Inhoudsopgave
    

Dupe van ransomware: ‘je schaamt je’
Jannes van Roermund
door Jannes van Roermund
leestijd: 9 min

Je zou het niet verwachten van Bart en Willem. De eerste staat bekend als nerd, de ander gaat naar een computerclub. Toch werden ze slachtoffer van ransomware.

Op het forum noemt hij zichzelf een ‘wise guy’. Het is ook best vervelend: moeten uitleggen dat je geïnfecteerd bent met ransomware, terwijl je eigenlijk goed onderlegd bent op gebied van IT. “Ja, dan bekruipt je een gevoel van schaamte”, zegt Bart (27). “Dat het net míj gebeurt.... In mijn omgeving kennen ze mij als de computernerd.” 

Ransomware vergrendelt alle bestanden op de harde schijf. Gebruikers worden meestal geïnfecteerd met een virus als ze een bijlage van een e-mail openen. Die mails lijken op een alledaagse handeling: een factuur of ontvangstbevestiging. Zodra die wordt geopend, versleutelt een programma alle bestanden. De verzenders beloven het leed ongedaan te maken, zodra er losgeld is betaald. 

De nieuwe golf van de ransomware WanaCrypt0r toont weer aan hoeveel impact deze malware kan hebben. Het aantal incidenten met ransomware is afgelopen jaar gestegen met 36 procent, bleek onlangs uit een onderzoek van Symantec. Criminelen vroegen in 2016 gemiddeld 985 euro losgeld - drie keer zoveel als het jaar daarvoor. “Het begint op een goudkoorts te lijken”, zegt internetexpert Dick O’Brien. “Er is een volwassen businessmodel gecreëerd en men probeert daar het beste van te maken.” 

Boeven met een klantenservice

Bart weet niet meer waar het precies misging. Hij moet ergens op een verkeerde link hebben geklikt. Daarna gebeurde er niets, maar toen hij in november thuiskwam, was het kwaad geschied. Op zijn beeldscherm stonden ineens Russische woorden, in een rood lettertype, op een zwarte achtergrond. Het bleek een stappenplan om zijn bestanden te ontgrendelen. 

Al zijn bestanden waren gegijzeld. In een README-bestand las Bart de instructies. Hij moest betalen in bitcoins. Daarna zouden zijn bestanden worden hersteld. Vraagprijs: 250 euro. Hij legde contact met de criminelen per mail. Die wilden bewijzen 'bonafide criminelen' te zijn, en vroegen om een versleuteld bestand op te sturen. Dat deed Bart, en verhip: hij kreeg het geopend terug. Nu leek het zeker dat de criminelen, mits de betaling werd voldaan, wel écht zouden helpen. 

Dat gebeurt niet altijd. In 53 procent van de gevallen, wereldwijd gezien, gebeurt er na de betaling helemaal niets. Bart heeft professionele criminelen te pakken. Die willen de reputatie van ransomware niet verkwanselen. Daarvoor profileren ze zichzelf als betrouwbaar.  

De ‘klantenservice’ is in veel gevallen bijzonder goed. Laatst wilde een accountantskantoor zelfs een mailtje sturen aan de criminelen om ze te bedanken voor de goede afhandeling en dito communicatie. Maria Genova moet erom lachen. De schrijfster van ‘Komt een vrouw bij de h@cker’ geeft lezingen over privacy en cybersecurity bij bedrijven en overheidsinstellingen. 

Ze ziet dat werknemers zich weinig bewust zijn van gevaar. “Ik vind het schandalig”, zegt Genova. “Overal waar ik kom is het kennisniveau zo verschrikkelijk laag. Mensen hebben dat niet op school geleerd en werkgevers investeren te weinig in digitale vaardigheid. Hoe beveilig ik mijn computer? Wat is ransomware? Meestal kan 90 procent van de zaal de meest basale vragen over cybersecurity niet beantwoorden.” 

Gemeenten getroffen

Het grootste deel van de slachtoffers is consument, maar de gevolgen zijn veel groter voor bedrijven en overheidsinstellingen. Die kunnen dagenlang niet functioneren. Dat hebben ze geweten in Laren, Eemnes en Blaricum. Het gedeelde computersysteem van die gemeenten werd onlangs met ransomware geïnfecteerd. Het gevolg was dat de afdeling Burgerzaken, die paspoorten uitdeelt, anderhalve dag niet operationeel was. De fout? Een werknemer had een ‘macro’ geactiveerd in een Wordbestand, dat per e-mail was ontvangen. De macro’s zijn een gangbare route voor ransomware. 

Vermoedelijk was het geïnfecteerde bestand een cv of een factuur, afgaande op de maatregelen die gemeentemedewerkers voor de kiezen krijgen. Zij mogen die bestanden niet meer beoordelen als ze worden aangeleverd in een Word-bestand. “En we hebben awareness-trainingen, strakkere mailcontroles en aanvullende software”, vertelt een woordvoerder. 

De impact op de organisatie was groot, terwijl een gemeente nog minder kwetsbaar is dan bijvoorbeeld een ziekenhuis. Daar staan er mensenlevens op het spel. Criminelen weten kwetsbare organisaties steeds beter te vinden. 

Onderhandelen over het losgeld

Bart komt nog even terug op de helpdesken. Daarover is hij minder te spreken. Nadat hij de vraagprijs van 250 euro hoorde, besloot hij te onderhandelen. Die mentaliteit kunnen ze in Rusland niet waarderen. Hij kreeg botte antwoorden. Toch lukte het om de vraagprijs naar 180 euro te halen, maar tijdens het omrekenen naar bitcoins vroegen de Russen toch weer het equivalent van 240 euro. Bart haakte af. Daarna besloot hij allerlei decrypters te proberen, zoals hij beschrijft op een forum. Ze faalden allemaal. 

Het bedrijfje SECtricity leek uitkomst te bieden. Dat werkt volgens ‘no cure no pay’. Het bureau stelde voor om te bemiddelen met de criminelen. Daarna vroegen de Russen of Wit-Russen ineens 400 euro. Althans, dat zegt SECtricity. Misschien hoopt Yves van Tongerloo, de ‘security consultant’ van het bedrijf, op een fijne commissie. Hij zou een ‘cowboy’ kunnen zijn die een slaatje probeert te slaan uit de vele slachtoffers. Van Tongerloo reageerde niet op verzoeken om commentaar.

Toch denkt Bart dat SECtricity te goeder trouw is. Hij verwacht dat de Russen hun vraagprijs hebben opgedreven omdat hij via een bureau ging werken. Die oplossing bleek dus ook geen succes, merkte Bart. Zijn bestanden zijn nog steeds versleuteld. Hij maakte een animatie om anderen te waarschuwen. 

Scheiding

Net als Bart is ook Willem (70) geen prototype ‘naïeveling’. Eén keer per maand gaat hij naar een computerclub. De fanaten houden elkaar op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen. Daar hoort ook cybercrime bij. Toch trapte Willem erin. Hij zat toen middenin een scheiding. Het huwelijk was ‘onder voorwaarden’ geschied, dus hij was dagenlang bezig met financiën. “Toen zag ik opeens een mail van het ministerie van Justitie”, weet Bart nog. Het leek alsof hij een rekening moest betalen van een paar honderd euro. “Ik dacht: ook dat nog? Maar ik wilde het meteen oppakken en afronden.”

Die doortastendheid werd fataal. Direct na het openen van de bijlage kreeg hij een mededeling in beeld: uw bestanden zijn versleuteld. Natuurlijk had hij een harde schijf, maar die was aan de computer gekoppeld – terwijl hij normaal gesproken juist voorzichtig is: óf de harde schijf is aangesloten, óf de USB-stick, want ook daar stonden alle documenten van de scheiding op. Precies nu waren beiden actief. “Gelukkig had ik alles ook uitgeprint. Het bleek mijn redding.” 

Andere documenten waren wel weg. Willem weigerde te betalen. “Ik was gewoon bang. Straks kunnen ze nog in mijn bankrekening, dacht ik. Gelukkig heeft dat papier me gered.” Voor de zekerheid is zijn hele mailbox nu op papier afgedrukt.

Ook Bart had een back-up, maar die was gecrasht. Conclusie: 'stom'. Toch is het hebben van een back-up geen garantie voor succes. Veel ondernemers en particulieren denken dat ze een goede back-up hebben, maar vaak is dat niet zo. Schrijfster Maria Genova vertelt een verhaal over een landelijke televisiezender die te maken had met een ransomware-aanval. Ook de back-ups waren versleuteld. “Het was een grote, commerciële zender. De IT'ers moesten allerlei databureau’s langs, waarmee ze samenwerkten, om te vragen of ze hun data nog hadden. Dat lukte. Maar zoiets is natuurlijk geluk. Ongelofelijk dat zulke grote organisaties geen goede back-up hebben.” 

Ook bij particulieren gaat het vaak fout. Veel mensen hebben de zogenaamde NAS-back up. Die is “hartstikke handig” als een gebruiker zelf een fout maakt, zegt Genova, maar nutteloos bij een ransomware-aanval. Die ransomware versleutelt ook die back-up. “De enige oplossing is een externe harde schijf.” 

De grote jongens

Uit het onderzoek van Symantec blijkt dat er in 2016 drie keer zoveel ‘families’ van ransomware zijn ontstaan dan in het jaar ervoor. Tegelijkertijd slonk het aantal varianten. Dat duidt erop dat criminelen liever vanaf scratch beginnen om detectie te voorkomen. De meeste families zijn nog niet zo succesvol, want slechts een handjevol varianten zijn verantwoordelijk voor 90 procent van alle problemen. “Dat zijn de gasten die de middelen hebben om grote campagnes op te zetten”, zegt Dick O’Brien van Symantec. “Als je geïnfecteerd raakt, is het meer dan waarschijnlijk dat je een van de grote jongens te pakken hebt.”

De meest gebruikte varianten van ransomware zijn Locky, Cerber en CryptXXX. Die worden verspreid via mail. De gebruiker opent een bestand met een ‘exploit kit’ die wordt geactiveerd door JavaScript of Word-macro’s. 

Behalve de ‘grote drie’ bestaat er ook Ransomware-as-a-Service (RaaS): websites waar beginnende criminelen hun eigen pakket kunnen kopen. Dat is een doe-het-zelfpakket waarbij de gebruiker enkel een bitcoin-account moet openen en een percentage moet afstaan aan de maker van dat pakket. Je kunt binnen een dag starten. Daarom is ransomware een ideale manier om in de criminaliteit te stappen. “Het is aannemelijk dat dit het startpunt kan zijn”, zegt O’Brien. 

Data doorverkopen

Met de data die criminelen buitmaken, gebeurt volgens schrijfster en adviseur Genova niets. “Dat verbaast me. Je zou twee keer kunnen profiteren. Maar het businessmodel van ransomware is heel simpel. Ik denk dat het op den duur evolueert en veel gevaarlijker wordt. Ze zullen die data misschien aan andere criminelen gaan doorverkopen”, zegt Genova. 

De Autoriteit Persoonsgegevens neemt die mogelijkheid nu al serieus. Ransomware geldt officieel als datalek als er persoonsgegevens kunnen worden buitgemaakt. Ondernemers die slachtoffer zijn geworden, moeten daarvan melding maken. Wie dat niet doet, riskeert boetes tot 820.000 euro. “Er kan meer met de gegevens zijn gebeurd dan op het eerste gezicht lijkt”, motiveert een woordvoerder. “Ze kunnen bijvoorbeeld zijn gekopieerd of gemanipuleerd.” 

De grote wereldwijde uitbraak van de WanaCrypt0r-ransomware geldt als een nieuwe waarschuwing om binnenkomende e-mails nog beter te controleren. Dat kan bijvoorbeeld door te checken of het mailadres wel overeenkomt met de naam van de afzender, of door te kijken naar welke webadressen de links in een e-mail verwijzen, zonder dat je er op klikt. Daarnaast is het aan te raden om van zowel Windows als beveiligingsprogramma's altijd de nieuwste update te installeren. Ook een goede back-up is van levensbelang.  

De naam van Willem is gefingeerd en de achternaam van Bart wordt op zijn verzoek niet vermeld. Hun identiteit is bij de auteur bekend.

Auteur

Jannes van Roermund is freelance journalist/correspondent in Warschau en schreef eerder voor Bright Ideas over VR en chip-implantaten. Hij is tevens oprichter van DeChip.nl.

De laptop is weer terug van weggeweest
Floris Poort
door Floris Poort
leestijd: 5 min

Laptops en pc’s waren de afgelopen jaren niet het middelpunt van innovatie, maar nu tablets het minder doen is de vernieuwende laptop weer terug.

Direct toen de eerste iPad verscheen, waren de meningen over de bedoeling van tablets verdeeld. Sommigen vonden dat tablets vooral of alleen maar voor consumptie geschikt zijn. Zeker de laatste jaren is er met duurdere tablets als de iPad Pro en Surface Pro meer ingezet op de tablet als productiviteitsapparaat. Voorzien van een toetsenbord en de mogelijkheid om meerdere apps naast elkaar te draaien zijn er inderdaad een aantal stappen in de productieve richting gezet.

Toch blijft een laptop hoe je het ook wendt of keert onvervangbaar. Neem een kijkje in de gemiddelde collegezaal of het gemiddelde bedrijf: nog steeds zie je vooral laptops. Logisch, want de laptop blijft simpelweg de meest veelzijdige draagbare computer. Volwassen systemen als Windows en macOS en zelfs het jongere Chrome OS bieden een flexibiliteit en een werkvermogen waar mobiele systemen nog steeds niet aan kunnen tippen. Moeiteloos draai je een hoop programma’s naast elkaar en navigeer je snel tussen vensters met de meest uitgebreide software.

Zonder beperkingen of compromissen kan je laptops gebruiken op schoot, op tafel, in bed, het openbaar vervoer en het vliegtuig. Het toetsenbord is daadwerkelijk groot genoeg om fatsoenlijk op te typen, en de bediening met een touchpad en toetscombinaties is nog altijd rapper dan via een touchscreen, zeker als dat rechtop staat. Voor vrijwel alle productieve taken ben je met een goede laptop gewoonweg nog steeds beter af dan met een tablet.

Lange adem

Daarmee is de tablet nog steeds niet de pc-opvolger die het jaren geleden al claimde te zijn. Dat is direct terug te zien in de verkoopcijfers van tablets, die maar blijven dalen. Waar Apple eind 2013 nog 26 miljoen iPads binnen drie maanden verkocht, ligt dat aantal nu al een jaar onder de 15 miljoen stuks. In de eerste drie maanden van dit jaar verkocht Apple maar 8,9 miljoen iPads, het laagste punt sinds 2011.

Ook de rest van de tabletmarkt blijft krimpen, berekende marktonderzoeker ICD nog op 4 mei. Voor het tiende kwartaal op rij daalt het aantal verscheepte tablets wereldwijd. Het afgelopen kwartaal verscheepten alle fabrikanten bij elkaar 36,2 miljoen tablets, een daling van 8,5 procent ten opzichte van een jaar eerder. Consumenten zien minder noodzaak om hun tablet te upgraden of er überhaupt één te kopen. Dat heeft volgens IDC tal van oorzaken, waaronder de gemiddeld steeds grotere en betere smartphoneschermen en de relatief lange houdbaarheid van tablets. Een tablet van vier jaar geleden kan immers nog steeds prima gebruikt worden als surf-, YouTube-, Facebook- en Netflix-apparaat.

IDC maakt in zijn berekeningen onderscheid tussen ’slates’ en ‘detachables’. De eerste categorie is de klassieke tablet, zonder toetsenbord. De tweede groep heeft wel een toetsenbord, zoals bijvoorbeeld de Surface Pro. In die categorie zit nog wel groei, volgens de marktonderzoeker omdat die apparaten de klassieke laptop steeds meer benaderen.

Klassiek krachtig

Dat brengt ons bij die klassieke laptop, want waarom zou je de laptop benaderen als je ook gewoon een laptop kan nemen? Dat lichtje is bij computermakers ook weer gaan branden, want na jaren van relatieve stilstand zit er eindelijk weer wat vernieuwing in de laptopmarkt.

Neem de Surface Laptop die Microsoft deze week presenteerde. Een strakke, dunne laptop die is gericht op studenten. Die groep serieuze gebruikers is niet op zoek naar een tablet met een toetsenbord, maar naar een krachtige, veelzijdige laptop die je overal en de hele dag kan gebruiken, en na college simpelweg dichtklapt en meeneemt. De Surface Laptop heeft een aantrekkelijk ontwerp, metalen behuizing en genoeg power en accuduur om de dag makkelijk mee door te komen.

Je zou bijna zeggen: zo worden ze niet meer gemaakt. Maar zo worden ze juist wel weer gemaakt; er zit eindelijk weer schot in de ontwikkeling van boeiende, échte, veelzijdige maar misschien wel een beetje saaie laptops. Neem de nieuwe MacBooks: toen ze een half jaar geleden werden gepresenteerd, noemde ik ze precies innovatief genoeg. Want waar tablets, detachables, convertibles en andere vreemde varianten op de laptop de consument proberen te verleiden, koop je een apparaat uiteindelijk gewoon om zoveel mogelijk mee gedaan te krijgen.

Uitgekristalliseerd

De simpele, grotendeels uitgekristalliseerde form meets function van de klassieke laptop voldoet nog steeds het best aan die eis. Dat maakt de ruimte voor vernieuwing krap, maar juist dan ontwerpen bedrijven op het scherpst van de snede. Niet overdonderen met flitsende gimmicks, maar met details. Om terug te komen op die Surface Laptop: dat lijkt op het eerste gezicht misschien zomaar een laptop, maar een paar jaar geleden was het bijna ondenkbaar geweest dat Microsoft zo’n soort Windows-laptop had gemaakt. Met zijn hoogwaardige materialen, groot touchpad en door weggewerkte speakers en ventilatoren heel strak uiterlijk is de Surface Laptop een apparaat dat van Apple had kunnen zijn, ooit alleenheerser op het gebied van mooie laptops.

Zelfs gamelaptops, in de regel onooglijke bakbeesten, zijn de laatste tijd veranderd in behoorlijk stijlvolle apparaten. Neem de Razer Blade Stealth: een flinterdunne laptop van zwart aluminium, voorzien van 12 inch QHD of zelfs 4K-scherm en Intel Core i5 of i7. En voor de gamer de mogelijkheid om zelfs de krachtigste videokaart via een externe behuizing aan te sluiten. De iets dikkere Razer Blade lijkt wel een zwarte MacBook, maar dan met een snelle Nvidia GeForce GTX 1060-videokaart.

Maar ook Dell heeft met zijn nieuwste XPS 13 zo’n bijna stilletjes doorgeëvolueerde laptop afgeleverd. Met haast onmogelijk dunne schermranden propt de laptop een 13 inch scherm in een formaat dat je van een 11 inch zou verwachten. Zelfs het toonbeeld van de traditionele laptop, de Lenovo ThinkPad, weet met de nieuwste X1 Carbon stiekem best wel te imponeren. Het is nog steeds onmiskenbaar een ThinkPad, maar dan heel dun, licht maar krachtig en bestand tegen vallen en zelfs een plens water.

Marktonderzoeker IDC ziet de laatste tijd dan ook stabiliserende groei in de markt voor pc’s en laptops, nadat er sinds 2012 een jarenlange daling was ingezet. Zet dat tegenover de alsmaar dalende tabletmarkt en het lijkt bijna alsof dat beetje saaie, brave maar trouwe werkpaard van een laptop weer in trek komt. De consument wint sowieso: niet eerder was het aanbod snelle, dunne en vooral mooie laptops zo groot als nu.

Auteur

Floris Poort (@florispoort) begon twee jaar geleden als stagiair bij Bright. Hij bleef hangen en is inmiddels redacteur. Blogt vrijwel dagelijks op Bright.nl en bij Nu.nl. Houdt van alles met een batterij erin of stekker eraan.

Nintendo: niet stuk te krijgen
Jan Meijroos
door Jan Meijroos
leestijd: 7 min

Na hele slechte jaren scoort Nintendo de laatste tijd het ene na het andere verkoopsucces. Hoe weten de Japanners altijd sterker terug te komen?

De Nintendo Switch werd aanvankelijk met gemengde gevoelens ontvangen, maar verkoopt sneller dan welke Nintendo-spelcomputer ooit. De nieuwe Zelda-game Breath of the Wild is al 3,84 miljoen keer verkocht (voor Switch en Wii U) en de nieuwe Mario Kart 8 Deluxe voor de Switch brak ook records: in de VS werden er op de eerste dag alleen al 459.000 stuks van verkocht. Het is daarmee de snelst verkopende Mario Kart-game aller tijden. Kortom: het gaat heel goed met Nintendo. Maar het Japanse bedrijf is van ver gekomen. En dat is voor gamers die al wat langer meegaan, een herkenbaar patroon.

Nintendo is het leukste, gekste en koppigste bedrijf uit de game-industrie. Waar Microsoft en Sony met Xbox en PlayStation elkaar met 4K-resoluties en HDR-graphics de loef proberen af te steken, blijft Nintendo games maken met verfspuitende inktvissen (Splatoon), een dikbuikige loodgieter met Freddie Mercury-snor (Mario) en simpele, kinderlijk vormgegeven monstertjes (Pokémon). En het weet daar keer op keer succes mee te boeken.

Toch slaat het bedrijf, met name hardware-technisch, veelvuldig de plank mis. Na het immense succes van de Wii-spelcomputer - een systeem dat zo laagdrempelig was dat iedereen erop kon spelen - volgde de Wii U en die flopte. Waar de Wii 101,63 miljoen exemplaren wist te verkopen gedurende diens levenscyclus, moest de Wii U het doen met slechts 13,56 miljoen exemplaren. Een onvoorstelbaar en pijnlijk groot verschil. Dat de Switch nu een succes is, voelt daardoor als een verrassing.

Er zijn logische verklaringen voor het verschil in succes tussen de Wii U en de Switch. "De Wii U verkocht niet goed omdat mensen niet wisten waarom ze hem moesten kopen. Was het een uitbreiding voor de Wii? Was het een eigen apparaat? Was de tablet-controller verplicht? Nintendo wist de boodschap niet goed uit te leggen", zegt Samuel Hubner Casado, gamejournalist voor onder andere Flabber.nl en VICE​. 

Onderweg gamen zonder concessies

Jurjen Tiersma van Power Unlimited snapt wel waarom de Switch juist weer wel aanspreekt: "Nintendo biedt iets aan wat mensen graag willen hebben. Een mooie spelcomputer waarmee je thuis Nintendo-games op je HD-tv kunt spelen, maar die je dezelfde games ook onderweg laat spelen. En zelfs vanuit de doos geschikt is voor lokaal multiplayer met de twee bijgeleverde Joy-Con controllers - iets werkelijk nieuws. Dat is een aanbod dat aanspreekt. In tegenstelling tot de propositie van de Wii U: gamen op twee schermen tegelijk, asynchrone multiplayer, mensen konden er niks mee." Hubner Casado vult aan: “De Switch mag je best revolutionair noemen, want dit is de eerste handheld die niet minderwaardig is aan thuisconsoles; en dit is de eerste keer dat je op een handheld dezelfde, grote, AAA-games kunt ervaren zonder enige concessies.”

Toch lijkt Nintendo maar mondjesmaat van zijn fouten te leren. Zo leert de geschiedenis dat na het bedrijf na het succes van de NES en de SNES voor de opvolger, de Nintendo 64, bleef vasthouden aan de ouderwetse cartridges, terwijl de concurrentie voor de CD-ROM koos. Het ontwikkelen voor cartridges was lastiger én duurder en nieuwkomer Sony wist bovendien Westerse spelontwikkelaars aan zich te binden. De PlayStation werd dan ook een enorme hit (102,49 miljoen stuks) en Nintendo was zijn koppositie kwijt. Voor de opvolger, de GameCube, koos Nintendo opnieuw voor een afwijkend formaat: de mini-DVD. Daarbij kende de spelcomputer op de lange termijn een gebrek aan genoeg goede, grote titels. Hardleers? 

Hit or miss

"Nintendo leert zeker wel, maar als Japans bedrijf neemt het graag zijn tijd", zegt Hubner Casado. "Als men iets gedaan heeft dat werkt, dan houdt men daar erg lang aan vast. Dit verklaart wellicht ook waarom in Japan cassettebandjes en de faxmachine nog steeds erg in trek zijn. Nintendo is echter op z’n best als het zich als een wild dier in ’t nauw voelt, want dan wordt het gedwongen om te innoveren. Daar was de Wii en is nu de Switch het resultaat van."

Volgens Tiersma is de afwisseling van succes en falen bij Nintendo zelfs een bewuste keuze: "Hit-or-miss is onderdeel van de Nintendo-filosofie. Die luidt, in het kort, dat het bedrijf altijd iets anders dan de concurrentie moet leveren. Vaak door iets oudere technologie op nieuwe manieren te gebruiken. Manieren die glimlachen op gezichten van spelers moeten toveren. Het constant komen met 'iets nieuws' is een riskante filosofie, omdat ‘iets nieuws’ niet altijd hoeft aan te slaan. Maar dat is ingecalculeerd. En het voordeel is: als het wél aanslaat, is er nauwelijks direct concurrentie. Er ontstaat voor dat nieuwe product dan een zogenaamde ‘blue ocean’ - in tegenstelling van de 'red ocean', waarin iedereen met vergelijkbare producten elkaar beconcurreert."

Begin 2016 werd het duidelijk dat de Wii U het niet meer ging redden en dat de opvolger achter gesloten deuren al klaargestoomd werd. Toen ook nog de langverwachte The Legend of Zelda: Breath of the Wild voor de Wii U werd uitgesteld naar 2017, moest Nintendo wel met alternatieven komen. En dus verraste de Japanners vriend en vijand. Eerst door eindelijk twee klassieke franchises naar de mobiele telefoons te brengen – Pokémon GO en Super Mario Run.

Retro-succes

Het andere witte konijn uit de hoge hoed was de Nintendo Classic Mini: een mini-versie van de aloude NES, met 30 klassieke games voor-geïnstalleerd zoals Donkey Kong, Metroid, The Legend of Zelda en Super Mario Bros. 3. En dat voor nog een slordige zes tientjes. De spelcomputer sloeg in als een bom er ontstond een ware run op het apparaat, dat al heel snel slecht leverbaar was. Alsof Nintendo zelf verrast was door het succes ervan. 

Tiersma: “Mensen die in de jaren tachtig en negentig opgroeiden, hebben hun eerste magische game-momenten vaak op Nintendo-systemen beleefd. Diezelfde mensen zijn nu ouder, rijker en vol van nostalgische herinneringen aan die goeie, oude tijd. Voor hen is het geen probleem om even 60 euro te lappen voor een systeem dat ze 30 van die games laat spelen. Dat Nintendo stopt met het produceren van dit populaire product, is denk ik alleen te verklaren omdat de resources nodig zijn voor het produceren van de Switch en de Nintendo Classic Mini: SNES die ongetwijfeld eind 2017 gaat komen. Maar het heeft wel iets dommigs, net als de slechte levering van gewilde amiibo (losse poppetjes gebaseerd op bekende Nintendo-personages die bestaande games van extra gameplay en bonussen kunnen voorzien – red.).” 

Hubner Casado: “Nintendo bracht de Mini NES uit omdat fans maar bleven zeuren dat het bedrijf te weinig met hun oude IP’s deed; het was altijd slechts een tussenoplossing geweest. Ik denk dat men, nu de Switch succesvol blijkt te zijn, door heeft dat er geld verdiend kan worden door die games los te verkopen in de eShop-equivalent van de Switch”.

Een veelgehoorde opvatting over de Nintendo Switch is ook dat deze de handheld line-up van de Nintendo, de 3DS en 2DS, op termijn overbodig zou maken. De Switch is namelijk prima als portable spelcomputer te gebruiken en vormt daarmee ook deels van de aantrekkingskracht. Bovendien zouden de studio's die voor Nintendo werken niet langer hun focus hoeven te verdelen over een thuisconsole én een draagbaar systeem maar alle resources kunnen toeleggen op een allround apparaat.

Goedkope handhelds: enorme markt

Maar wat doet Nintendo? Die kondigt doodleuk de New Nintendo 2DS XL aan. Wederom verbazing alom, of toch niet? Tiersma: “De 3DS-familie (waar ook de 2DS-systemen toe behoren) is met een ruime 66 miljoen verkochte exemplaren de meest verkochte console van deze generatie op dit moment - er zijn er zelfs meer van verkocht dan van de PlayStation 4 (die teller staat nu op 60 miljoen, red.). Met die enorme basis zijn er nog makkelijk miljoenenhits mee te scoren. Nintendo zou wel gek zijn om die markt zomaar overboord te kieperen, ook al gaat het nu met de Switch zo lekker. Door de lelijke oude 2DS en de mooie nieuwe 2DSXL voor respectievelijk 100 en 150 euro aan te bieden, behoudt Nintendo de ‘instapmarkt’ voor gamers, met name kids. Die krijgen geen Nintendo Switch van 330 euro op hun verjaardag.”

Gamers hebben Nintendo in ieder geval weer omarmd, na de lastige jaren van de Wii U. De Switch kent voor nu een vliegende start, en lijkt een goed eerste jaar tegemoet te gaan. Daarnaast is er ondersteuning voor de bestaande handhelds en blijft Nintendo actief op smartphones. Zo verscheen in februari Fire Emblem Heroes voor Android en iOS en ook die titel doet goede zaken voor Nintendo.

New Switch in 2019?

Voor de Switch is het zaak om ook in 2018 en 2019 relevant te blijven door met name spelers van genoeg software blijven voorzien. Of krijgen we tussendoor gewoon weer een upgrade? Tiersma: “Een New Switch gaat er zeker komen, ik verwacht ‘m begin 2019. Die zal dan in elk geval een langere accuduur, beter traceerbare Joy-Con en een stabieler pootje voor de tafelstand moeten hebben.” 

Auteur

Jan Meijroos (@janmeijroos) is een van de meest ervaren game-journalisten van Nederland. Hij schrijft onder meer voor Power Unlimited, Metro en Bright.nl.

Seks op afstand nog nooit zo dichtbij
RTL Z Magazine
door RTL Z Magazine
leestijd: 6 min

Het Nederlandse bedrijf Kiiroo is uitgegroeid tot marktleider op het gebied van teledildonics, high-tech sekspeeltjes die online met elkaar verbonden zijn. Volgens oprichter Toon Timmermans is dit nog maar het begin.

“Zien en horen kon al. Maar voelen, dat ontbrak nog.”, zegt ondernemer Toon Timmermans op de dertiende etage van een kantoorkolos aan de Amsterdamse Zuidas. Hij doelt op de manier waarop seks online geconsumeerd wordt. De nieuwe productcategorie die Kiiroo zelf heeft ontwikkeld, met diverse online aanstuurbare vibrators (voor de dames) en masturbators (voor de heren) moeten daar een eind aan maken. Ze staan en liggen uitgestald op tafel.

Timmermans laat zien hoe het werkt. Hij verbindt een masturbator via bluetooth met een app op zijn telefoon. Het apparaat bestaat uit een holle buis met daarin ringen die aangedreven worden door kleine elektromotoren. Die simuleren de peristaltische bewegingen van de innerlijke vrouw. Het materiaal waarmee de binnenkant is afgewerkt, voelt een beetje vettig en zacht aan. “Is gemaakt van siliconen. Je kunt het makkelijk afspoelen onder de kraan.”, licht Timmermans toe

Hij verbindt de masturbator aan de vibrator, een glimmend witte staaf waarvan de oppervlakte is uitgerust met dezelfde aanraakgevoelige sensoren die in het scherm van een smartphone zijn verwerkt. Et voila: zodra Timmermans zijn vinger over het witte plastic van de vibrator laat glijden, begint de online verbonden masturbator perfect synchroon op en neer te schokken.

“Voor militairen, mensen op boorplatformen of andere stellen waarvan de partner ver weg is, is dit natuurlijk een ideale oplossing om toch samen intiem te kunnen zijn.”, aldus Timmermans.

Techniek pushen

Het Nederlandse bedrijf heeft de sekshulpmiddelen zelf ontwikkeld met de hulp van een industrieel ontwerpbureau in Delft. Ze zijn er binnen een paar jaar wereldwijd marktleider mee geworden. Kiiroo is pionier maar bepaald niet het enige bedrijf dat sekspeeltjes op de markt brengt die steeds dichter de beleving van ‘the real thing’ benaderen. Vooral op het gebied van virtual reality gebeurt veel, beaamt ook Timmermans.

VR-brillen als de HTC Vive hebben hun populariteit voor een groot deel te danken aan de speciaal geproduceerde VR-porn die ervoor wordt uitgebracht. Meestal worden deze video’s gemaakt vanuit het gezichtspunt van de gebruiker. Het resultaat is dat Vixen en Bobbi levensecht je bed op komen kruipen. Net als bij eerdere technologische innovaties pusht de porno-industrie nieuwe technieken.

Volgens Timmermans was ook juist de opkomst van VR een van de redenen om de slimme sekspeeltjes van Kiiroo te ontwikkelen. “Wat opvalt bij VR, is dat het menselijke brein de neiging heeft om een fysieke werkelijkheid die er niet is toch in te vullen.”

Hij geeft het voorbeeld van een achtbaanritje met een VR-bril: mensen die beelden zien van afdalingen en bochten worden door hun brein zo bedonderd dat ze fysiek reageren alsof ze echt aan afgrond instorten. Ze hangen naar voren of bewegen in bochten naar links of rechts. Timmermans: “Als de beleving via zien en horen al zo echt is, dan maakt voelen als derde dimensie de ervaring compleet.”

De reportage over Kiiroo in Bright TV in 2015

Seksrobots

Kiiroo is niet het enige bedrijf dat zich op de artificiële seksproducten heeft gestort. Er zijn sekspoppen verkrijgbaar in alle soorten en maten met namen als Just-In Beaver. Het Amerikaanse Fleshlight, tevens samenwerkings- en distributiepartner van Kiiroo, heeft inmiddels dertien miljoen stuks van hun siliconen masturbator verkocht. Durex heeft trillende eitjes voor de dames. Eind dit jaar komen de eerste volledige seksrobots op de markt. Volgens Timmermans zijn alle innovaties het gevolg van een steeds kleinere wereld die steeds meer online verbonden is. “We ontwikkelen een heel nieuwe manier van communiceren met elkaar.”

Naast de fysieke producten van Kiiroo is de Nederlandse start-up ook een online platform begonnen. Hier kunnen bezitters van de online cyberseksspeeltjes bijvoorbeeld een show van een webcam dame bekijken. Haar verrichtingen op beeld, worden online vertaalt in de manipulatie van de apparatuur bij de gebruiker thuis. Timmermans: “Een vrouw kan in theorie zo duizenden mannen tegelijk bedienen.”

Waar ze na het uitbrengen van de eerste prototypes al snel achter kwamen: geen man is hetzelfde. Ze ontvangen wel eens mailtjes van mannelijke klanten die klagen dat de masturbator niet past. Timmermans: “Nou gefeliciteerd, denk ik dan.” Terwijl voor andere klanten de standaard maat juist te groot. Timmermans: “Daarom gaan we nu verder diversifiëren. Dat moet zeker als we verder de Aziatische markt op willen.”

Open platform

De integratie van teledildonics met webcamseks is één ontwikkeling. Een andere is het coderen van bestaande films waarbij de handelingen op het scherm worden vertaald in trillende, schuivende en pompende apparaten op afstand. Volgens Timmermans bestaat de catalogus op het moment uit zo’n drieënhalf titels, maar dat zullen er snel meer worden. “We hebben codeerders die daar hard aan werken.”

Op dit moment zijn er volgens Timmermans een aantal factoren waardoor Kiiroo zo stormachtig groeit. Naast dat het bedrijf een compleet nieuwe categorie heeft ontwikkeld, is de samenwerking met Fleshlight en de inzet op een open platform een van de speerpunten van het bedrijf. “We zijn de afgelopen jaren veel beurzen afgegaan. Niet alleen die van de toymakers, maar ook die van de contentproducenten. Daar kwamen we er achter dat die twee werelden elkaar eigenlijk helemaal niet kennen.”

Kiiroo wil de pornomakers en de speeltjesmakers met elkaar verenigen via een platform waar de twee elkaar tegenkomen. Timmermans zegt dat voor de inspiratie naar bestaande platforms is gekeken. “We vonden Apple heel mooi maar te gesloten. We hebben dus voor een Android-oplossing gekozen. Open source en voor iedereen toegankelijk.”

Kiiiroo denkt de komende jaren fors te kunnen groeien als verbinder tussen gebruikers, contentleveranciers en wat er verder nog aan teledildonics op de markt komt. De toekomst ziet er zonnig uit, zegt hij. “Op dit moment zijn onze producten niet aan te slepen. Iedereen denkt dat ik bij een sexy bedrijf werk. Maar waar we hier het grootste deel van de dag mee bezig zijn, zijn logistieke uitdagingen oplossen.”

Auteur