Inhoudsopgave
    

Interfacen met Anouk Wipprecht
Miranda Hoogervorst
door Miranda Hoogervorst
leestijd: 9 min.

De Nederlandse fashiontech-designer Anouk Wipprecht werd wereldberoemd met haar bizarre robotjurken. Hoofdthema's in haar werk zijn connecties tussen mensen en tussen mens en technologie. Interfacing noemt ze dat. We praten met Anouk over de trage evolutie van fashiontech.

Mijn eerste ontmoeting met Anouk is afgelopen zomer in Berlijn, op het event FashionTech. Het is nog lastig om haar te pakken te krijgen. Haar telefoonnummer is onbereikbaar. Later, als we in een geluidsarme plastic praat-bubble zitten vertelt ze dat ze haar telefoon heeft weggegooid. "Het is een experiment want ik word er soms moe van. Als ik mijn mobiel open en tweehonderd ongelezen emails zie dan krijg ik bijna een hartaanval! We hebben technologie om ons leven makkelijker te maken, maar het veroorzaakt stress omdat het niet in overeenstemming is met hoe we ons voelen. Het zou fantastisch zijn als je telefoon kan aanvoelen dat je te druk bent voor een gesprek en het daarom voor een later moment bewaart."

Wipprecht en haar Spider Dress Hep Svedja
Wipprecht en haar Spider Dress

Spider Dress

Anouk Wipprecht studeerde mode en interaction design en is gaan experimenteren met technologie omdat ze haar kleding meer functies wilde geven dan warmte en comfort. "Mijn idee over mode is altijd geweest dat kleding moet kunnen reageren op onze behoeftes en gemoedstoestand. De Spider Dress bijvoorbeeld gaat over angst en sociale issues. Als mensen in je personal space komen dan reageert de jurk daarop, om je te beschermen. Ik vind het erg interessant om te ontwerpen vanuit die basale menselijke emoties."

De Spider Dress is ontwikkeld in samenwerking met de Oostenrijkse hacker Daniel Schatzmayr en verscheen in een eerste versie in 2012. Tijdens de Consumer Electronics Show begin vorig jaar lanceerde Anouk versie 2.0. De jurk heeft spinnenpoten (ok, het zijn er zes in plaats van acht maar dat is creatieve vrijheid) en is gebaseerd op het proximiteits-principe van Edward T. Hall. De jurk heeft '12 states of behaviour'; van vriendelijk en aanmoedigend tot  afschrikkend en agressief. Alle onderdelen zijn 3D-geprint en de chips zijn van Intel, waar ze al jarenlang intensief mee samenwerkt.

Ook de Smoke Dress uit 2012 reageert op veranderingen in de personal space. Anouk maakte de jurk samen met Aduen Darriba , waarmee ze in die tijd studeerde. Sensoren sturen een mechanisme aan dat een rookgordijn kan creëren zodat de drager zich kan 'verstoppen'. De inspiratie voor deze jurk kwam van het beschermingssysteem van de inktvis.

Spider Dress 2.0

Stugheid

Eind februari was Anouk te gast op het tweedaagse designevenement FITC in Amsterdam. We treffen haar op de eerste dag informeel achterin de zaal bij een presentatie van de gevatte Engelse illustrator Mr. Bingo. We praten even over de clash tussen College Tour en Daan Roosegaarde en over het kop-boven-het-maaiveld-klimaat in Nederland. Ze reageert diplomatiek maar duidelijk: "Er heerst hier nogal wat stugheid, om het zo maar te zeggen. Als je iets moois doet kun je zomaar weer naar beneden gehaald worden. Dat speelde wel mee bij mijn beslissing om naar de VS te gaan. Ik ben in 2009 weggegaan. Natuurlijk omdat daar interessante mogelijkheden voor mij zijn. In Nederland is niet heel veel ruimte voor uitdagende projecten en ik denk dat Amerika daarin ontzettend ver vooruit loopt. Daarom kondig ik morgen groot nieuws aan."

Ons officiële interview staat voor volgende dag gepland, dus ik moet wachten op het nieuws. We kijken verder naar de hilarische "Hate Mail" rap-clip van Mr. Bingo. Dan komt een Amerikaanse dame van een New Yorks fashiontech-adviesbureau geagiteerd op Anouk afgerend en vraagt of ze beschikbaar is voor een dagje brainstormen in New York: 'Mail me je prijs en snel alsjeblieft want ik moet het om 16:00 vanmiddag weten." Anouk: "Jeetje, wat moet ik hier nu weer voor vragen?" Ze maken de deal rond met een bedrag waar ik tien Bright-artikelen voor zou moeten schrijven en ik noteer in Evernote: "Cursus programmeren zoeken."

Wipprecht aan het woord tijdens een event in Berlijn. Ralf Ruehmeier
Wipprecht aan het woord tijdens een event in Berlijn.

Anouk is wereldberoemd in de fashiontech-wereld. Ze reist de wereld over voor lezingen, exposities en samenwerkingen. Daarnaast cureert ze avant-gardistische evenementen waarbij ze genieën uit de wereld van tech, design en mode met elkaar laat samenwerken. Toch zien we haar verrassend weinig in Nederlandse media. "Ze benaderen me vaak maar meestal zonder serieuze insteek. Het gaat puur om kijkcijfers en sensatie en daar heb ik geen zin in. Ik heb wel met Humberto Tan gewerkt, want hij was echt in mijn onderzoek geïnteresseerd. Ik heb bij hem in RTL Late Night de Spider Dress laten zien. Ook Ivo Niehe vind ik om die reden erg leuk. Dit gebied verdient veel meer respect dan nu in de Nederlandse media wordt getoond. Het is belangrijk om fashiontech een goede push te geven."

Hersenscan

De volgende dag op FITC presenteert Anouk in hoog tempo en zeer energiek haar beroemde jurken. Ook laat ze een sneak preview zien van het nieuwste ontwerp - het vijfde alweer - voor de Audi A4-collectie. "We zijn deze jurk nu aan het bouwen met een serie motortjes, maar meer mag ik er niet over vertellen." De nieuwe Audi-jurk komt in de tweede helft van dit jaar uit. 

Indrukwekkend is ook de Unicorn hersenscanset, bedoeld voor neurologisch onderzoek bij kinderen (foto boven dit artikel). Het is een speelse vervanging van de angstaanjagende hoofdsets die de kinderen nu op hun hoofd krijgen: "Kinderen rennen nu stoer als een eenhoorn door de onderzoeksruimte en zijn veel meer ontspannen."

Preview van nieuwe collectie voor Audi tijdens FITC.
Preview van nieuwe collectie voor Audi tijdens FITC.

Nieuwe samenwerking Nederland en Silicon Valley

Na de presentatie zien we elkaar in de mediaruimte. We vragen direct naar het grote nieuws dat ze vergeten is te vertellen. Lachend: "Ja, sorry, de presentatie liep toch weer anders dan gepland. In ieder geval, ja, belangrijk nieuws. Ik ga in samenwerking met CODAME uit San Francisco een groot tech-design evenement organiseren van 5-8 oktober in Fort Mason. Het thema is interfacing, dus dat is breder dan mode. Ik ga ook veel ontwerpers en engineers uit Nederland uitnodigen en koppelen aan ontwerpers, engineers en bedrijven uit Silicon Valley. Zo willen we de volgende generatie wearables proberen te creëren."

"Ik wil een brug slaan tussen Nederland en San Francisco omdat ik denk dat er in Nederland veel meer toffe ideeën zijn dan wat we nu zien. Ik denk ook dat Nederland kan leren van dit soort initiatieven en ik hoop dat dit event zal leiden tot meer innovatief ondernemerschap tussen de beide plekken." 

Anouk werkt de komende weken met CODAME-oprichter Bruno Fonzi aan de selectie van kunstenaars en technologiebedrijven, die vervolgens binnen het Lab gaan werken aan nieuwe projecten. In oktober zullen alle gemaakte projecten getoond worden. 

Het gebrek aan samenwerking tussen modebedrijven en technologiebedrijven is momenteel de bottleneck in de fashiontech-industrie. "De tech-sector doet echt zijn best om dingen van de grond te krijgen, maar de mode-branche toont niet veel interesse," constateert Anouk, "ook al is het duidelijk dat we behoefte hebben aan goede conversaties over wasbaarheid, 'energizing' en onderhoud van elektronische designs maar ook over bandbreedte en networking van je ontwerpen."

"Er is een groot communicatieprobleem. De gemiddelde modeontwerper vindt het lastig om met een klassieke ingenieur te werken, want mode is gericht op tastbare en visuele ervaringen terwijl programmeren en wiskunde behoorlijk abstracte materie is. Niet alle ontwikkelaars staan erg open voor de buitenissige ideeën van modeontwerpers. Ik hoor ontwikkelaars vaak lichtelijk neerbuigend doen over de look van een technologisch ontwerp. Technologie heeft in hun ogen veel meer waarde dan hoe iets eruit ziet. Terwijl er een perfecte balans zou moeten zijn, een symbiose."

Het CODAME lab in aanbouw. Anouk Wipprecht
Het CODAME lab in aanbouw.

Modesysteem moet op de schop

Het grootste probleem is misschien nog wel de angst van de mode-industrie voor verandering. Immers, wil mode klaar zijn voor de vereisten van fashion-technologie dan moeten belangrijke pijlers van het modesysteem op de schop. Zoals de catwalk. Een jurk met sensoren heeft interactie met publiek nodig; geen statische frontrow. "Het modesysteem is gebaseerd op what's hot and what's not en op het steeds weer presenteren van nieuwe designs. De nieuwe generatie fashiontech-designers zal gaan werken met digitale updates en upgrades. Daar komt bij dat de conventionele mode-industrie zeer vervuilend is; alleen al de katoenverwerking is ontzettend schadelijk. Fashiontech-kleding is zeker geen wegwerpmode; het leeft en verandert mee met de drager. Dat doe je niet zomaar weg." 

Een invloedrijk mode-instituut dat veel aandacht zou kunnen genereren voor fashiontech is het Metropolitan Museum of Arts. Het Met-gala op 2 mei in New York - gesponsord door Apple - is een groots media-evenement en is tevens de start van de nieuwe expositie Manus x Machina, oftewel: handen versus machines. Er zal onder andere werk van Iris van Herpen te zien zijn en ook Anouk is door het museum benaderd.

"Ze hebben gevraagd of ze iets van me mogen lenen voor de expositie, maar ik maak liever iets nieuws binnen hun thema. Never do something twice is mijn motto. Het is leuk als ik iets voor ze kan doen maar ik vraag me wel af wat daar nu echt fashiontech is. Het lijkt erop dat het vooral om het maakproces gaat en niet om wearables, e-textiles en andere met technologie doordrenkte ideeën. Dat zou jammer zijn, maar we zullen zien."

Met-gala of niet, Anouk zal met CODAME-Labs zeker veel internationale media-aandacht genereren voor fashtech; op haar deelnemerslijst staan indrukwekkende namen uit design, mode en andere creatieve disciplines. Nederlandse namen die ze alvast aan ons heeft verklapt: Local Androids, Maartje Dijkstra, Aduen Darriba, V2 Labs en Ricardo O'Nascimento. Zet het CODAME Art+Tech festival dus maar alvast in je agenda, want dit wordt interfacing van de bovenste plank.

Hoofdfoto: Marije Dijkema//byMarije

Auteur

Miranda Hoogervorst (MirandaWrites10) is specialist op het snijvlak tussen mode, tech en duurzaamheid. Is momenteel geobsedeerd door Girls Can Code en 'shrimp-treated bespoke denim'.