel op. Want waar de enige boeiende toepassing voor 3D grotendeels in de bioscoop is blijven hangen, gaat virtual reality veel verder. En waar de rek er qua mogelijkheden bij 3D al zo goed als uit is, begint VR pas net.

Oculus heeft met zijn Rift een groot aandeel in de recente opkomst van virtual reality. Het is veruit de meest gebruikte bril onder ontwikkelaars van toepassingen voor VR. Toen Oculus anderhalf jaar geleden door Facebook werd overgenomen was er veel kritiek, maar die lijkt inmiddels grotendeels verstomd. Oculus is onder de vleugels van Facebook uitgegroeid van startup die bij de gratie van crowdfunding bestond tot de katalysator van een hele nieuwe industrie.

Totaal nieuwe belevingen

Virtual reality heeft in tegenstelling tot 3D echt totaal nieuwe belevingen opgeleverd. Waar 3D alleen wat diepte aan het scherm toevoegt, zorgt virtual reality ervoor dat verhalen op een radicaal andere manier verteld kunnen worden. VR is het achtbaanritje ontgroeid. Makers zoeken en vinden onderwerpen die zich perfect lenen om door de ogen van een ander te beleven.

Eind oktober bezocht ik de Dutch VR Days, een samenkomst van veelal Nederlandse maar ook internationale makers van virtual reality-belevingen. Het Vondelparkpaviljoen stond tjokvol met VR-brillen, en toch leek geen enkele demo op elkaar.

A Breathtaking Journey van Cas Ketel.

Zo probeerde ik de demo A Breathtaking Journey, het afstudeerproject van Cas Ketel bij zijn studie Industrial Design aan de Technische Universiteit Eindhoven. In die demo neem je plaats in een stellage van pallets en krijg je naast een VR-bril en koptelefoon ook een speciaal mondkapje op. Dat kapje zorgt ervoor dat je je eigen adem virtueel voor je uit ziet walmen, precies zoals dat in het echt op koude dagen gebeurt. Bovendien kan het kapje op bepaalde momenten geuren loslaten.

In A Breathtaking Journey worden al je zintuigen virtueel geprikkeld wanneer je je in de huid van een vluchteling verplaatst, juist nu heel actueel. Je zit op een gegeven moment verstopt achterin een vrachtwagen. Het ongelijke wegdek voel je hobbelend onder je terwijl je koude adem voor je uitwalmt. Het ruikt er naar mandarijnen, en om je heen zie je ook niks anders dan kistjes met het oranje fruit. Door een spleet in de zijkant van de wagen zie je dat de chauffeur tot stoppen wordt gedwongen. Een inspectie; de deuren gaan open en licht valt binnen terwijl je een stem de wagen hoort doorzoeken. Onwillekeurig houd je je adem in, bang met het uitademen van rookwolkjes je aanwezigheid tussen de kratjes te verraden.

VR-handschoen Manus was al te proberen tijdens Bright Night in juni in Eindhoven.

Steeds laagdrempeliger

In luttele minuten weet zo’n virtual reality-beleving je complete aandacht te grijpen en je belevingswereld om te gooien zoals geen ander medium dat kan. Het leuke is dat de makers van virtual reality spelenderwijs de mogelijkheden van het medium ontdekken en helpen uitbouwen. Zo ontwikkelt het Nederlandse Manus speciale handschoenen die je handen mee de virtuele wereld in trekken. Normaal gesproken zie je je handen niet, maar met de handschoenen van Manus aan zijn je virtuele handen precies waar je ze veracht, en bewegen ze net zoals in het echt. Behalve dat er lasers uit je vingers schieten wanneer je een handpistooltje maakt.

VR Archery

Of neem VR Archery, waarbij je een speciaal aangepaste handboog vast hebt. Die boog werkt precies zoals je zou verwachten, waardoor je van het ene op het andere moment volstrekt overtuigend pijlen staat af te vuren. Die laagdrempeligheid zie je bijna overal en dat is eigenlijk best verrassend. Je zou namelijk verwachten dat een medium als virtual reality, dat voor een groot deel draait om computergeanimeerde quasi-games, vooral een publiek van gamers zou aanspreken.

Maar nu zelfs The New York Times virtual reality omarmt met zijn NYT VR-docu's wordt duidelijk dat het medium al lang geen gimmick meer is. Samsung biedt bezitters van een Galaxy S6-smartphone de mogelijkheid om dat toestel voor een schappelijke honderd euro om te toveren tot een prima vr-bril.

Ook cyberseks krijgt met virtual reality een andere dimensie.

Enthousiasme delen

Verschillende bedrijven ontwikkelen speciale camera’s om video in 360 graden te kunnen opnemen. Dat zorgt op zijn beurt weer voor een compleet nieuwe benadering van film. Je bent niet langer verzekerd van de aandacht van de kijker, die zonder de juiste regie per ongeluk links kijkt terwijl de actie rechts gebeurt.

En net zoals boeken, games en films wil virtual reality nergens een surrogaatbeleving. Het probeert de echte beleving niet te vervangen, maar is wel een uitstekend middel om verhalen te vertellen. Wie denkt dat je virtual reality het beste in je eentje in een afgesloten ruimte kan beleven heeft het mis. Juist omdat je zo compleet een andere wereld in wordt gesleept, heb je de neiging het enthousiasme meteen na afloop met anderen te delen. Anderen in de échte wereld.

Bright-blogger Bram van Dijk bezocht onlangs voor Bright TV de eerste VR-bioscoop.

Dat maakt de huidige ontwikkeling van virtual reality in de vorm van bijeenkomsten als de VR Days en initiatieven als de VR-bioscoop zeer welkom. Als een soort arcadehal van weleer beleef je daar sámen alle nieuwe mogelijkheden, tot het moment dat de techniek de gemiddelde huiskamer heeft bereikt. Met het tempo waarop virtual reality zich alle kanten op ontwikkelt, zou dat sneller kunnen zijn dan je verwacht.

Onder meer VR Archery, A Breathtaking Journey, de Manus-handschoenen en de VR-bioscoop zijn zaterdag 21 november tijdens de uitverkochte Bright Day te bekijken en te beleven.

Bekijk ook de foto-serie Away from Reality in deze editie van Bright Ideas.

Auteur

Floris Poort (@florispoort) begon twee jaar geleden als stagiair bij Bright. Hij bleef hangen, is vaste blogger bij Bright en is nu eindredacteur van Bright Ideas. Daarnaast is hij werkzaam voor NUtech. Houdt van alles met een batterij er in of stekker er aan.