Inhoudsopgave
    

Design van gerecycled plastic
RTL Z Magazine
door RTL Z Magazine
leestijd: 7 min

We komen óm in het plastic. Een Belgisch recyclingbedrijf wil daar iets aan doen, samen met Nederlandse designers.

Het is druk en warm in het wonderschone met marmer beklede stadspaleis Palazzo Cavalli-Franchetti in hartje Venetië. Buiten raast de ene na de andere boot door de Canale Grande. Opgedofte bezoekers van de tweejaarlijkse kunsttentoonstelling Biënnale haasten zich per watertaxi naar een van de talloze tentoonstellingen en openingen. Binnen legt designer Dirk Vander Kooij aan een gezelschap van medeontwerpers, fabrikanten en trendwatchers uit waarom hij met plastic van gerecycled afval werkt.

Permanente collectie

Het gezelschap is uitgenodigd door de Vlaamse recyclingfabriek Eco-Oh. “Ik hou van de onverwachte schoonheid.”, zegt hij terwijl hij een video laat zien van een knalgele robotarm waarmee hij zijn eerste stoel, de ‘Endless’ 3D-printte. Laag na laag spuugt de spuitmond een dikke draad vloeibare plastic op de ander, net zo lang tot er een stoel is verrezen.

Vander Kooij studeerde aan de Design Academy in Eindhoven waar hij zich op plastic restmateriaal stortte. Het interieur van koelkasten verwerkte hij tot felgekleurde eetkamerstoelen die er knuffelig uitzien maar stevig aanvoelen. Van het plastic dat overblijft bij de productie van doorzichtige dakramen vervaardigt hij de Sunflower, een fraaie designlamp die in de verte doen denken aan een tandartslamp. Zijn werk is niet onopgemerkt gebleven. Zowel het Stedelijk Museum in Amsterdam als het MoMa in New York heeft meubilair van Vander Kooij in de permanente collectie opgenomen.

Het Belgische bedrijf Eco-Oh grijpt de Biennale aan om zijn product, stadsmeubilair gemaakt van gerecycled plastic, onder de aandacht te brengen. Eco-Oh verwerkt als enige Belgische bedrijf het plastic afval dat in België wordt weggegooid. De Belgen lopen achter op de kunststofrecyclingindustrie in Nederland, waar al meer dan de helft van de plastic afvalberg in bewerkte vorm terugstroomt voor hergebruik. De ambitie is om die achterstand snel goed te maken.

Impasse doorbreken

Marketingman Stefan Wouters van Eco-Oh zegt dat ze met een kip-ei-probleem kampen: designers kennen de mogelijkheden van gerecyclede grondstoffen niet. Op hun beurt kennen zij de designers niet. Beiden samenbrengen zoals hier in Venetië gebeurt, moet de impasse doorbreken en de vraag naar herwonnen plastic als grondstof aanjagen.

Nederlander Jan Puylaert, al vijfendertig jaar woonachtig in Italië en eigenaar van de Italiaanse producent van badkamermeubilair Wet Design, beaamt dat er een betere aansluiting moet komen tussen grondstofleveranciers, ontwerpers en producenten. Wet heeft tamelijk veel succes met lichtgevende badkuipen en wasbakken. “Wij maken nu gebruik van restmateriaal dat we via fabrieken krijgen. Eigenlijk zouden we ook meer met gerecycled plastic moeten gaan werken.”

Prachtig

Directeur Koen Verhaert ziet dan ook een glorieuze toekomst voor zich opdoemen. Hij wil binnen enkele jaren de productie verdubbelen en verwacht binnen enkele jaren zelfs zo’n tachtig procent te kunnen herwinnen. Het is mooi dat de aanbodkant gaat groeien, maar ook aan de kant van de vraag zal er iets moeten gebeuren is de conclusie.  De verzamelde designers moeten er voor gaan zorgen dat plastic als circulaire grondstof een meer sexy imago krijgt. “Afval is niet meer het goede woord.”, besluit Verhaert. “Plastic is prachtig.”

De beste recyclende designers op een rij:

Studio Swine

Alexander Groves, ook een van de sprekers in Venetië, is de helft van het Britse ontwerpduo Studio Swine. Alexander ontwikkelde een systeem voor vissersschepen waarbij de plastic bijvangst in de netten direct omgezet kon worden in plastic afgietsels. Daarbij lieten ze zich inspireren door walvisvaarders die tijdens het lange verblijf op zee miniatuurgravures maakten in opgeviste tanden.

Dirk Vander Kooij

Runt samen met zijn broer Willem (die de zakelijke kant voor zijn rekening neemt) een internationaal succesvol ontwerpbedrijf vanuit een loods op een oud industrieterrein in Zaandam. Naast onverwoestbare tafels en stoelen maakt Dirk ook speakers die dankzij de dikke plastic behuizing niet mee resoneren en daardoor volkomen ‘droog’ klinken. Kan naar hartenlust experimenteren. Alle ontwerpen die mislukt uit de 3D-printer komen, gaan de shredder in en krijgen een herkansing.

Dave Hakkens

Ontwerper Hakkens bouwde een machine die hij de Precious Plastic-machine heeft gedoopt. Het idee is dat iedereen zijn eigen plastic afval kan recyclen. De machine is gebouwd met onderdelen die volgens Hakkens overal ter wereld verkrijgbaar zijn. De bouwtekening biedt hij aan als ‘open source’ techniek. Het is de bedoeling dat zo veel mogelijk mensen er gebruik van gaan maken. Hakkens is tevens verantwoordelijk voor het modulaire telefoonontwerp Phone Blocks. Ook G-Star Raw (in samenwerking met Pharrell Williams) en Adidas hebben zich al gemeld voor een samenwerking.

Kranen/Gille

Zijn niet met hergebruikt plastic bezig maar recyclen wel weckpotten die ze eigenhandig ophalen bij den menschen thuis. Hiervan worden fraaie Mecklampen van gemaakt. Omdat de donateurs van weckpotten ook vaak kleinere exemplaren aanboden (en waarschijnlijk blij waren dat ze er vanaf waren) zijn Jos Kranen en Johannes Gille ook de kleine potjes gaan hergebruiken. Hoewel ze na tien jaar werk net hun eerste grote overzichtstentoonstelling achter de rug hebben, kiest het duo er bewust voor om de prijzen relatief betaalbaar te houden. Onder het mom: hoe meer zielen, hoe meer vreugd.

Christien Meindertsma

Meindertsma, bekend dankzij de veel geïmiteerde gebreide poefen van haar hand, ontwikkelde vorig jaar de Flax-stoel. De stoel is gemaakt van mais en suikerriet en is na gebruik in z’n geheel afbreekbaar. Het ontwerp van Meindertsma won vorig jaar de Dutch Design Award en een Future Award. Volgens de ontwerpster is het belangrijk dat designers wat meer gaan nadenken over de impact van hun werk. Ze pleit er voor dat producten vaker onderdeel zijn van een circulair systeem waar ze kunnen worden afgebroken of hergebruikt.

Auteur