Inhoudsopgave
    

Hoe China de Bitcoin overneemt
Maarten Reijnders
door Maarten Reijnders
leestijd: 7 min

Nergens is de Bitcoin zo groot als in China. Chinese Bitcoin-miners domineren de productie van de munt en bepalen daarom ook waar het met de cryptocurrency naartoe gaat.

Het Bitcoin-systeem zit ingenieus in elkaar. Om ervoor te zorgen dat de aanmaak van nieuwe Bitcoins in een voorspelbaar tempo plaatsvindt, zijn er automatische veiligheidskleppen in het systeem ingebouwd die de productie van nieuwe munten op gezette tijden afremmen als er even te veel in omloop komen en weer op gang brengen als de aanmaak van nieuwe munten tegenvalt. 

Naarmate er meer computers op het Bitcoin-netwerk zijn aangesloten, worden de sommetjes die moeten worden opgelost voor de aanmaak van nieuwe munten moeilijker: zo wordt de productie van nieuwe munten getemperd. Omgekeerd werkt het ook: op het moment dat er minder rekenkracht beschikbaar is voor het oplossen van de Bitcoin-raadsels daalt de moeilijkheidsgraad automatisch. 

Dat laatste gebeurde op 8 juni. Op die dag werd het mijnen van Bitcoins van het ene op het andere moment iets makkelijker. De moeilijkheidsgraad van de sommen die de computers in het Bitcoin-netwerk moeten oplossen om nieuwe munten aan te maken, daalde die dag met 1,63 procent. 

De vermoedelijke reden: kort daarvoor had de politie in Ma’anshan, een industriestad in het oosten van China met meer dan 2 miljoen inwoners, invallen gedaan bij verscheidene Bitcoin-mijnbedrijven. De computers van de bedrijven, die werden verdacht van het illegaal aftappen van stroom, werden daarbij in beslag genomen. En daardoor nam de beschikbare rekenkracht op het Bitcoin-netwerk af - een probleem dat werd opgevangen door de Bitcoin-sommen weer wat makkelijker te maken.

Bijna gratis stroom

Dat politie-invallen in een Chinese stad waarvan de meeste Nederlanders vermoedelijk nooit hebben gehoord, zo'n grote impact hebben op de productie van Bitcoins zegt veel over de rol die China inmiddels speelt in de productie van de virtuele munt. De Chinese Bitcoin-bedrijven (waarvan F2Pool, Antpool, BTCC Pool en BW.com de grootste zijn) zijn inmiddels verantwoordelijk voor 90 procent van alle Bitcoin-transacties en 70 procent van de Bitcoin-mijnbouwactiviteiten wereldwijd.

Eén van de laatst overgebleven grote, westerse Bitcoin-miners, het Zweedse KnCMiner, vroeg eind mei zijn faillissement aan. Op 10 juli werden alle Bitcoin-mijnbouwactiviteiten definitief stopgezet. De halvering van de Bitcoin-output en de energiebelasting in Zweden deden het bedrijf de das om.

Chinese Bitcoin-bedrijven profiteren daarentegen juist van de goedkope energie in hun land. De Bitcoin-mijnbouwbedrijven vestigen zich bijvoorbeeld in de buurt van kolencentrales of waterkrachtcentrales die ooit werden gebouwd voor grote industriële projecten die nooit van de grond zijn gekomen. Daar is de stroom bijna gratis. Tel daar de lage arbeidskosten en de aanwezigheid van chipmakers bij op en de Chinese hegemonie bij de productie van Bitcoins is verklaard.

Gokken

De Bitcoin is al enkele jaren erg populair in China. Volgens een reportage  over de Chinese Bitcoin-scene in The New York Times zijn daar verschillende verklaringen voor. Om te beginnen zijn er relatief maar weinig investeringsmogelijkheden in het land. 

Daar komt bij dat het speculeren met de volatiele munt goed bij de Chinese volksaard past: gokken is een populair tijdverdrijf. Veel van de koersstijgingen en -dalingen van de Bitcoin worden toegeschreven aan gebeurtenissen in China. Toen de Chinese overheid eind 2013 banken verbood om nog langer geld over te maken naar Bitcoin-beurzen, volgde er een ineenstorting van de prijs. De Bitcoin die eind november 2013 nog een hoogtepunt bereikte van meer dan duizend dollar, heeft nooit meer zo hoog gestaan als toen.

Tot slot stelt Bitcoins Chinezen in staat om geld naar het buitenland te brengen. Door alle kapitaalbeperkingen is dat via de officiële weg vaak behoorlijk moeilijk. Inwoners van China mogen maximaal 50.000 dollar per jaar naar het buitenland overmaken. Door gebruik te maken van de Bitcoin is het mogelijk dergelijke beperkingen te omzeilen. 

Toekomst Bitcoin

De dominantie van Chinese Bitcoin-mijnbedrijven betekent ook dat China een flinke vinger in de pap heeft in de discussies over de toekomst van de cryptocurrency.

Eén van de belangrijkste kwesties die de komende tijd moet worden opgelost is het capaciteitsprobleem van de Bitcoin. Nu bestaat een block waarmee de Bitcoin-transacties worden verwerkt, nog uit één megabyte. Dat is genoeg om maximaal zeven transacties per seconde uit te voeren. Ter vergelijking: Visa kan 24.000 transacties per seconde verwerken.

Die beperking in het huidige systeem leidt regelmatig tot flinke vertragingen en de vrees is dat dat in de toekomst nog veel erger wordt. Om van de Bitcoin een serieus betaalmiddel te maken moet daar sowieso verandering in komen. De vraag is hoe. 

Het is een kwestie die tot hoogoplopende ruzies in de Bitcoin-gemeenschap leidt. Begin dit jaar gooide Mike Hearn, een vooraanstaande Bitcoin-ontwikkelaar, zelfs het bijltje er bij neer. In een bericht op Medium klaagde hij onder meer over tegenwerking door de Chinese bedrijven. "Deze miners staan niet toe dat de blockchain groeit", schreef Hearn.

Bitcoin Classic

Om de Bitcoin-mijnbouwbedrijven alsnog te overtuigen van de noodzaak van een capaciteitsuitbreiding vloog een Amerikaanse delegatie onlangs naar China om hen nogmaals te wijzen op de voordelen van Bitcoin Classic: een oplossing waarbij de blocksize wordt verdubbeld naar 2 megabyte.

Afgaande op de site van Bitcoin Classic hebben tot nu toe twee grote Chinese partijen, Antpool en BW.com, hun steun uitgesproken voor dit voorstel. Ook de twee andere Chinese grootmachten zouden inmiddels voelen voor een overstap naar 2MB, schrijft NewsBTC. Na verscheidene mislukte pogingen om de Bitcoin-gemeenschap op één lijn te krijgen, lijkt een akkoord deze maand tijdens een conferentie in Silicon Valley daardoor kansrijker dan ooit. 

Daarbij speelt eigenbelang mogelijk ook een rol voor de Chinese Bitcoin-producenten. Vergroting van de capaciteit van een block maakt het beschikbaar stellen van je computer duurder, zo is de verwachting. En daarmee zorgt de Bitcoin Classic vermoedelijk voor voor meer machtsconcentratie. Meer invloed voor de Chinezen dus.

Dat leidt her en der wel tot bezorgdheid. Libertarische Bitcoin-adepten vrezen dat de Chinese overheid op een kwade dag zal proberen een grotere grip te krijgen op de productie van Bitcoins. Een nachtmerriescenario voor Bitcoin-aficionado's die juist geloven in zo min mogelijk overheidsinmenging. Of zoals de in Canada woonachtige Bitcoin-programmeur Peter Todd het tegenover persbureau Bloomberg verwoordt: "Het wordt heel makkelijk voor de Chinese overheid om heel veel schade aan te richten."

Auteur

Maarten Reijnders (@rohy) was in 1996 mede-oprichter van e-zine SmallZine. Toen het eind 2004 stopte, was SmallZine met ruim dertigduizend abonnees één van de grootste Nederlandstalige e-zines. Van 2000 tot 2006 was Reijnders redacteur bij Webwereld. Nu is hij freelance journalist voor onder meer Bright en Wordt Vervolgd.